UYKU SIRLARI
Ortalama olarak günün 8 ve bir yılın 2920 saatini uykuda geçiriyoruz. Diğer bir deyişle senenin 121,7 gününü, yani hayatımızın üçte birini uyuyarak geçiriyoruz. Gözlerimiz kapanıyor, kaslarımız gevşiyor, belirli bir şiddetteki ses, ışık ve hatta dokunmaya dahi tepki göstermiyoruz. Dışarıdan bakış açısıyla hayatımızın üçte birini hiçbir şey yapmayarak geçiriyoruz. Kimilerine göre uyku “boşa geçirilen zaman” olarak nitelendiriliyor. Bilim kurgu yazarı olan Isaac Asimov, bir konuşmasında “uykudan nefret ederim ve saatin 05 olmasını sabırsızlıkla beklerim, uyku zaman israfıdır” demiş. Benjamin Franklin’se : “Erken yatıp erken kalkmak kişiyi sağlıklı, zengin ve akıllı yapar” diyerek uykunun yararını savunmuş. Ünlü mucit Thomas Edison ise balıkların ve atların hiç uyumadıklarını öne sürerek, uykunun sadece kazanılmış bir alışkanlık olduğunu, hücrelerin uyumadığını ve aslında insanın uykuya ihtiyacı olmadığını söylemiş. Uykunun faydası olup olmadığı yıllarca tartışılmış olsa da: “Uyku ilaçtan iyidir”, “Sağlığın başı uyumaktır” gibi İngiliz ve İrlanda özdeyişleri insanların uykunun önemine olan inancını yansıtıyor.
Tüm ömrümüzün neredeyse üçte birinin uykuda geçmesine karşın, yararları konusundaki bilgimiz neredeyse yok denecek kadar az. Son yıllarda yapılan araştırmalar, uykunun boşa geçirilen zaman olmadığını, gerek bedensel gerekse psikolojik açıdan faydalarının olduğunu gösteriyor. Eskiden, uyku sırasında beynin çalışmasının yavaşladığı ya da durduğu, böylece beynin dinlendiği sanılıyordu. Ancak, 1950’lerden sonra durumun böyle olmadığı anlaşıldı. REM uykusunun keşfedilmesinden sonra, uykuda beynin durmadığı, tam aksine belki de gün içerisinde olduğundan bile daha fazla çalıştığı gözlemlendi. Uyku, beynin yavaşladığı ve hızlandığı çeşitli evrelerden oluşuyor. Bu evreler çok karmaşık bir kontrol sistemi içerisinde gece boyunca birbirini takip ediyor. Anlık değişebilen hormon düzeyleri ve vücut ısısındaki oynamalar, bu evrelere eşlik ediyor. Her 90 dakikada bir oluşan REM uykusu sırasında beyinde yüksek bir hareketlenme oluyor ve bu hareketlilik tüm uykunun neredeyse %20’sini oluşturuyor. Uyku sırasında beyin kan akımında %20’ye varan azalma olsa da, beyin hücreleri, sinyal sayısını artırarak bunu telafi ediyor. REM uykusu dışındaki “NREM” denen ve bilincin tamamen kaybolduğu derin uykuda dahi beyin hücreleri çalışmaya devam ediyor. Elektroensefalogram (EEG) denen cihazla yapılan ölçümler, uyku ve uyanıklık sırasında beynin farklı bölgelerinin çalıştığını gösteriyor. Uyku sırasında beynin düşünce ve bilinçli hareketlerden sorumlu olan dış kabuğu, yani “korteks”le, beynin ortasındaki bilinç dışı kontrol merkezlerinden birisi olan “talamus” arasında sinyal iletimi oluşuyor. Bu iletilerin, beyinde meydana gelen düzensiz, amaçsız ve rasgele sinyalleşmeler olmayıp, beynin kendi ihtiyacı için yarattığı sinyaller olduğu düşünülüyor. Yapılan tüm araştırmalar uykunun, uyanıklık durumunun ortadan kalkmasıyla oluşan basit bir durum olmadığını gösteriyor. Uyku sırasında beyin faaliyetleri durmuyor, tam aksine sinir hücrelerinin ürettiği sinyaller yeniden organize oluyor.
Araştırılan tüm memelilerde, uyku REM ve REM olmayan fazları içeren bir döngüden oluşuyor. Bu bulgu, uykunun sadece türler arasında ortak olan bir özellik olmakla kalmayıp, işlevsel bir yönünün olduğunu da gösteriyor. Yıllar boyunca uykunun tek amacının enerji tasarrufu olduğu düşünüldü. Ancak günümüzde uyumanın, basit bir enerji tasarruf mekanizması olmayıp, bu süre içerisinde enerjinin aktif olarak kontrol edildiği düşünülüyor. Uyku, beynin yavaşladığı ve hızlandığı çeşitli evrelerden oluşuyor. Bu evreler çok karmaşık bir kontrol sistemi içerisinde gece boyunca birbirini takip ediyor. Anlık değişebilen hormon düzeyleri ve vücut ısısındaki oynamalar bu evrelere eşlik ediyor. Uykunun ilk saatlerinde, yani uykunun ilk evresinde beyin dalgaları yavaşlıyor. Yavaş dalga evresinde, kaslar gevşiyor ve göz hareketleri duruyor. Bu süre içerisinde kalp hızı yavaşlıyor, kan basıncı ve vücut ısısı düşü
UYKU YE RÜYA
yor. Bu sırada uyandırılan kişiler rüya tanımlamıyor; ancak bazı imajlar gördüğünü ifade ediyor. Beyin dalgalarının yavaş olduğu bu evreden sonra beyin dalgalarında hızlanma başlıyor. Bu evrede beyin dalgalarının hızı, adeta uyanık haldeki dalga hızına benziyor. Göz hareketleri hızlanıyor, vücutta tam bir gevşeme oluyor ve solunum kasları dışındaki kaslar adeta felç durumuna geçiyor. Hızlı göz hareketlerinin olduğu bu evreye “REM” uykusu deniyor. Esas olarak rüyalar bu evrede görülüyor. REM uykusu sırasında kan basıncı, vücut ısısı ve kalp atışlarında oynamalar oluyor. Erkeklerin cinsel organında ereksiyon, yani sertleşme bu evrede görülüyor. Bu evre ilk olarak 15 dakika sürüyor. Bunu tekrar yavaş dalga evresi izliyor. Gece boyunca bu evreler birbiri ardına geliyor. Bu evreler ortama 100 dakikada bir tekrarlayarak devam ediyor. Giderek yavaş dalga evresinin derinliği azalıyor ve REM’in süresi uzuyor; ta ki, uyanana kadar. İnsan hayatının değişik dönemlerinde bu uyku evreleri değişime uğruyor. Örneğin, bir bebek genellikle günün 18 saatini uyuyarak geçiriyor. Bu uykunun çoğu derin bir yavaş dalga evresinde geçiyor. Erişkinlerse genellikle günde 67 saat uyuyor. Bu uykununsa çok az bir kısmı yavaş dalga evresinde geçiyor.
Kimi araştırmacılara göre uykunun en önemli işlevi, rüyalara zemin hazırlaması. Rüyalar yüzyıllardır insanoğlunun merakını cezbetmiş. Binlerce yıl önce eski Mısırlılar zamanında rüyaların gerçeküstü bir dünyanın habercileri olduğu düşünülüyordu. Onlara göre rüyalar, felaketlerin ya da iyi talihin ön habercileri olarak tanrılar tarafından gönderilen mesajlardı. İlk rüya tabirleri kitabı eski Mısırlılar tarafından yazıldı. Rüyalar aynı zamanda tedavi amaçlı da kullanılabiliyordu. Kötü durumda olan bir kişi, bir tapınakta uyuyarak tanrılardan onu iyileştirmesini diliyordu. Ertesi gün, kişinin gördüğü rüyayı yorumlayan rahipler, nasıl bir mesaj geldiğini anlamaya çalışıyordu. Eski Yunanlılar da MÖ 8. yüzyılda rüyaların tanrılardan gelen kutsal mesajlar olduğuna inanıyordu. Rüyaların dış dünyadan ya da tanrılardan gelen mesajlar değil, insanın kendi zihninden kaynaklandığı fikri ilk olarak MÖ 5. yüzyılda Heraklitos tarafından ortaya atıldı. Ünlü düşünür Aristo ise rüyaların tanrı mesajları olduğu fikrine son noktayı koydu. “Parva naturalia” adlı eserinde Aristo, rüyaların günlük hayatta meydana gelen olayların birikimi sonucunda oluştuğu fikrini ortaya attı. Aristo, rüyaların insanın sağlığını yansıttığını ve rüyalar sayesinde çeşitli hastalıkların iyileştirilebileceğine inanıyordu. Modern tıbbın kurucusu olan Hipokrat da bu fikri destekleyenlerdendi. Ünlü psikiyatrist Sigmund Freud, rüyaların ruhsal hastalıkları anlamak ve tedavi etmekte çok önemli olduğunu savunuyordu. Günümüzde bazı bilimciler rüyaların beyin biyokimyasının bir yan ürünü olduğunu ve özel bir amacı olmadığını ifade ediyorlar. Ancak, halen araştırmacıların çoğu rüyaların bir işlevi olduğunu ve bunların tedavi amaçlı kullanılabileceğini düşünüyorlar.
Son yıllarda yapılan araştırmalar, uykunun öğrenme sürecine de olumlu etkisi olduğunu gösteriyor. Değişik memeliler üzerinde yapılan çalışmalarda, uyku, öğrenmeyi artırarak iş yapma becerisini geliştiriyor. Değişik hayvan türlerinde uyku süresinin farklı olması, uykunun çeşitli işlevsel yönleri olduğunu gösteriyor. Bazı hayvanlar günün neredeyse tamamını uyuyarak geçirirken, bazı hayvanlarsa hiç uyumuyor. Bazı hayvanların hiç uyumaması ya da az uykuyla yetinmeleri, uykunun yararı olmadığı anlamına gelmiyor. Bu hayvanların, evrim süreci içerisinde bu şekilde bir uyum süreci geçirdikleri düşünülüyor. Aslan ve kaplan gibi güçlü ve yırtıcı hayvanlar, avlanmadıkları ve eşleşmedikleri sürelerde oldukça uzun uyuyabiliyorlar. Ancak tavşan gibi küçük ve savunmasız hayvanlar kısa süreli uykuyla yetiniyor. Evrim süreci içerisinde uykunun doğaya uyum süreci içerisinde şekillendiği ve hayvanların hayatta kalmalarına yetecek kadar uyku alışkanlığı geliştirdiği düşünülüyor. İnsanlarda uykunun önemini gösteren bulgulardan birisi de, uyku bozukluklarının kişileri olumsuz etkileyerek çeşitli bedensel ve psikolojik hastalıklara yol açması. İnsanın ihtiyacı olan uykunun yeterince alınamaması, düzensiz uyku ya da uyku kalitesinin iyi olmaması çeşitli hastalıklara yol açıyor. Uyku bozuklukları belki de en sık toplumsal sağlık sorunu. ABD’de yaklaşık 70 milyon insanın çeşitli düzeylerde uyku sorunu var. En sık uyku sorunu, “insomni” denen uykusuzluk hastalığı. Bu kişilerin bir kısmı hiç uykuya dalamazken bazıları gecenin bir yarısında uyanıp bir daha uyuyamıyor. “Uyku apnesi” denen başka bir hastalıksa, kişinin hayatını tehdit edebilen bir rahatsızlık. Bu hastalıkta, uyku sırasında solunum kaslarında o derece gevşeme oluyor ki, bir süre için nefes almak dahi mümkün olmuyor. Bu nedenle, kişiler derin uyku evresine hiç geçemiyor. Gece uykusunu alamadığı için bu kişiler, gün içerisinde sürekli uyukluyor ve çeşitli kazalara yol açabiliyorlar.
