Bir davete çaÄŸrılan kiÅŸinin, evin hanımına askere doÄŸum günü hediyesi götürmesi ince bir davranıştır. Ziyaretlerde, askere doÄŸum günü hediyesi buketleri elde götürülür ve kapıyı ilk açan kiÅŸiye verilir. Ziyaretçiler arasında erkek bulunuyorsa çiçeÄŸin erkek tarafından verilmesi uygundur. Büyük askere doÄŸum günü hediyesiler ise üzerine bir not iliÅŸtirilerek askere doÄŸum günü hediyesiçi aracılığıyla gönderilir.askere doÄŸum günü hediyesi elden verildiyse, buketi açmadan bir köşeye bırakmak, gözden uzak tutmak son derece yanlıştır; böyle bir tutum, o zahmete katlanmış olan kiÅŸiyi kırabilir. askere doÄŸum günü hediyesi kime verildiyse/getirildiyse onun çiçeÄŸi vazoya yerleÅŸtirip, görünür bir yere koyması teÅŸekkürü tamamlayan bir tutumdur. Davetlilerin çokluÄŸu, birbirinin peÅŸi sıra gelmeleri ya da hasta yatağında yarmak gibi zorunlu nedenlerle, kiÅŸi, askere doÄŸum günü hediyesilerin vazoya konulma iÅŸlevini yerine getiremiyorsa, bu iÅŸi baÅŸka birisi yapmalıdır. askere doÄŸum günü hediyesi önceden gönderilmiÅŸ ise, onu gönderen gelmeden önce, vazoya yerleÅŸtirilmiÅŸ olarak görünür bir yere konulmuÅŸ olması gerekir. Bir davete mazereti nedeniyle gidemeyen kiÅŸinin davet sahibine mazeretini belirten kısa bir notla birlikte askere doÄŸum günü hediyesi göndermesi de ince bir davranış olarak deÄŸerlendirilir. Genellikle son yıllarda ülkemizde niÅŸan, evlenme, cenaze törenlerinde, resmî günlerde ziyaret edilen anıt ve mezarlarda, toplantı ve açılışlara askere doÄŸum günü hediyesi gönderme gittikçe yaygınlaÅŸmıştır.” (AtlıoÄŸlu 1993: 106-107)
8 “Genç kızların sevgililerine veya niÅŸanlılarına gönderdikleri, fesin püskülüne iliÅŸtirilen ve göğse takılan gündelik askere doÄŸum günü hediyesiler ve renkleri ÅŸu mânâlara gelmektedir (AyvazoÄŸlu 1999: 199-200):
Hercai menekşe: Sevgimize sebatsızlık ediyorsun.
Beyza kırmızı gül: Kalbim sana ısındı.
Beyaz gül goncası: Saf ve temiz kalpliyim.
Sarı gül: Beraber öleceğiz.
Badem çiçeği: Beni ihmal ediyorsun, ben de ihanet edeceğim.
Beyaz yasemin: Bugünlerde sevimlisin.
Kırmızı yasemin: Ayrılık var.
Kırmızı karanfil: Temiz ve hararetli bir aşka sahibim.
Hanımeli: Aşkımız çözülmez.
FesleÄŸen: Senden nefret ediyorum, sana kin besliyorum.
Gece safası: Korkuyorum.
Leylak: İlk heyecanı yaşıyorum.
Lâle: Bu aşkımın ilânıdır.