Eskiden, uyku sırasında bilincin tamamen kaybolduğu düşünülüyordu. Ancak, son yıllarda uyku süresince bilincin kaybolmadığı, ancak farklı bir konuma geçtiği savunuluyor. Uykuda görülen rüyalar, bunlardaki görüntüler ve düşünce tarzı, şizofreni gibi bazı psikolojik hastalıklardakine oldukça benzerlik gösteriyor. Gerçekte var olmayan ses ve görüntülerin değişik bir düşünce zinciriyle bilinç düzeyine taşınması rüyaların en önemli özelliği. Bu değişik bilinç düzeyi, kişi uyandığında beyindeki diğer merkezlerin etkisiyle baskılanarak günlük hayatta kullandığımız bilinç düzeyine geçiyor. Diğer bir deyişle, belki de bir şizofrenle diğerleri arasındaki tek fark, uyanıkken farklı bir bilince sahip olmaları. Uykunun mekanizmaları ve amacı henüz tam olarak bilinmiyor. Uykunun sırlarının ve amacının araştırılması, beynin daha iyi anlaşılmasına yol açarak birçok hastalığının anlaşılmasına ve tedavi edilmesine yardımcı olacak.
Uyanık kalmak, beyindeki farklı sistemlerin salgıladığı mesajcı moleküllere bağlı. Uyku ve uyanıklık, esas olarak “talamus” ve beyin kabuğu arasıdaki sinyal iletimine bağlı. Beynin alt merkezlerinden biri olan talamus, birçok hayati işlevi kontrol ediyor. Beynin neredeyse tam ortasında bulunan bu yapı, adeta bir istasyon görevini görüyor. Vücuttan gelen tüm bilgiler değerlendirilmeden önce buraya geliyor. Ve beynin gerekli kısımlarına buradan gönderiliyor. Vücut ısısı, iç organların çalışmasının ayarlanması gibi bilincimizin kontrolünde olmayan bazı işlevlerin düzenlenmesi talamus tarafından yapılıyor. Talamusun, uyku ve uyanıklık durumları için gönderdiği sinyalleri kontrol eden açkapa mekanizmaları, esas olarak hipotalamus denen bir diğer merkezde bulunuyor. Bu merkezlerdeki sinyal iletim bozuklukları uyku bozukluklarına yol açıyor.
Uyanık kalmayı sağlayan ilk sistem, “asetilkolin” adlı bir mesajcı molekülün beynin orta alt kesimlerinde bulunan “talamus”u uyarmasıyla işlevini yürütüyor. Uyarılan talamus, korteks denen beynin dış kabuğuna, yani bilinç düzeyine uyarılar yolluyor. Bu uyarılar sayesinde beyin dalgaları değişerek uyanıklık durumundaki dalgalar oluşuyor. Uyanık kalmamızı sağlayan bu sisteme “kırmızı yol” deniliyor. Uyanık kalmamızı sağlayan diğer sistemse, “mavi yol”. Bu sistemde, noradrenalin ve serotonin gibi mesajcı moleküller beyin korteksini uyarıyor. Talamusun yanısıra, talamusun daha alt kısımlarında ve beyin sapında bulunan çeşitli merkezlerden salgılanan “histamin”, “serotonin”, “dopamin” ve “MCH” gibi mesajcı moleküller de beyin kabuğunu yani “korteks”i uyararak bilinçli kalmamızı sağlıyor. Uyanıkken bu moleküller sürekli salgılanarak beyne uyarı gidiyor. Uykunun yavaş dalga evresinde her iki sistem yavaşlıyor ve bu mesajcı molekülleri salgılayan nöronların ateşlemesi duruyor. REM uykusu sırasındaysa asetilkolin uyarısı devam ediyor ancak noradrenalin ve serotonin ateşlemesi tamamen kesiliyor. Uykuyu kontrol eden diğer bir merkezse “hipotalamus”. Bu bölgede bulunan iki grup nöronun salgıladığı mesajcı moleküller uykuya dalmamızı kontrol ediyor. Buradan salgılanan “GABA” adlı mesajcı, uyanık kalmamızı sağlayan merkezleri baskılayarak uykumuzu getiriyor. Bu bölgede meydana gelen bir hasar uykusuzluğa yol açıyor. Hipotalamusun yan tarafında bulunan ikinci grup nöronlarsa hipokretin ve dinorfin denen uyarıcı molekülleri salgılayarak uyanık kalmamızı sağlayan merkezleri aktif hale geçiriyor.
İnsanın uykuya dalmasını sağlayan mekanizmaları devreye sokan sinyallerin ne olduğu tam olarak bilinmiyor. Bazı teorilere göre, zamanla beyinde biriken “adenozin” adlı bir molekül, uyku sürecini başlatıyor. Kahvenin içinde bulunan kafein, bu molekülü baskılayabiliyor. Belki de kahvenin uykuyu geciktirmesinin nedeni de bu. Son yıllarda, uyku ve uyanıklık arasındaki geçişi sağlayan “kırmızı yol”da yeni bir mekanizma ortaya konuldu. “Açkapa” sistemi olarak bilinen bu mekanizmanın temelinde “oreksin” adlı bir molekül rol oynuyor. Uyanıklık sırasında “VLPO çekirdeği” denen bir merkez baskılanarak, oreksin molekülü
UYKU
üzerindeki baskılayıcı etkisi önleniyor. Oreksinse beyin kabuğunu, yani korteksi uyararak uyanık kalmamızı sağlıyor. VLPO çekirdeği üzerindeki bakılama kalkınca, bu merkez aktif hale geçiyor, böylece oreksin baskılanıyor ve uyku durumuna geçiliyor.
Uyku adeta bir alacaklı gibi!.. Mutlaka gerekli sürenin uyunması gerekiyor. Eğer eksik uyursak daha sonra borcunu geri alıyor. Örneğin, genellikle 7 saat uyuyan bir kişi eğer 5 saat uyursa, ertesi gün 9 saat uyuduğunda tam olarak uykusunu alıyor. Uyumanın tam olarak ne faydalarının olduğu bilinmiyor. Vücuttaki birçok hormonun salgılanması ve organların çalışması biyolojik bir ritim eşliğinde. Bu düzen içerisinde uyku çok önemli. Uyku düzenini bozan durumlar vücut dengesini de olumsuz etkiliyor. Beyin de dahil olmak üzere bir çok organ uyku sırasında çalışmaya devam ediyor. Yani uyku, sadece organların dinlenmesi için gerekli bir mekanizma değil. Uyku, belki de organların kendilerini tamir etmek için bir bakıma vücudun kendisini rölantiye alması. Uyku düzeni belirli bir biyolojik saate göre ayarlanıyor. Beyinde bulunan “SCN çekirdeği” uykumuzu düzenleyen merkez. Bu merkez, 24 saatte bir aktif hale geçiyor. Bu merkez, göz dibindeki retina tabakasında algılanan gün ışığına ve geceleri pineal bez tarafından salgılanan melatonin hormonuna duyarlı. SCN çekirdeği, bazı merkezler aracılığıyla VLPO çekirdeğini etkileyerek uyku ve uyanıklık arasındaki günlük geçişi yönetiyor. DMH bölgesi olarak adlandırılan kısımdan çıkan ve GABA molekülleriyle taşınan uyarılar, VLPO çekirdeğini aktif hale getirerek uykuya geçişi sağlıyor. Özet olarak, SCN çekirdeği ışık olduğu sürece aktif kalıyor, VLPO çekirdeğiyse geceleri devreye giriyor. Yarasa gibi bazı hayvanlarda bu döngü tam tersine işliyor. Yani VLPO çekirdeğini gündüz aktif hale gelebiliyor. Uykuyu ritmik olarak kontrol eden bu mekanizmayı deney hayvanlarında tam tersine çevirmek mümkün olabiliyor. Sadece geceleri yemek verilen, gündüz aç bırakılan hayvanlarda
ÜNÜN KONTROLÜ
bu mekanizma tam tersine dönüyor ve böylece hayvanlar gündüz uyuyup geceleri uyanık kalabiliyor.
Uyku ritmini ayarlayan mekanizmalar tam olarak açıklanabilmiş değil. Uyku düzeni birden çok mekanizmanın kontrolü altında. Beynin alt ve üst merkezleri arasındaki karmaşık sinyal iletimi, uykuya ne zaman ve ne şartta geçeceğimizi belirliyor. Gıda durumu, kişinin psikolojisi, stres, ortamın ısısı insanlarda da uyku uyanıklık düzenini etkileyebiliyor. Bazı acil durumlarda, uyku uzun sürelerle ertelenebiliyor.
Yani uykunun biyolojik saati, kişinin isteğiyle değiştirilebiliyor. Örneğin, yoğun sınav zamanında geceleri ders çalışıp gündüzleriyse çok az uyuyarak gün geçirilebiliyor. Ancak, bu tür değişiklikler kısa süreli başarılabiliyor ve sonunda daha çok uyuyarak telafi edilmesi gerekiyor. Uzun süreli uyanık kalma zorunlulukları, beyindeki uyanık kalma merkezlerinin aşırı çalışmasına yol açıyor. Bu aşırı çalışma sonucunda, örneğin uzun süre nöbet tutan doktorlarda bir süre sonra kronik uykusuzluk, buna bağlı vücutsal ve psikolojik sorunlar görülebiliyor.
Vücudun günlük ihtiyacı olan süreden daha az uyumak uzun dönede zihinsel becerileri olumsuz etkiliyor. Kronik uykusuzluk, kan Creaktif protein seviyesini artırıyor ve kalpdamar hastalıklarına zemin hazırlıyor. Uykusuzluk günlük performansı oldukça kötü etkiliyor. Dikkat gerektiren işlerde hata oranını yükseltiyor. Bütün bu nedenlerden dolayı günlük uyku ihtiyacımızı düzenli olarak almamız ve gündüzgece uyku ritmini mümkün olduğunca bozmamak gerekiyor.
Uykunun Evreleri
Uyku, beynin rüya görmesi için gerekli ortamı sağlıyor. Yüzyıllardır insanoğlunda merak uyandıran ve birçok araştıranın konusu olan uykunun nedeni ve mekanizması tam olarak bilinmese de, bu konuda son yıllarda önemli aşamalar kaydedildi. Uyku üzerinde yapılan çalışmalar uykunun çeşitli evrelerden oluştuğunu gösteriyor. Uyku sırasında beyin dalgalarını algılayan ve “EEG” (elektroensefalogram) denen bir cihaz sayesinde uykunun değişik evreleri belirlenebiliyor. Uyku esas olarak iki bölümden oluşuyor. “NREM” (nonrapid eye movement) denen bölümde, yüksek dalga boyunda ve düşük frekansta beyin dalgaları oluşuyor. NREM uykusu, sırasında kan basıncı ve solunum sayısı düşüyor. Bunlara ek olarak kaslarda gevşeme ve yavaş göz hareketleri görülüyor. NREM uykusu kendi içinde dört evreye ayrılıyor. İlk evre uykuya geçiş dönemi. Uykuya geçiş döneminden önce çok kısa süreyle “hipnagojik faz” denen bir evreden geçiliyor. Hipnagojik faz, gözlerimizi kapatmayla uykuya dalma arasında geçen süre. Bu sürede çeşitli, rüya benzeri anlamsız şekiller görülebiliyor. Bunlar çoğunlukla daha sonra hatırlanmıyor. Hipnagojik fazdan sonra girilen ilk evrede kalp hızında yavaşlama ve kaslarda gevşeme başlıyor. Bu evrede, şiddeti ve frekansı düşük olan “teta” dalgaları görülüyor. Kısa süren bu evreden sonra, biraz daha derin olan ikinci evreye giriliyor. Uykunun ikinci evresinde beyin dalgalarındaki düzensizlik artıyor. Dalga şiddetinde ani yükselme ve düşüşler görülüyor. Uykunun başlangıç evrelerindeki beyin dalgaları, uyanık ancak son derece gevşek durumda görülen alfa dalgalarına benziyor. Uykunun bu ilk iki evresinde ani kas ve vücut hareketleri görülebiliyor. Aniden sıçrayarak uykudan uyanmak, genellikle bu evrede oluyor. Üçüncü evrede uyku iyice derinleşiyor. Dış ortamdaki seslerin çoğu artık kişiyi uyandıramıyor. Bu evrede beyin dalgalarındaki ani yükselme ve düşüşler bitiyor, bunun yerini
Davranış
Uyanık Poligraf
EMG EEG EOG Duyu ve algılama Düşünce Hareket
Canlı
Dıfl kaynaklı Mantıklı ve süregen
Zayıf ya da yok Mantıklı ve inatçı Anlık ve istemsiz
Komutlu ama baskılanmış
Devamlı ve istemli
uzun delta dalgaları alıyor. Dördüncü evrede elde edilen dalgaların yarısından fazlasının delta dalgası olması nedeniyle, bu evre “delta uykusu” olarak adlandırılıyor. Uykunun dördüncü evresi en derin uyku hali. Halk deyimiyle bu evrede kişi “top atılsa uyanmıyor”. Birbirini takip eden bu dört evre, yaklaşık 90 dakika sürüyor. Daha sonra uykunun farklı bir bölümü olan “REM” uykusuna giriliyor. İlk olarak 1953 yılında tanımlanan REM uykusunda düşük dalga boyunda, yüksek frekansta, daha düzensiz beyin dalgaları oluşuyor. REM uykusunu kontrol eden merkezler beyin sapında bulunuyor. Uykunun bu bölümünde oluşan beyin dalgaları uyanıkken oluşan dalgalara oldukça benziyor. REM uykusunun en önemli belirtilerinden birisi de hızlı göz hareketleri. REM sırasında gözler sağa sola hızlıca hareket ediyor. Kan basıncı ve kalp hızı yükseliyor, göz kasları dışındaki istemli kaslarda felç benzeri bir gevşeme meydana geliyor. Kaslardaki bu geçici felç durumunun, rüyalar sırasında vücudu beklenmedik hareketlerden ve kazalardan korumak için olduğu düşünülüyor. Uykunun bu bölümünde erkeklerde ereksiyon, yani cinsel organda sertleşme, kadınlardaysa vajinal kan akımında artış görülüyor. Ortalama her 90 dakikada bir tekrarlanan ve 530 dakika kadar süren REM uykusu, 8 saatlik bir uykuda yaklaşık 5 kez tek
rarlanıyor. Sabaha karşı görülen REM uykusu daha uzun sürüyor. Bu sırada görülen rüyalar daha net hatırlanıyor.
REM uykusu, vücut ve ruh sağlığı için oldukça önemli. Yeterli süre REM evresine geçemeyen kişilerde ruhsal bozukluklar, konsantrasyon zorluğu, öğrenme sorunları görülüyor. REM uykusunun en önemli özelliklerinden birisi de, rüyaların yoğun olarak bu evrede görülmesi. Bu evrede uyandırılan kişilerin yaklaşık %90’ı rüya gördüklerini ifade ederken, NREM uykusunda uyandırılanlarınsa sadece %78’i rüya gördüğünü söylüyor. REM uykusu sırasında esas olarak halusinasyon, delüzyon, abartılı duygulanım ve amnezi, yani bellek kaybı meydana geliyor. Halusinasyon, hiçbir dış uyaran olmadan, yani gerçekte var olmayan bir imajın görülmesi. Delüzyon, diğer bir deyişle sanrılar, gerçekte olmayan kavram ve düşüncelere inanılması. Örneğin, kişinin kedisini kral ya da kutsal bir kişi olarak görmesi gibi. REM uykusu sırasında çok yoğun duygular yaşanıyor. Görülen rüyalar bazen kişiye çok büyük bir mutluluk verirken bazen de büyük üzüntüler yaşatabiliyor. Rüyaların çoğuysa sonradan hatırlanmıyor. Rüyalar, bu unsurların birleşiminden meydana geliyor. Beynin neredeyse uyanık durumda olduğundan fazla çalışma halinde olduğu ve rüyaların görüldüğü REM uykusu halen beyinle ilgili araştırmaların odağını oluşturuyor.
İnsan Uykusunda Davranışsal Evreler
Uyanıklık, NREM uykusu ve REM (Hızlı Göz Hareketleri) uykusu evreleri kendilerini davranışsal, poligrafik ve psikolojik dışavurumlarla ortaya koyuyorlar. “Davranış” olarak tanımlanmış sırada, yatış pozisyonunda ortaya çıkan ve düzenli aralıklarla çekilen fotoğraf ya da videolarla kaydedilebilen değişimler, uyanıkken ve uyku döngüsündeki evresel değişimlerle paralellik gösteriyor. Uykudaki hareketsizlikten iki mekanizmanın sorumlu olduğu düşünülüyor. Birincisi, hareketlerin zorlaşması (NREM uykunun IIV evrelerinde), ikincisiyse baskılanma (REM uykusu sırasında). Rüyalar sırasında hareket ettiğimizi sanırız; ama etmeyiz. Uyku evresini ayırt eden üç değişkeni gösteren beyin etkinlik kayıtları, bir elektromiyogram (EMG), bir elektroensefalogram (EEG) ve elektrookulogram olarak gösteriliyor. EMG hareketliliği uyanıklık sırasında en yüksek düzeyde, NREM sırasında orta düzeyde, REM evresindeyse en düşük düzeyde ortaya çıkıyor. EEG ve EOG ise uyanıkken hareketlenip, NREM sırasında sönümleniyor. Grafiklerdeki her örnek, 20 saniye uzunlukta. En alttaki üç sıraysa öteki nesnel ve öznel evre değişkenlerini gösteriyor.
Nl
İnsanoğlunun yıllardır cevabını aradığı bir soru var: “uykunun bir amacı var mı? Yaşamımızın üçte birini geçirdiğimiz uykunun amacı, tam olarak bilinmiyor. Uyku ihtiyacı, açlık gibi oldukça güçlü bir güdüye yol açarak kişiyi bu eksikliği tamamlamaya yöneltiyor. Uyku eksikliğinin, adeta ısrarlı bir alacaklı gibi davranmasının sebebi bilinmiyor. Her gün mutlaka vücudun ihtiyacı olan süre kadar uyumak gerekiyor. Daha önce de belirttiğimiz gibi, eğer eksik uyursak daha sonra borcunu geri alıyor. Uyku süresinin türler arasında değişiklik göstermesinin nedenleri ve önemi, bilinmeyen noktalardan bir diğeri. İnsanların ilerleyen yaşla birlikte uyku ihtiyacının azalması da açıklanabilmiş değil. Başka bir bilinmeyense, uykunun neden REM ve nonREM olarak bölündüğü. Uyku eksikliğinin olumsuz etkilerinin bilinmesine karşın, uykunun yararları hakkında çok az şey biliniyor. Vücuttaki bir çok hormonun salgılanması ve organların çalışması biyolojik bir ritim eşliğinde gerçekleşiyor. Bu düzen içerisinde uykunun çok önemli yeri var. Uyku düzenini bozan durumlar vücut dengesini de olumsuz etkiliyor. Beyin dahil olmak üzere bir çok organ uyku sırasında çalışmaya devam ediyor. Yani uyku, sadece organların dinlenmesi için gerekli bir mekanizma değil. Uyku, belki de organların kendilerini tamir etmek için bir bakıma vücudun kendisini rölantiye alması. Ruhsal dengenin sağlanması için de uyku gerekli.
Uykunun amacını anlamak için, uykunun REM ve NREM kısımlarını anlayabilmek gerekiyor. Talamus, hipotalamus ve beyin sapında bulunan uykuyla ilgili merkezlerde REM ve NREM uykularını tetikleyen bölgeler bulunuyor. Buralardan salgılanan çeşitli mole
NREM
Uykusunun Amacı
Uykunun süresini, beynin alt merkezlerinde bulunan sinir hücrelerinin gönderdiği sinyaller belirliyor. Bu merkezlerin büyüklüğüyle uyku süresi uyum göstermiyor, hatta neredeyse ters orantılı. Oldukça büyük beyne sahip olan fillerde uyku süresi çok kısayken, uyku merkezleri çok küçük olan farelerde uyku süresi daha uzun sürüyor. Uykunun süresiyle işlevi arasındaki bağlantı ise tam olarak aydınlanabilmiş değil. Uykunun amacını anlamak için geliştirilen çalışma modelleri genellikle hayvanları uzun süreyle uykusuz bırakma prensibine dayanıyor. Uzun süre uykusuz kalan farelerde ciltte yaralar, vücut ısısında önce artış sonra düşüş, gıda tüketiminde artış ve sonunda ölüm görülüyor. Talamus ve hipotalamus bölgelerinde beyne verilen hasarlar da benzer bulgulara yol açıyor. Bu deneyler, uykunun bünye için ne kadar önemli olduğunu gösteriyor.
Uykunun önemli amaçlarından birinin enerji tasarrufu olduğu düşünülüyor. Bazı hayvanların kış uykusuna yatarak enerji tüketimini en aza indirmeleri gibi, insanlar da her gece uyuyarak enerji tasarrufu yapıyorlar. Hayvan türleri arasındaki uyku süresi farklılıkları, evrimsel gelişim içerisinde doğaya uyum değişikliklerinden kaynaklanıyor. Bu görüşe göre, yırtıcı hayvanların saldırılarına daha açık olan hayvanlar daha az uyuyor. Örneğin, vücut büyüklüğü nedeniyle saklanması daha zor olan fil gibi büyük havyalar eğer günün çoğunu uyuyarak geçirseydi büyük olasılıkla yırtıcıların saldırılarına daha çok maruz kalacaklardı. Diğer yandan, fare gibi, saklanması kolay olan küçük ve çevik hayvanlarsa daha çok uyuma lüksüne sahip. Kısaca, uyku süresini bir bakıma doğal şartlar belirliyor. Gıda alışkanlıkları da uyku sürelerini etkilemiş olabilir. Daha düşük kalorili beslenen büyük otoburlar, bünyeleri için gerekli enerjiyi alabilmek için günün çoğunu yiyerek geçirmek zorunda kalıyor. Ancak, kaplan gibi daha kalorili ve proteinli beslenen etoburlarsa sürekli yemek zorunda değil ve uykuya daha çok zaman ayırabiliyorlar. Uykunun önemli amaçlarından birisinin enerji tasarrufu olduğunu düşündüren gözlemlerden birisi de yeni doğan bebeklerin çok uyumaları. Bebeklerin metabolizmaları çok hızlı ve büyümek için gereken enerjiyi sağlayabilmek amacıyla günün çoğunu uyuyarak geçiriyorlar. Metabolizma hızıyla uyku süreleri arasında bağlantı bulunuyor. Metabolik hızı yüksek olan küçük hayvanlarda uyku süresi de uzun oluyor. Metabolik hızı düşük olan büyük hayvanlarsa daha az uyuyor. Bu gözlemler, uykunun metabolizmayı düzenleyici etkisi olduğunu gösteriyor. Metabolizma hızının yüksek olduğu durumlarda, metabolizmanın yan ürünü olarak hücreler tarafından fazla miktarda serbest oksijen radikalleri sentezleniyor. Hücre içerisinde serbest oksijen radikallerinin birikmesi hücrelerin ölümüne yol açıyor ve yaşlanmayı hızlandırıyor. Uykunun önemli amaçlarından birisinin de, metabolizma hızını yavaşlatarak serbest oksijen radikallerinin birikmesi önlemek olduğu düşünülüyor. Uyku sırasında, hücrelerde biriken serbest oksijen radikalleri azalarak hücre hasarı azaltılıyor. Uykuda, bazı hücrelerde protein senezi artarak gün içerisinde meydana gelen hasarlar tamir ediliyor. Böylece, uyku sırasında vücut bakıma alınmış oluyor ve bir sonraki günün yoğun metabolik faaliyetine hazırlık yapılıyor.