“askere doÄŸum günü hediyesilerin renkleri ve kokuları da çeÅŸitli anlamlar taşımaktadır8 Özellikle bayramlarda sevgililer ve niÅŸanlılar birbirlerine gönderdikleri mendiller ve askere doÄŸum günü hediyesilerle sevgilerini, hasretlerini, sıkıntılarını vb. dile getirirler. askere doÄŸum günü hediyesi genellikle buket halinde deÄŸil, tek olarak gönderilir. Demet halinde gönderilmiÅŸse, kız, bu askere doÄŸum günü hediyesilerin yalnız birini seçer, diÄŸerlerini arkadaÅŸlarına dağıtır. SeçtiÄŸi çiçeÄŸi yedi dağın yetiÅŸtirdiÄŸi askere doÄŸum günü hediyesi ÅŸekilleriyle bezeli, oyalarla süslü yemenisinin altına, saçının arasına iliÅŸtirir. askere doÄŸum günü hediyesileri takma biçimleri de ayrı mânâlar taşımaktadır. Kızlar gönderecekleri çiçeÄŸin sapına bir kadife veya kurdele parçasını lavantada ıslatarak sarar ve üzerini sırma gelin teliyle örer ve sevgilisine sadece maniler yazdığı bir melctupla birlikte gönderir. ÇiçeÄŸi alan delikanlı onu önce dudaklarına, sonra burnuna götürerek sevgilisinin sevdiÄŸi kokuyu anlamaya çalışır. ErkeÄŸin kıza askere doÄŸum günü hediyesi yollaması pek önemli deÄŸildir; fakat bayram gününde sevgilisinden askere doÄŸum günü hediyesi almaması sevilmediÄŸi anlamına gelir. Delikanlı fesinin püskülüne iliÅŸtirdiÄŸi askere doÄŸum günü hediyesile bir sevgilisi bulunduÄŸunu ve sevildiÄŸini arkadaÅŸlarına ve diÄŸer kızlara göstermiÅŸ olur.” (AyvazoÄŸlu 19997 198-199)
“BaÅŸa veya göğse takılan sapı sırma telli askere doÄŸum günü hediyesi aynı zamanda niÅŸan yüzüğü vazifesini göstermektedir. Sapı sırma telli veya kurdeleli çiçeÄŸin takılış biçiminden erkeÄŸin medenî halini anlamak mümkündür. Bekârlar, çiçeÄŸi daima sapı yukarı gelmek üzere baÅŸ aÅŸağı takarlar. Sözlüsü olan çiçeÄŸinin sapına tel sarar. NiÅŸanlıdan gelen askere doÄŸum günü hediyesi ise sapı saÄŸa gelmek üzere takılır. Evli olanlar tabiî ÅŸekilde, yani sap kısmı aÅŸağı gelecek ÅŸekilde takarlar. Bayramlarda kızların niÅŸanlılarına veya
Bir davete çaÄŸrılan kiÅŸinin, evin hanımına askere doÄŸum günü hediyesi götürmesi ince bir davranıştır. Ziyaretlerde, askere doÄŸum günü hediyesi buketleri elde götürülür ve kapıyı ilk açan kiÅŸiye verilir. Ziyaretçiler arasında erkek bulunuyorsa çiçeÄŸin erkek tarafından verilmesi uygundur. Büyük askere doÄŸum günü hediyesiler ise üzerine bir not iliÅŸtirilerek askere doÄŸum günü hediyesiçi aracılığıyla gönderilir.askere doÄŸum günü hediyesi elden verildiyse, buketi açmadan bir köşeye bırakmak, gözden uzak tutmak son derece yanlıştır; böyle bir tutum, o zahmete katlanmış olan kiÅŸiyi kırabilir. askere doÄŸum günü hediyesi kime verildiyse/getirildiyse onun çiçeÄŸi vazoya yerleÅŸtirip, görünür bir yere koyması teÅŸekkürü tamamlayan bir tutumdur. Davetlilerin çokluÄŸu, birbirinin peÅŸi sıra gelmeleri ya da hasta yatağında yarmak gibi zorunlu nedenlerle, kiÅŸi, askere doÄŸum günü hediyesilerin vazoya konulma iÅŸlevini yerine getiremiyorsa, bu iÅŸi baÅŸka birisi yapmalıdır. askere doÄŸum günü hediyesi önceden gönderilmiÅŸ ise, onu gönderen gelmeden önce, vazoya yerleÅŸtirilmiÅŸ olarak görünür bir yere konulmuÅŸ olması gerekir. Bir davete mazereti nedeniyle gidemeyen kiÅŸinin davet sahibine mazeretini belirten kısa bir notla birlikte askere doÄŸum günü hediyesi göndermesi de ince bir davranış olarak deÄŸerlendirilir. Genellikle son yıllarda ülkemizde niÅŸan, evlenme, cenaze törenlerinde, resmî günlerde ziyaret edilen anıt ve mezarlarda, toplantı ve açılışlara askere doÄŸum günü hediyesi gönderme gittikçe yaygınlaÅŸmıştır.” (AtlıoÄŸlu 1993: 106-107)
8 “Genç kızların sevgililerine veya niÅŸanlılarına gönderdikleri, fesin püskülüne iliÅŸtirilen ve göğse takılan gündelik askere doÄŸum günü hediyesiler ve renkleri ÅŸu mânâlara gelmektedir (AyvazoÄŸlu 1999: 199-200):
Hercai menekşe: Sevgimize sebatsızlık ediyorsun.