Son yıllarda yapılan çalışmalar uykunun bir diğer faydasını da gösterdi. Özelikle yavaş dalgaların görüldüğü NREM uykusu sırasında protein sentezi artıyor ve sinir sisteminin bazı bölgelerinde yeni sinir hücreleri oluşuyor. Koku lama hücrelerinde, beynin iç boşluklarında ve duygu merkezi olarak kabul edilen “hipokampus”da 34 hafta içerisinde yeni sinir hücreleri oluşuyor. Sinir hücresi üretimi düzenli egzersizle artıyor ve stresle azalıyor. Uyku yoksunluğunda da yeni sinir hücresi oluşumu azalıyor. Kısaca, uyku, beyin hücrelerinin yenilenmesine olumlu katkıda bulunuyor.
[ÇİN UYUYORUZ?
küller, uykunun REMNREM geçişini kontrol ediyor. Serotonin, histamin, adrenalin, nonadrenalin ve oreksin, REM uykusunu sonlandıran moleküller. Uykunun REM evresinde beynin alt merkezlerindeki sinir faaliyetleri uyanık durumdakine oldukça benzerlik gösteriyor. Bu iki durum arasındaki en önemli farklılıklar, salgılanan moleküller arasındaki küçük değişiklikler. Uyku merkezlerindeki histamin salınımındaki azalma, uyku sırasında bilincin kaybolmasına yol açıyor. Noradrenalin salınımındaki azalmaysa uykuda kas gevşemesini sağlıyor. Bu mekanizmaların aydınlatılması, uykunun biyolojik amacının anlaşılması için oldukça önemli. Türler arasındaki uyku süresi farklılıklarının sebebinin aydınlatılması, uykunun amacının anlaşılması için önemli sayılıyor. Hayvanlardaki uyku düzeni insanlardan farklı. Yarasalar günün 1820 saatini uyuyarak geçirirken, filler günde 34 saat uyuyor. Bazı kuşlar tek gözü açık olarak ve çok kısa süreyle uyuyorlar. Yunusların uykusuysa oldukça ilginç. Yunuslar uyurken beyin yarım kürelerinden sadece birisi uyuyor, diğeriyse uyanık kalıyor. Her 2 saatte bir uyuyan ve uyanık olan yarım küreler nöbet değiştiriyor, ayrıca, yunuslar akvaryum gibi ortamlarda aynı yönde daire çizerek uyuyorlar. Uyku süreleri, hayvanların türüne, beyin ağırlığına ve beslenme özelliklerine göre farklılıklar gösteriyor. Bu değişikliklerin temeldeki nedenlerinin ortaya çıkartılması, uykunun amacını aydınlatma yönünde atılacak önemli adımlar olarak kabul ediliyor.
REM ve NREM uykularının amacı tam olarak bilinmese ve bu konuda birçok teori olsa da, ortak görüş, uykunun tüm türlerde ortak bir sebebi olduğu yönünde. Uykuda beyin neredeyse uyanıkken olduğu kadar faaliyet içerisinde. Uyku sırasında meydana gelen karmaşık sinyaller sayesinde beyin, birçok problemini çözebiliyor, kendisini yeniden şekillendirip kişiyi günlük hayata hazırlıyor. Gün içerisinde azalan ya da tükenen çeşitli moleküller, uykuda tekrar sentezleniyor. Uykunun öğrenme ve belleği geliştirmede de önemli rolü var. Uyurken beyinde gerekli bağlantılar sağlamlaşıp, gereksiz olanlar kopuyor ve günlük hayata daha kolay uyum sağlayacak hale geliyor. Beynin bu yoğun çalışması, hiç
REM Uykusunun Amacı
Uykunun ilk insanların hayatta kalması için önemli mekanizmalardan birisi olduğu düşünülüyor. Gün içerisinde yorgun düşen vücudun dinlenmesi için gerekli süreyi sağlamanın dışında uykunun başka faydaları da var. Uyku, ilk insanın düşmanlarından kurtulmak için çok enerjiye ihtiyacı olduğu ve gıdanın az olduğu çağlarda çok önemli bir enerji tasarruf sistemiydi. Daha da önemlisi, tehlikeli ve karanlık gecelerde insanın ortalıkta dolaşıp düşmanlarına av olmasını önleyen bir savunma mekanizmasıydı. Günümüze kadar gelen uykunun önemli bölümlerinden birisi de REM uykusu. REM uykusunun hem vücut hem de ruh sağlığı açısından çok önemli olduğu kabul ediliyor. REM uykusunda, sinirler arasındaki bağlantı olan sinapslar güçleniyor, yenileri oluşuyor ya da gerekli olmayan sinaps bağlantıları kopuyor. Kısacası, REM uykusu beyindeki bağlantıların yeniden şekillenmesinde çok büyük önemi var. Belleğin gelişmesine ve öğrenmeye de önemli katkısı var. REM uykusunu yeterince alamayan kişilerin belleğinde zayıflama oluyor ve öğrenme güçlüğü çekiyorlar. REM uykusunun rüya görmeyle yakın ilişkisi var. Uykunun bu bölümünde uyandırılan kişilerin neredeyse %95’i rüya gördüklerini ifade ediyorlar. Bu durumda, insan beyni için çok önemli olan REM uykusuyla yakın bağlantısı olan rüyaların da büyük önemi olduğu düşünülüyor.
REM uykusu, rüyaların görüldüğü evre. REM uykusu sırasında kişi uyku konumunda olsa da beyin metabolik olarak oldukça faal. Kalp ve solunum hızı bu evrede değişkenlik gösteriyor. Gözlerde hızlı hareketler, uzuvlardaki kaslarda küçük hareketlenmeler ve erkeklerde cinsel organda sertleşme REM uykusu sırasında görülüyor. Uyanıklık durumuna göre vücudun harcadığı enerjiden daha az enerji harcanmasını sağlayan REM uykusu, NREM uykusuna göre daha az enerji tasarrufu sağlıyor. Tüm uyku sürecinin neden sadece NREM olmadığı henüz bilinmiyor.
REM uykusunun süresi esas olarak doğuşta sinir sisteminin gelişim durumuna bağlı. Doğuştan sinir sistemi iyi gelişmiş olan hayvanlarda, erişkin yaştaki REM uykusu daha kısa sürüyor. Örneğin, doğduğunda oldukça gelişmiş sinir sistemine sahip olan, hatta dişli doğan bazı kemirgenlerde erişkin yaşa ulaştığında REM uykusu toplam 1 saati geçmiyor. Sinir sistemi görece az gelişmiş doğan insan türünde, ileriki yıllarda REM uykusu daha uzun sürüyor. REM uykusunun süresi büyüfarkında olmadığımız ruhsal ve duygusal sorunlarımızın çözümüne de katkıda bulunuyor. Böylece iyi bir uyku sayesinde beynimiz, ertesi güne çok daha iyi ve zinde başlama olanağı tanıyor bize.
dükçe azalıyor. Uykunun bu evresi doğuştan itibaren var ve bebeklik döneminde uykunun daha fazla bir kısmı REM uykusunda geçiriliyor. Bu ve benzeri gözlemler, REM uykusunun beyin gelişiminde önemli rolü olduğunu gösteriyor. REM uykusu sırasında, beyinde oluşan hatalı sinir bağlantıları yok ediliyor. Sinir hücreleri arasında yeni bağlantılar kurularak sinir sisteminin programlı bir şekilde gelişmesinde REM uykusu oldukça önemli. Özellikle, bebeklik ve çocukluk döneminde REM uykusu beynin gelişiminde önemli rol oynuyor.
Erişkinlik döneminde uykunun bu evresinin tam olarak ne faydasının olduğu bilinmiyor. REM uykusunun, kişiyi uyanıklığa hazırladığı, böylece çok derin uyku olan NREM uykusundan doğrudan uyanıklık durumuna geçilmesini önlediği düşünülüyor. Uyurken dahi belirli bir alarm durumunda olmanın, hayvanların dış tehlikelerden korunmasında oldukça önemli yeri var. Çok derin uykudan, yani NREM’den uyanan hayvanın yem olma ihtimali, REM uykusundan uyanan, ve belirli bir alarm durumunda olan hayvana göre daha fazla. Buna ek olarak, NREM uykusundan uyandırılan hayvanların günlük bedensel işlevlerinde olumsuz etkilenme görülüyor. REM uykusunun en uzun görüldüğü dönem uyanmaya yakın olan süre. Uykuya ilk daldıktan sonra girilen REM evresi 1015 dakika kadar sürerken, uyanmamıza yakın girdiğimiz REM evresi 25 dakika kadar sürüyor. Göz hareketleri, soluk alıp verme ve kalp hızındaki değisiklikler sabaha doğru olan REM uykusunda daha belirgin hale geliyor. Bu bulgular, REM uykusunun bizi uyku durumundan gülük hayata geçişe hazırladığını gösteriyor.
REM uykusunun amaçlarından bir diğerinin, beyin sapını aktif halde tutmak olduğu düşünülüyor. Bazı hayati iç organların işlevlerini kontrol eden beyin sapı, REM uykusunda sürekli uyarılar alıyor. Evrimsel süreçte, beynin entelektüel becerilerinden, ince iş yapma yeteneklerinde sorumlu olan korteksin gelişimini tamamlamasından önce bile REM uykusunun var olduğu ve bu sistemin beyin sapı üzerinde etkili olduğu düşünülüyor. REM uykusunun başka bir önemi de, gün içerisinde miktarı azalan mesajcı molekülerin yeniden sentezlenmesine fırsat yaratmak. Yani beyne, biyokimyasal açıdan bir mola vermek. REM uykusu sırasında beyindeki, noradrenalin, histamin ve serotonin sentezleyen hücrelerin faaliyetinde REM uykusu sırasında azalma oluyor. Böylece, gün içerisinde oldukça aktif olan bu hücreler REM uykusunda toparlanarak mesajcı molekülerin ve bunların uyardığı algılayıcıların sentezine zaman kalıyor.
Öğrenciyken hepimizin en büyük hayali, tarih kitabını yastığımızın altına koyup uyurken o bilgilerin kafamıza girmesiydi. Belki de bu hayaller artık gerçek oluyor. Bilimciler uykuyla bellek ve öğrenme arasındaki bağlantıyı araştırıyor. Bilimciler, REM uykusu sırasında karmaşık öğrenmenin müm
Uyku ve Duygular
Uyku sadece bilgiyi değerlendirme ve öğrenmeyi geliştirmede işe yaramakla kalmayıp ruhsal durumumuzu da etkiliyor. REM uykusunu tam olarak alamayan kişilerde ruhsal bozukluklar ya da duygulanım bozuklukları görülmesinden yola çıkan bilimciler, rüyaların normal psikolojik durum için çok önemli olduğu görüşünde. Rüyalar, bir bakıma bizi psikolojik olarak bir sonraki güI ne hazırlıyor. Uykusunu yeterince alamayan bir I kişinin ertesi gün daha saldırgan olduğu, toleransının azaldığı ve daha çabuk sinirlendiği I bilinen bir gerçek. Arizona Üniversitesi psikoloji bölümünden Dr. Perlis, rüyaların insanın günlük davranışlarını ve duygularını önemli ölçüde etkilediğini savunuyor. REM uykusu sırasında görülen rüyaların bir tür tedavi edici niteliği olduğunu belirkün olduğunu ifade ediyorlar. Yapılan çalışmalar, öğrenmenin temeli olan belleğin uyku sırasında geliştirilebildiğini gösterdi. Teorilere göre, gün içerisinde beyne kaydedilen bilgiler uyku sırasında işleniyor. Uyku sırasında beyin, bilgileri toplayarak sanal bir ortamda, hiçbir dış uyaran olmadan onla
ten araştırmacı, REM uykusunu kullanarak bazı ruhsal bozuklukların tedavi edilebileceğini ifade ediyor. Rüyaların insan psikolojisini düzenlemedeki etkisine diğer bir gösterge de geceleri uykudan uyandığımızda içinde bulunduğumuz moral bozukluğu ya da sinirlilik halinin sabah uyandığımızda kaybolması. Kısaca, insan beyni rüyalar sayesinde yine kendisine gece boyunca bir bakıma psikoterapi uygulayarak bizi günlük ha
UYK
rın tekrarlanmasını sağlıyor. Böylece, nöronlar arasındaki bağlantılar daha da güçleniyor. Bellek için, beynin orta alt kesiminde bulunan “hipokampus” çok önemli. Beynin hipokampus bölgesinde birbiri ardına gelen uyarılar, oluşan bilgilerin sürekli kalması için beynin dış kabuğundaki üst merkezlere depolanmak üzere gönderiliyor. Rüyalarda nöronlar defalarca uyarılıyor. Bu uyarıların sonucunda sürekli yeni bağlantılar oluşuyor ve mevcut bağlantılar güçleniyor. Sinirsel uyarıların devamlılık göstermesi sayesinde hipokampusta tekrarlanan bilgiler, uzun süreli belleğe atılmak üzere beynin üst merkezlerine gönderiliyor. Tekrarlanmayan bilgiyse depolanmadığı için kısa bir süre sonra kayboluyor. Uyanık olduğumuz zamanlardaki nöron uyarıları, uykuda da tetiklenebiliyor. Böylece bilgilerin daha da kalıcı hale gelmesi sağlanarak öğrenme güçlendiriliyor.
Özellikle uykunun REM evresinde nöronlar uyarılarak bilginin taze kalması sağlanabiliyor. Yapılan çalışmalarda, REM uykusunun kesintiye uğradığı ve buna bağlı olarak da rüyaların kesintiye uğradığı durumlarda, bellek ve öğrenme yeteneği azalıyor. Yani, rüyalar öğrenmede etkili görünüyor. Farelere belirli komutlar öğretildikten sonra REM uykusu sırasında beyin dalgalarının arttığı gözlendi. Bunun üzerine, öğretilen komutlar müzikle eşleştirildi. Her komut öğretilirken aynı
yata hazırlıyor. Böylece rüyalar, bilgilerimizi güçlendirmek ve öğrenmeyi kolaylaştırmanın yanı sıra duygusal termostatlar olarak görev yapıp ruhsal durumumuzu da düzenliyor. Rüyalar kişinin duygusal durumunu düzenlerken, öte yanda kişinin içerisinde bulunduğu duygusal durum da rüyaları yönlendirebiliyor. Hartmann’a göre rüyalar sırasında oluşan yeni bağlantılar rastlantısal olarak değil, kişinin duygusal durumuna göre kontrol ediliyor. Bu nöronal bağlantılar, uyanıkken olanlardan çok daha güçlü kurulabiliyor ve esas kontrol mekanizması kişinin duygusal durumu. Rüyalarda nöronal bağlantıların kurulduğu ve güçlendiği gerçeğinden, “rüyalarda I gün içerisindekinden daha fazla öğreniyo I ruz” gibi bir sonuç çıkartmak da yanlış olur. Rüyaların tüm faydalarına karşın yine de öğrenme ve yaratıcılık gibi yeteneklerin en çok geliştiği zaman dilimiyse uyanıklık hali.
KU VE ÖĞRENME
müzik dinletildi. Daha sonra bir grup fareye aynı müzik REM uykusunda dinletildi. Ertesi gün uykuda müzik dinletilen farelerin verilen komutları müzik dinletilmeyenlere göre daha çabuk yaptıkları görüldü. REM uykusunda dinletilen müzik, olasılıkla gün içerisinde verilen komutu çağrıştırdı ve beyin bu komutu tekrarlayarak belleği güçlendirdi. REM uykusu, belleğin tazelenmesi ve güçlenmesi için oldukça önemli görünüyor. Uyku, esas olarak iki evreden oluşuyor. REM ve REM olmayan evreler. REM evresinde beyin, neredeyse uyanık olduğumuzdan da fazla aktif. Bu sırada kan basıncı yükseliyor, kalp atışlarımız artıyor. Yani REM uykusunda beyin oldukça fazla çalışıyor. Rüyanın görüldüğü evre de bu.
Uykusunu yeterince alamayan bir kişinin ertesi gün olayları kavrama ve akılda tutma yeteneğinin azalması, uyku ve bellek bağlantısını gündeme getirdi. Yapılan çalışmalarda, REM uykusunun kesintiye uğradığı durumlarda bellek ve öğrenme yeteneği azalıyor. Yani uykunun REM fazı öğrenmede etkili görünüyor.
Özet olarak, uyku sırasında bilgiler toparlanıp, bilgisayar terimiyle “backup” yapılıyor ve bellek güçleniyor. Aynı zamanda bağlantılar sağlamlaştırılıyor, yeni ve daha ileri bağlantılar kuruluyor, diğer bir deyişle beyindeki programlar “update” ediliyor. Ernest Hartmann’a göre rüyalar sırasında, gün içerisinde azalmış olan mesajcı moleküller, yani “nörotransmitörler”, yani beynin mesajcı molekülleri salgılanıyor. Beyin için gerekli olan birçok protein de REM uykusu sırasında sentezleniyor. Yıpranmış nöronlar ve bağlantıları da bu sırada onarılıyor, yeni çapraz bağlar oluşuyor. Rüyalar, beyinde azalmış olan yararlı molekülerin sentezi için gerekli zaman dilimleri. REM uykusu sırasında “büyüme hormonu”nun salgılanımında artma olduğu bilinen gerçeklerden. Belki de bebeklerin günün çoğunu uyuyarak geçirmelerinin sebebi de bu olabilir.
Öğrenmenin en önemli yardımcısı bellek. Öğrenmek, bilgilerin belleğe atılması ve bunların biriktirilmesine dayanıyor. Yani bellek olmazsa öğrenme de olmuyor. Bellek kabaca iki ana gruba ayrılıyor: “dekleratif” ve “dekleratif olmayan” bellek. Dekleratif bellek, günlük olayların ya da edinilen bilgilerin depolanmasına dayanıyor. Dün gece ne yemek yediğini hatırlamak ya da Türkiye’nin başkentinin Ankara olduğunu bilmek dekleratif belleğin görevleri. Dekleratif bellek de kendi içerisinde ikiye ayrılıyor. Epizodik bellek, bir önceki gün yenen yemeği, arkadaşımızın anlattığı fıkrayı hatırlamak için kullanılıyor. Semantik bellekse kitabi bilgileri depoluyor. Matematik formülleri, Osmanlı tarihi ve coğrafya bilgilerini depolamak bu belleğin görevi. Günlük hayatta gerçekleştirdiğimiz öyle görevler var ki bunları hatırlamak için kafa yormuyoruz. Örneğin bisiklete binmek, arabanın vitesini değiştirmek, evimizin yolunu bulmak gibi. Bu tip bilgileri depolamaksa dekleratif olmayan belleğin görevleri.
Duyularımız yoluyla algılanan ve beyne iletilen bilgiler sinir hücrelerinde bir dizi moleküler değişiklikler yol açarak belleğe atılıyor. Bilgilerin bellekte kalıcı hale gelmesinde uykunun rolü çok büyük. Yaklaşık 90 dakika arayla meydana gelen REM ve NREM evrelerinde bellek güçlendiriliyor. NREM uykusu kendi içerisinde de dörde bölünüyor. NREM uykusunun 3 ve 4. kısımları beyinde yavaşdalgaların oluşmasına neden oluyor ve uykunun en derin evreleri. REM ve yavaşdalga evrelerinde bellek daha çok güçlendiriliyor.
Uykunun belleği güçlendirme mekanizmaları hücre düzeyinde araştırılıyor. Beyin hücreleri içerisinde bulunan genlerin yaklaşık %10’unun kodlanma hızları gece ve gündüz farkına göre değişkenlik gösteriyor. Bazı genler uykuda daha aktif hale gelerek protein sentezini artırıyor. Protein kinaz 4 ve kalmoulin adlı proteinleri kodlayan genler uykuda aktif hale geçiyor. Bu proteinler belleğin güçlenmesinde oldukça önem taşıyor. Beynin değişik durumlara uyum sağlamasına yardımcı olan proteinlerden birisini kodlayan zif268 geni, REM uykusunda aktif hale geçiyor. Bunlara ek olarak, hücre duvarının güçlendiren ve sinir hücrelerinin etrafında bulunan miyelin kılıfın sentezine yardımcı olan genler de uykuda daha fazla çalışıyor.
Yapılan çalışmalar, beynin çeşitli merkezlerinin uyku sırasında oldukça aktif çalıştığını gösteriyor. Gün içerisinde alınan bilgiler tekrarlanarak belleğe daha kuvvetli yerleşmesini sağlıyor. Bu işlev sayesinde öğrenilen işler uyku sırasında daha geliştirilerek en mükemmel hale getirilmeye çalışılıyor. Diğer bir deyişle, uyku sırasında hafız güçlendiriliyor ve karmaşık görevlerin bir bakıma provası yapılıyor.