Beyza kırmızı gül: Kalbim sana ısındı.
Beyaz gül goncası: Saf ve temiz kalpliyim.
Sarı gül: Beraber öleceğiz.
Badem çiçeği: Beni ihmal ediyorsun, ben de ihanet edeceğim.
Beyaz yasemin: Bugünlerde sevimlisin.
Kırmızı yasemin: Ayrılık var.
Kırmızı karanfil: Temiz ve hararetli bir aşka sahibim.
Hanımeli: Aşkımız çözülmez.
FesleÄŸen: Senden nefret ediyorum, sana kin besliyorum.
Gece safası: Korkuyorum.
Leylak: İlk heyecanı yaşıyorum.
Lâle: Bu aşkımın ilânıdır.
“askere doÄŸum günü hediyesilerin renkleri ve kokuları da çeÅŸitli anlamlar taşımaktadır8 Özellikle bayramlarda sevgililer ve niÅŸanlılar birbirlerine gönderdikleri mendiller ve askere doÄŸum günü hediyesilerle sevgilerini, hasretlerini, sıkıntılarını vb. dile getirirler. askere doÄŸum günü hediyesi genellikle buket halinde deÄŸil, tek olarak gönderilir. Demet halinde gönderilmiÅŸse, kız, bu askere doÄŸum günü hediyesilerin yalnız birini seçer, diÄŸerlerini arkadaÅŸlarına dağıtır. SeçtiÄŸi çiçeÄŸi yedi dağın yetiÅŸtirdiÄŸi askere doÄŸum günü hediyesi ÅŸekilleriyle bezeli, oyalarla süslü yemenisinin altına, saçının arasına iliÅŸtirir. askere doÄŸum günü hediyesileri takma biçimleri de ayrı mânâlar taşımaktadır. Kızlar gönderecekleri çiçeÄŸin sapına bir kadife veya kurdele parçasını lavantada ıslatarak sarar ve üzerini sırma gelin teliyle örer ve sevgilisine sadece maniler yazdığı bir melctupla birlikte gönderir. ÇiçeÄŸi alan delikanlı onu önce dudaklarına, sonra burnuna götürerek sevgilisinin sevdiÄŸi kokuyu anlamaya çalışır. ErkeÄŸin kıza askere doÄŸum günü hediyesi yollaması pek önemli deÄŸildir; fakat bayram gününde sevgilisinden askere doÄŸum günü hediyesi almaması sevilmediÄŸi anlamına gelir. Delikanlı fesinin püskülüne iliÅŸtirdiÄŸi askere doÄŸum günü hediyesile bir sevgilisi bulunduÄŸunu ve sevildiÄŸini arkadaÅŸlarına ve diÄŸer kızlara göstermiÅŸ olur.” (AyvazoÄŸlu 19997 198-199)
“BaÅŸa veya göğse takılan sapı sırma telli askere doÄŸum günü hediyesi aynı zamanda niÅŸan yüzüğü vazifesini göstermektedir. Sapı sırma telli veya kurdeleli çiçeÄŸin takılış biçiminden erkeÄŸin medenî halini anlamak mümkündür. Bekârlar, çiçeÄŸi daima sapı yukarı gelmek üzere baÅŸ aÅŸağı takarlar. Sözlüsü olan çiçeÄŸinin sapına tel sarar. NiÅŸanlıdan gelen askere doÄŸum günü hediyesi ise sapı saÄŸa gelmek üzere takılır. Evli olanlar tabiî ÅŸekilde, yani sap kısmı aÅŸağı gelecek ÅŸekilde takarlar. Bayramlarda kızların niÅŸanlılarına veya