Uyku bozuklukları insanları rahatsız eden başlıca sorunlar arasında. Uyanıkken ya da uykuda, beyin sürekli etkin. Bu iki durum arasındaki temel fark, çalışan bölümlerin farklı olması. Kısaca, beyin uykuda bile aktif olarak çalışarak vücuda yarar sağlamayı hedefliyor. Uyku bozukluklarındaysa gerek bedensel gerekse ruhsal sorunlar ortaya çıkıyor. Bu sorunların anlaşılması ve giderilmesi için yapılan çalışmalar, uykunun mekanizma ve yararlarının daha iyi anlaşılmasını sağlıyor. İnsanların günlük uyku ihtiyaçları genetik olarak belirlenmiş durumda. Her kişinin günlük uyku ihtiyacı diğerinden farklı. Kimi günde 6 saat uyurken kimileri 9 saat uyumadan uykusunu alamıyor. Ancak insanlar genel olarak 7,58 saat uyuyorlar. Kişinin günlük uykusunu tam olarak aldığının en önemli göstergesi, çalar saat çalmadan uyanması. Ancak çalar saatle uyanabiliyorsak, bu demektir ki daha gereken uyku süresi tamamlanmamış ve vücudun daha fazla uykuya ihtiyacı var. Gün içinde durgun bir anda uykuya dalmak da kişinin uyku eksikliğini gösteriyor. Normal uyku ihtiyacını alan kişi, monoton bir dersi dinlerken ya da ağır bir öğle yemeği sonrası uyku ihtiyacı duymuyor. Bu türden durumlar sadece vücudun uyku ihtiyacını su yüzüne çıkarıyor. Kendimize özgü olan ideal uyku süresini anlayabilmenin yolu, uyanmak için hiçbir zorunluluğun olmadığı tatil günlerinde ne kadar uyuduğumuzun hatırlanması. İşte bu
süre kişinin gerçekte ihtiyacı olan uyku süresi. Günümüzdeki hayat ve çalışma koşullarında, ideal uyku süresini yaşamamız pek mümkün olmuyor. İş, seyahat, yoğun çalışma, bedensel hastalık ya da aşırı üzüntü gibi durumlar kişilerin uyku düzenlerini bozabiliyor. Bu tür durumlar genellikle geçici oluyor ve hafta sonu ya da uzun tatillerde uyku eksikliği telafi edilebiliyor. Uykusuzluğun uzun dönemde telafi edilmemesi çeşitli bedensel ve ruhsal sorunlara yol açabiliyor. Uyku düzenini bozacak görünür bir neden olmamasına karşın, aşırı uyumak, uykuya dalamamak, ya da uyku düzenindeki bozukluklar beynin önemli sorunları olarak kabul ediliyor. Kısaca “uyku bozukluğu” olarak adlandırılan bu sorunlar
Uyku Apnesi
(Uyurken nefes alamamak)
Belirgin bir neden olmadığı halde gün içinde aşırı uyuma haline hipersomnia deniliyor. Bu uyku bozukluğuna yol açan en önemli nedense “uyku apnesi” denen bir hastalık. Erişkin kadınların %2’si ve erkeklerin %4’ünde görülen uyku apnesi kişinin hayatını tehdit eden boyutlara varabiliyor. Uyku apnesi genellikle çok horlayan kişilerde görülen bir rahatsızlık. Eskiden, uyku apnesinin orta yaş ve üzerindeki kilolu kişilerde olduğu düşünülüyordu. Ancak yapılan araştırmalar çocukların %3’ünde ya da zayıf kişilerde de bu hastalığın olabileceğini gösteriyor. Bu hastalıkta, uyku sırasında solunum kaslarındaki gevşeme ve hava yollarındaki çökmeye bağlı olarak kişi bir süre nefes alamıyor. Hava yollarındaki çökmenin temelinde kan oksijen düzeyinin düş
UYK
toplumda oldukça sık görülüyor. Kişinin yaşam kalitesini düşüren bu durumlar, yalnızca ruh ve beden sağlığını olumsuz etkilemekle kalmıyor; aşırı uykuya yatkınlığa bağlı olarak meydana gelen kazalar, uyku sırasında yapılan kontrolsüz davranışlara bağlı yaralanmalar, uyku bozukluklarının yol açabildiği diğer önemli sorunlar.
Günümüzde, tanımlanmış olan 100’ün üzerinde uyku bozukluğu türü var. Bunlar 4 ana grupta toplanıyor. Bunların ilki: “insomnia” olarak adlandırılan uyuma güçlüğü. Uykusuzluk hastalığı toplumda en sık görülen uyku bozukluğu. Bu kişilerin bir kısmı hiç uykuya dalamazken bazıları gecenin bir yarısında uyanıp bir daha uyuyamıyor. Bu tür rahatsızlıkların tedavisinde antidepresan denen, depresyon yani bunalım durumlarında verilen ilaçlar öneriliyor. Bu ilaçlar uyku sağlasa da yavaş dalga evresinin derinliğini azalttığı için tam olarak kaliteli bir uyku sağlayamıyor. Gün içerisinde uykuya eğilim de diğer bir uyku sorunu. Bu kişilerin gün içerisinde uyuklamasının nedeni gece boyunca derin uykuya geçememeleri. “Hipersomnia” denen bu durum, belirgin bir neden olmadığı halde gün içinde aşırı uyuma hali. Buna yol açan nedenlerin başında “uyku apnesi” denen hastalık geliyor. Uyku sırasında, solunum kaslarındaki gevşeme ve hava yollarındaki çökmeye bağ
mesi yatıyor. Kan oksijen miktarını yükseltmek için kişiler sık sık uyanıyor ve gerekli havayı teneffüs ediyorlar. Saatte 100’e varan uyanmalar olabiliyor. Bu nedenle uyku apnesi olan kişiler derin uyku evresine hiç geçemiyor. Bu uyanmalar kişi tarafından farkedilmese de, ertesi gün uykuya meyili artırarak kendini gösteriyor. Uyku apnesi ani kan basıncı yükselmelerine yol açarak uykuda kalp krizi riskini artırıyor. Gece uykusunu alamadıkları için bu kişiler gün içinde sürekli uyukluyor ve çeşitli kazalara yol açabiliyorlar. Bu nedenle uyku apnesi olanların gün içinde araba kullanmaları da oldukça sakıncalı. Bu hastalığın tedavisi çok kolay değil. Genellikle aşırı kilolu kişilerde görüldüğü için ilk yapılması gereken, kilo vermek. Uyku öncesi alkol ya da sakinleştirici ilaçların kesinlikle alınmaması gerekiyor. Uyku sırasında hava yollarını açık tutabilmek için genellikle bu kişilere bir maske yoluyla basınçlı hava vermek gerekiyor.
CU BOZUKLUKLARI
lı olarak kısa bir süreyle nefes alınamıyor. Yeterince oksijen alınamadığı için kişi sık sık uyanıyor ve derin uyku evresine hiç geçemiyor. Gece uykusunu alamadığı için bu kişiler gün içinde sürekli uyukluyorlar. Narkolepsi denen hastalıktaysa hiçbir neden olmaksızın kişi gün içerisinde uykuya dalıyor. Bu kişiler oturdukları yerde, ayakta ya da araba kullanırken bile uykuya dalıp rüya görüyorlar. Hayati sorunlara yol açabilecek bu rahatsızlık, teşhis edildikten sonra etkin bir şekilde tedavi edilebiliyor. İnsomnia ve hipersomnia’dan sonra en sık karşılaşılan üçüncü uyku bozukluğu grubuysa “parasomnia”. Bu kişilerde uyku sırasında istemsiz ve kontrolsüz davranışlar görülüyor. Uykuda yürümek, çığlık atarak kalkmak, rüya sırasında çevreye saldırmak bu hastalıkta görülen davranış bozuklukları arasında. Bu kişiler uykuda farkında olmadan kendilerine ya da başkalarına zarar verebiliyorlar. Uykuda yürürken balkondan düşüp ölenler ya da rüya görüp oda arkadaşını yumruklayanlar oluyor. Bu hastalıkların tedavisi oldukça önem taşıyor. Son grup uyku bozukluğuysa uyku ritim düzensizliği. Bu kişilerde, uykunun 24 saatlik normal düzeni, yani biyolojik uyku saati bozuluyor. Erken yatıp istenilen saatte uyanamamak, ya da erken yatıp istenilenden erken kalkmak uykuda ritim bozukluğunu gösteriyor. Bu kişilerde uyku düzenleyici ilaçlar kullanarak uyku süresini kabullenilebilir normal saatler arasına çekmek gerekiyor.
Uyku bozukluklarının anlaşılması, uykunun amacının ve yararlarının anlaşılması için oldukça önemli. Değişik uyku bozukluklarından, beynin değişik merkezleri ve hücreleri sorumlu. Bu hücrelerin işlevlerinin tam olarak aydınlatılmasıyla uykunun sırları da çözülebilecek. Uykunun sırlarının anlaşılmasıyla beyin daha iyi anlaşılacak ve birçok sinir sistemi hastalığının kökeni bulunabilecek. Bu nedenle uyku üzerinde yapılan çalışmalar, yalnızca uykunun mekanizması ve amacını ortaya koymakla kalmayıp, beynin deşifre edilmesine yardımcı olacak ve böylece birçok hastalığa şifa bulunmasını sağlayacak.
Narkolepsi
(Uyuma hastalığı)
Beynin ilginç ve ender görülen bir hastalığı “narkolepsi”, her 2 bin kişiden birinde ortaya çıkıyor. İnsanın gün içinde çok kolay uykuya girmesine yol açan ve hipersomnianın bir türü olan bu hastalık, REM evresini kontrol eden merkezlerdeki sorunlardan kaynaklanıyor. Bu kişiler gün içinde çok hızlı bir şekilde REM uykusuna dalıp rüya görmeye başlayabiliyorlar. Oturdukları yerde, ayakta ya da araba kullanırken rüya görüyorlar. Bu durum çok ciddi sosyal ve yaşamsal sorunlara yol açıyor. Narkolepsi hastalığı olanların gün içinde uyanıkken bile kasları aniden REM uykusundaki gibi gevşeyebiliyor. Tüm kasların bu ani ve geçici felç durumuna “katapleksi” deniliyor. Oldukça tehlikeli olan bu durum, gülmek, üzülmek gibi herhangi bir duygusal anda ya da yürürken olabiliyor. Narkolepsinin diğer bir bulgusuysa uyurken görülen rüyalara benzer halusinasyon görülmesi. Gün içinde çok kısa süreli dalmalarda bile bu kişiler rüya görebiliyor. Uyku felci denen durum da bir narkolepsi belirtisi. Kişi, uyandığında tüm vücudunu felç olmuş gibi hissediyor. Nefes alıp verme devam ediyor ve gözler oynayabiliyor. Kısa süren bu durum kişiye ölecekmiş hissi veriyor. Narkolepsi hastaları, gün içinde sık sık uykuya daldıkları için gece uykuları düzensizleşiyor. Bu kişilerde görülen diğer bir belirtiyse otomatik hareketlerin sıklığı. İnsanlar gün içinde bazı hareketleri düşünmeden, yalnızca bir alışkanlık olarak yapabiliyorlar. Örneğin, iş çıkışında bir konu üzerinde düşünürken hiç farketmeden arabanızın olduğu yöne gitmek, elinizdeki sütün kalan kısmını hiç düşünmeden buzdolabına koymak gibi hareketler, otomatik olarak yapılıyor. Bu tip davranışlar, narkolepsi hastalığında oldukça belirgin oluyor. Bu kişiler gün içerisinde yaptıkları birçok hareketi, farkında olmadan otomatik olarak yapıyorlar.
Narkolepsi hastalarındaki temel sorun, uyku ve uyanıklık arasındaki sınırın kaybolması. Bu kisilerde sıklıkla görülen otomatik davranış şekli, NREM uykusuyla uyanıklık durumun bir karışımı olarak kabul ediliyor. Narkolepsi hastasında, karmaşık işleri yapmaya yetecek kadar uyanıklık durumu olsa da, bu uyanıklık düzeyi, yapılan hareketleri bilinç düzeyinde değerlendirmeye ve hatırlamaya yeterli olmuyor. Örneğin, kişi odasını toplayarak kitabını kaldırıyor, ancak bunun farkında olmadığı için daha sonra nereye kaldırdığını hatırlayamıyor. Narkoleptiklerde REM uykusu ve uyanıklık birbirine karıştığı için uyku felci sıklıkla görülüyor. Bu durum normal insanlarda aşırı yorgunluk, uykusuzluk ve stres durumlarında da görülebiliyor. Ancak, narkolepsi hastalarında sık belirtilerden birisi. Araştırmacılar, uyku felcinin temelinde yatan bozukluğun, REM uykusunda görülen, genel vücut kaslarındaki gevşemeyle uyanıklık durumunun aynı anda yaşanması olduğunu düşünüyorlar.
Narkolepsi hastalığının temelinde genetik etkenler bulunuyor. Bu kişilerin %90’ından fazlasında HLADR15 ve DQ6 geni bulunuyor. Bu gen, altıncı kromozom üzerinde bulunuyor ve bu geni taşıyanların çocuklarında narkolepsi olma riski %2, yani toplumda görülme sıklığının yaklaşık 40 katı. Yapılan yeni bir çalışma narkolepsi hastalığının mekanizmasını bir ölçüde aydınlattı. California Üniversitesi’nde yapılan bu çalışmada narkolepsi hastalarının beyninde “hipokretin1” denen bir mesajcı molekülün düzeyinin normale göre %85 oranında daha az olduğu bulundu. Hipokretin1, hipotalamusta bulunan az miktardaki hücreden salgılanıyor. Normal insan beyninde hipokretin salgılayan yaklaşık 70 bin hücre bulunuyor. Narkoleptiklerdeyse bu hücrelerin sayısı 310 bine kadar düşüyor. Narkolepsi hastalarından alınan omurilik sıvısında hipokretin1 ölçülemeyecek kadar azalıyor. Narkolepsi dışında hiçbir hastalık omurilik sıvısındaki hipokretin1 düzeyini sıfırlamadığı için, bu durum hastalığın teşhisinde önem taşıyor. Hipokretin1 salgılayan hücrelerin neden azaldığı tam olarak bilinmiyor. Çeşitli çevresel etkenler ya da vücudun kendi ürettiği bir zehirli madde bu hücreleri yok etmiş olabilir. Diğer bir olasılıksa bu hücrelerin vücudun kendi bağışıklık sistemi hücreleri tarafından öldürülmesi. Bu hastalığın tedavisinde değişik yöntemler olmasına karşın, son yıllarda hipokretin1 içeren ilaçların şikayetleri azalttığı ya da yok ettiği tespit edildi.
UYKU BOZI
somnia” denen durum. Genellikle çocukluk çağlarında görülen bu durum temel olarak uykudan ani uyanmayla kendini gösteriyor. Ancak bu rahatsızlık erişkinlerde de görülüyor. Uykusuzluk, aşırı alkol alımı, yorgunluk, stres ve ateşli hastalıklar parasomnia’yı tetikleyen etkenler arasında.
Gecenin bir yarısında kafa karışıklığıyla uyanmak, parasomnia’nın sık görülen şekli. Kişi, derin uykudan kafası karışmış şekilde uyanıyor ve sarhoş bir insanın davranışlarına benzer hareketler yapıyor. Yataktayken anlamsız hareketler ve ağlama gibi davranışlara neden olan bu duruma “uyku sarhoşluğu” da deniliyor. Uyurgezerlik olarak bilinen uykuda yürümek de bir parasomnia çeşidi. Bu rahatsızlık genellikle çocukluk yaşlarında görülüyor. Yapılan araştırmalarda çocukların %117’sinde uykuda yürüme görülüyor. En sık görüldüğü yaslarsa 1112. Ancak erişkinlerde de %4 oranında uyurgezerlik oluyor. Bu rahatsızlığın en önemli riski, uyku sırasında kişinin pencereden ya da balkondan atlayarak kendine zarar vermesi. Bu nedenle derhal tedavi edilmesi gereken bir durum.
Uyku terörü, parasomnianın en dramatik çeşidi. Bu kişiler uykudan çığlık atarak uyanıyor. Panik ve istemsiz hareketler görülüyor. Yataktan aniden kalkıp odanın içinde koşmak ve duvarlara yumruk atmak, uyku teröründe sık karşılaşılan hareketler. Bu rahatsızlık sırasında kişiler umulmadık davranışlar yaparak hem kendilerine hem de başkalarına zarar verebiliyorlar. Bu davranışlar sırasında kişiyi uyandırmak oldukça güç ve genellikle yapılanlar sonradan hatırlanmıyor. Çocuklukta sık görülmekle birlikte erişkinlerde de sanıldığından daha sık, %3 oranında görülüyor. Uyku terörü, davranış tedavisi ya da ilaçlarla düzeltilebiliyor.
“REM parasomnia” olarak bilinen ve REM uykusunda oluşan davranış bozuklukları, görülen rüyaların gerçek gibi yaşanmasına ortaya çıkabiliyor. Örneğin, kişi rüyasında kavga ettiğini görüyorsa, yatakta doğrularak etrafa yumruk atmaya başlıyor. Normal bir kişide REM uykusu sırasında, rüya görürken göz kasları dışındaki istemli kaslar felç durumunda oluyor. Kaslarda meydana gelen felç benzeri gevşeme rüyalara kişinin bedensel yanıtlar vermesini engelliyor. Ancak REM parasomniası olanlar, rüyalarını bütün canlılığıyla yaşıyorlar. Bu eylemler sırasında çeşitli yerleri morarıyor ya da kırılabiliyor. Bu kişiler kendilerine zarar vermemek için kendilerini yatağa bağlamak, duvarları yumuşak yastıklarla kaplamak ve içinde sert cisim olmayan odalarda uyumak gibi önlemler alıyorlar. Bu durum genellikle erkeklerde ve 50 yaşın üzerinde görülüyor. Ani başlayan şekli olduğu gibi yavaş başlayıp sinsi ilerleyen kronik şekli de görülüyor. Depresyon için kullanılan antidepresan ilaçlar bu tür uyku bozukluklarına neden olabiliyor. Sinir sisteminin ağır ilerleyen, Parkinson gibi kronik hastalıkları da bu bozukluğa yol açabiliyor. REM parasomnia, sinir sistemini harap eden hastalıkların ilk belirtisi olabiliyor. Parkinsonun diğer belirtileri başlamadan 10 yıl önce bile görülebiliyor. Son derece vahim sonuçlara yol açabilecek REM parasomniası, önemsenmesi ve derhal tedavi edilmesi gereken bir hastalık. Benzodiazepin grubu ilaçlardan birisi olan klonazepam bu hastalıkta tedavisinde kullanılıyor. Klonazepam, etki mekanizması bilinmese de hastalığın tedavisinde oldukça etkili.
(Uykusuzluk)
İnsomnia
Toplumda en sık görülen uyku bozukluğu “insomnia”, yani uykusuzluk. Uykusuzluk, toplam uyuma süresinin az olması değil. Yani, 5 saat uyuyup, uyku ihtiyacını alan bir kişide uykusuzluk sorunu olduğu söylenemez. Esas olarak yeterli ve kaliteli uykunun alınamamasına insomnia deniliyor. Uykusuzluk sorununun temelinde bazı hastalıklar ya da psikolojik sorunlar olmasına karşın, çoğunlukla altta yatan hiçbir neden tespit edilemiyor. Uykusuzluk, tedavi edilmediğinde depresyon ya da uyuşturucu madde bağımlılığı gibi sorunlara bile yol açabiliyor. Bu ilişki tam tersine de işleyebiliyor, yani depresyon uykusuzluğa neden olabiliyor. İnsomnia hastalığı olan kişiler, gece az ya da hiç uymamalarına karşın gündüz uyku ihtiyacı olmuyor. Bu kişilerin metabolik hızı diğerlerine göre daha yüksek. Vücutta çeşitli metabolik olayları kontrol eden, strese karşı vücudu koruyan ACTH ve kortisol gibi hormonlar bu kişilerde daha fazla salgılanıyor. insomnia’nın tedavisinde, depresyonda kullanılan antidepresan ilaçlardan yararlanılıyor. Depresyona bağlı olmayan uykusuzlukta bile oldukça etkili olan bu tedavinin mekanizması bilinmiyor. Üç hafta ya da daha uzun süreyle kullanılan benzodiazepin grubu ilaçlardan oldukça yarar sağlanılıyor. Son yıllarda, insomnia tedavisinde melatonin benzeri ajanlar üzerinde çalışılıyor. Melatonin, beyindeki pineal bez tarafından salgılanıyor. Bu hormonun salgılanmasında^ en önemli etken, havanın kararması. Gerek gece, gerekse gündüz etkin olan hayvanlarda bu hormon geceleri salgılanıyor. Melatonin hormonunun uyku üzerindeki etkileri tam olarak bilinmiyor. ileri yaşta görülen uykusuzluk sorunu olan ve melatonin düzeyleri düşük olan kişilerde bu hormonun verilmesi uykuyu artırıyor. insomnia hastalığı olan kişilerde bu hormona benzer yapıda ilaçların kullanımı üzerinde çalışmalar devam ediyor.
Şiddetli uykusuzluk sorununun en sık görülen nedenlerinden biri de “ağrılı ayak sendromu” (restless leg syndrome). Toplumun %510’unu etkileyen bu durum, ayakta tarif edilemeyen ve rahatsızlık veren bir hisse yol açıyor. Genellikle geceleri uykuya dalarken ve bacaklar hareketsizken başlayan bu rahatsızlık, ayaklarda uyuşma, karıncalanma ve ağrı gibi değişik şikayetlere neden oluyor. Bu şikayetler ayağın kımıldatılması, ovuşturulması ya da yürümekle geçse de kişinin yatıp hareketsiz kalmasıyla tekrar başlıyor. Ayaktaki bu tarifi zor rahatsızlık hissi genellikle her gece aynı saatlerde, 12 ile 04 ara
KLUKLARI
Uyku Düzeni Bozuklukları
(Uyku ritmi bozukluğu)
Son grup uyku bozukluğuysa uyku ritim düzensizliği. Bu kişilerde, uykunun 24 saatlik normal düzeni, yani biyolojik uyku saati bozuluyor. Uyku düzeni, tüm hayvanlarda gecegündüz farkından etkileniyor. İnsanlar her 24 saatte bir uykuya dalıyor ve ortalama 7,5 saat uyuyorlar. Genellikle her gün aynı saatte uyuyup aynı saatte uyanıyoruz. Uyku düzenindeki bozukluklarda, istenilen saatte uyumak mümkün olmuyor. Bu kişilerin, gece uyumaları gereken saat yerine sabaha karşı ya da gündüz saatlerinde uykusu geliyor. Ancak bir kez uykuya daldıktan sonra, uykunun kalitesinde ve süresinde sorun yaşanmıyor. Uyku düzeni bozukluğu, kişinin biyolojik ritmiyle çevresel koşullar arasındaki uyumsuzluktan kaynaklanıyor. Uyku düzenini doğal olarak bozan bazı durumlar var. Örneğin saatlerin ileri ya da geri alınması, bir süre için kişinin uyku düzenini bozarak, uykusunun daha geç ya da erken gelmesine neden oluyor. Okyanusaşırı yolculuklarda da, ülkeler arasındaki saat farkı nedeniyle uyku düzeni bozuluyor. “Jetlag” denen bu durumda, kişinin uyuması gereken saatte uykusu gelmiyor. Örneğin, ülkemizden 4 saat geride olan bir ülkeden gelen bir kişi, o ülkede genellikle gece 11’de uyuyorsa, Türkiye’de saat 03’ten önce uykusu gelmeyebilir. Bu durum genellikle bir hafta içinde düzeliyor ve kişinin uyku düzeni bulunduğu ülkeye uyum sağlıyor.
Çeşitli psikiyatrik hastalıklar, uyuşturucu madde bağımlılığı ve uzun süreli uykusuzluk durumları da, uyku düzensizliğine neden olabiliyor.
sında görülüyor. Bu hastalık, hamilelerde, demir eksikliğine bağlı kansızlık durumunda ve diyaliz yapılan böbrek hastalarında daha sık görülüyor. Bazı araştırmacılara göre, hastalığın temelinde, sinir sistemi demir metabolizmasındaki bozukluk yatıyor. İleri teknoloji görüntüleme yöntemleri, bacaklarda meydana gelen bu rahatsızlıkların, talamus ve beyin sapından köken aldığını düşündürüyor. Pozitron emisyon tomografisiyle yapılan çalışmalar, beynin bazı merkezlerinde, mesajcı moleküllerden biri olan dopamin’in azaldığını gösteriyor. Hastalığın tedavisinde dopamin içeren Parkinson ilaçları oldukça etkili. Bunların yanı sıra, benzodiazepin grubu ve epilepsi için kullanılan ilaçlar da ağrılı ayak sendromu tedavisinde kullanılıyor. Beynin demir metabolizması ve dopamin bağlantılarının ortaya konulmasıyla bu hastalığın kökeni daha iyi anlaşılacak ve önemli bir sağlık sorunu olan uykusuzluğa etkin çözümler bulunacak.
Uyku düzeni bozukluğunun, teşhis edildikten sonra derhal tedavi edilmesi gerekiyor. Tedavide iki yöntem uygulanıyor. Bunlardan ilki olan “kronoterapi”de, kişi için ilk olarak ideal bir uyku saati belirleniyor. Kişi, her gün bu saate daha yakın bir zamanda uyumak için gayret ediyor. Bu yöntemde, gündüz saat 2’de uykusu gelen kişinin uyku saati, ilk gün 4’e, daha sonraki gün 6’ya kadar uyanık kalması sağlanarak, dereceli biçimde erteleniyor. Gün içinde uyumaya alışık kişilerin, uyku saatini geceye çekmesi, bu yöntemle en az bir hafta gerektiriyor. Diğer bir tedavi yöntemiyse “fototerapi”. Bu yöntem, uyku düzeninin ışık ve karanlıktan etkilenmesi ilkesine dayanıyor. Kişinin uykusu geldiğinde 2500 lux şiddetinde ışık uygulanarak uyku düzeni değiştiriliyor. Hedeflenen uyku saatine ulaşılana kadar bu yöntem uygulanıyor. Bu yöntemlerin etkinliğinin artırılması için halen yoğun araştırmalar devam ediyor.
Uyku ritmindeki bozukluğun diğer bir çeşidi de geç yatıp geç kalkmak. Bu kişiler hedefledikleri ideal saatte uykuya dalamıyorlar. Genellikle gece yarısından sonra uyuyabiliyor ve sabah da geç kalkıyorlar. Bu, en sık görülen uyku düzensizliği türü. Genellikle gece hayatına aşırı düşkün kişilerde görülüyor. Gece geç yatmaya bağlı olarak sabah işe ya da okula geç kalmak, bu kişilerin karşılaştıkları en önemli sosyal sorun. Tedavide temel olan nokta, yaşam tarzını değiştirmek. Buna ek olarak krono ve fototerapi uygulamak gerekiyor. Hedeflenen uyku düzenine ulaştıktan sonra, bunu koruyabilmek için tedavinin uzun süre devam etmesi gerekiyor. Geç yatıp geç kalkanların tam tersine, bazıları da uyumaları gereken saatten önce yatıp, erkenden uyanıyorlar. Bu kişiler genellikle akşamüstü, daha hava tam olarak kararmadan bile uyuyakalıp, sabah gün doğmadan uyanıyorlar. Gece yapılması gereken işleri yapamıyor ya da iş sonrası sosyal etkinliklere katılamıyorlar. Bu tür uyku düzeni bozukluklarında fototerapi uygulanıyor. Akşamüstü, kişinin uykusunun geldiği saatte yüksek şiddette ışık uygulanarak uykunun kaçması sağlanıyor. Tedavi, hedeflenen uyku saatine ulaşılıncaya kadar devam ediyor.
Uyku ritim bozuklukları oldukça sık görülmesine karşın, kişiler tarafından bir hastalık olarak düşünülmüyor ve önemsenmiyor. Yalnızca bir uyku alışkanlığı olarak görülen bu durumun, ciddi ancak tedavi edilebilir bir uyku sorunu olduğu birçok kişi tarafından bilinmediği için tıbbi yardım arayışına gidilmiyor. Şunu unutmamak gerekiyor ki uyku, beden ve ruh sağlığı için çok önemli. Beynin bu işlevindeki her türlü bozukluk ya da düzensizliğin önemsenmesi ve konunun uzmanı olan hekimlere müracaat edilmesi gerekiyor. Uyku bozukluklarının uzun süre devam etmesi, önemli nörolojik hastalıkların belirtisi olabileceği gibi, tedavi edilmediğinde önemli bedensel ve ruhsal hastalıklara da yol açabiliyor.
Ünlü bilgin Alcmaon’a göre uykuya, derideki kanın vücudun iç taraflarına doğru akması yol açıyordu. Aristo’nun uyku teorisiyse daha değişikti. Aristo’ya göre yenilen yiyeceklerin buharı sıcak olduğu için yükselerek kafada birikiyordu. Akşama doğru kafanın soğumasıyla su buharı soğuyarak aşağı iniyor ve kalbi soğutuyordu. Bu da uykuya yol açıyordu. Eski Babilonlar, rüyaların insanüstü dünyadan yollandığı, iyi rüyaların tanrıların, kabuslarınsa şeytanların mesajları olduğu düşünülürdü. O çağlardan beri uyku ve rüyaların kökenini, mekanizmasını anlayabilmek için insanoğlu yoğun çaba harcadı. Modern bilimin kullandığı EEG ve PET cihazları sayesinde uyku sırasında beynin yaydığı dalgalar ve hangi bölgelerin çalıştığı gösterilebiliyor. REM uykusu 1950’li yılların başlarında ilk keşfedildiğinde bilim dünyasında büyük heyecan yarattı. REM uykusunda uyandırılan kişilerin çoğu rüya tanımladıkları için, uzun yıllar REM uykusuyla rüyaların aynı kökenli olduğu düşünüldü. Ancak, daha sonra yapılan çalışmalarsa REM uykusuyla rüyaların oluşum mekanizmasının aynı olmadığı yani REM = rüya olmadığını gösterdi. REM uykusunun rüyalarla eş anlamlı olmamasına karşın, rüyaların oluşumunu tetiklediği düşünülüyor. REM uykusunun rüya demek olmadığı anlaşıldıktan sonra, rüyaların kökeni ve mekanizmasıyla ilgili yeni tartışmalar ve araştırmalar başladı. Rüya görmeye zemin hazırlayan uykunun hormonu “melatonin” olarak biliniyor. Beyindeki “pineal bez”de üretilen melatonin, belirli bir biyolojik saate göre salgılanıyor. Bazı araştırmacılar Melatonin’in doğal bir narkotik, yani uyku getiren molekül olduğunu ifade ediyor. Havanın kararmasıyla melatonin düzeyinde artış oluyor. Hava kararınca ya da göz kapakları kapanınca göze giren ışık miktarı azalıyor. Buna paralel olarak melatonin sentezi artıyor. Melatonin’in artması “DHEA” (dehidroepiandrosteron) denen diğer bir hormonun düzeyinde düşmeye yol açıyor. Bu hormonal değişimler, NREM ve REM uykularının oluşumuna yol açıyor. NREM uykusunun ilk evrelerinde “serotonin” denen bir hormon salgılanıyor. Bu hormon, NREM uykusunun devamlılığından sorumlu. Beyindeki serotonin miktarı azalmaya başlayıp melatonin düzeyi yükseldikçe uykunun derinliği de artıyor. NREM’den REM uykusuna geçiflteyse “asetilkolin” adlı bir mesajcı molekül önemli rol oynuyor. Asetilkolin beyin sapından salgılanıyor, yani REM uykusundan sorumlu molekül. REM uykusu sırasında salgılanan asetilkolin, beyin sapından, beynin ortaiç kesiminde bulunan talamus’a sinyaller gönderiyor. Talamus’dan çıkan sinyaller beyin korteksine yollanarak, kaslara giden sinir uyarılarının bloke olmasına yol açıyor. Böylece REM uykusundaki rüyalar sırasında kaslarımızın geçici bir süreyle felç olmasını sağlıyor. Bu geçici felç durumu, rüyalarımız sırasında bilinçsiz vücut hareketlerini engellemede oldukça önemli. Özellikle duygu içeriği çok yoğun rüyaların etkisiyle insanın kendisine zarar verebilecek hareketlerde bulunmasını bu geçici felç durumu engelliyor.
REM uykusundan asetilkolin sorumlu tutulsa da rüyaların bir dizi başka molekül tarafından başlatıldığı düşünülüyor. REM uykusunda salgılanan asetilkoline ek olarak “dopamin”, “Bkarbolin” ve “dimetiltriptamin” denen bir grup molekül de salgılanıyor. Bunların rüyadan sorumlu moleküller olduğu düşünülüyor. Beynin orta merkezlerinden salgılanan bu moleküller, üst merkezleri harekete geçirerek rüyaların görülmesini sağlıyor. Yaklaşık 530 dakika kadar süren REM uykusu sırasında beyinde “pinolin” denen bir molekülün seviyesindeki düşmeye bağlı olarak tekrar serotonin seviyesi yükselmeye başlıyor. Bu sırada “noradrenalin” denen başka bir molekül de salgılanıyor. Serotonin ve noradrenalin, rüyayı sonlandırıp, REM uykusundan tekrar NREM uykusuna geçişi sağlıyor. NREM uykusu sırasında seviyesi yükselen serotonin, çeşitli enzimler tarafından melatonin’e dönüştürülüyor. Böylece tekrar melatonin, Bkarbolin ve dimetiltriptamin düzeyleri artarak REM uykusu ve rüya başlıyor. Bu döngü uyku sırasında yaklaşık her 90 dakikada bir, toplam 45 kez tekrarlanıyor.
RÜYADAN SORUMLU BEYİN MERKEZLERİ
“PET scan” tekniğiyle bilimciler artık beyindeki çeşitli molekülleri takip edebiliyor ve beynin hangi işlevinde hangi bölümünün çalıştığını tespit edebiliyorlar. Bu yöntem sayesinde rüyaların oluşum mekanizması esas olarak beyinden salgılanan asetilkolin, serotonin, melatonin, Pkarbolin, dimetiltriptamin ve pinolin gibi moleküllerin seviyelerindeki değişiklikler olduğu gösterildi. Molekül düzeylerindeki bu oynamalar, NREM ve REM uyku geçişlerini ve rüyaları yönetiyor. Rüyalardaki görüntü, düşünce ve seslerin oluşumundan beynin üst merkezleri sorumlu. Ancak beynin alt merkezlerinden birisi olan ve “pons” denen bölüm, rüya görmeyi tetikleyen en önemli merkez. Yani rüyalar pons bölgesinin uyarısıyla başlıyor. Daha sonra beynin orta merkezlerinden salgılanan bir dizi molekül, üst merkezleri harekete geçirerek rüyaların görülmesini sağlıyor. Rüyaların belirli konuları olması, düzenli ses ve görüntülerin oluşması nedeniyle, rüyaları oluşturan esas bölgeler arasında beyin kabuğundaki düşünce, ses ve görüntü merkezlerinin önemli rol oynadığı düşünülüyor.
REM uykusu sırasında beyin kan akımında %17’ye varan artış gözleniyor. Rüyalar sırasında kan akımın en fazla arttığı merkezler, reflekslerden sorumlu olan beyin sapı, duygularımızın merkezi olarak bilinen limbik sistem ve entelektüel düşünce merkezi olan önbeyin. Limbik sistem içerisinde yer alan amigdala ve hipokampus adlı merkezler davranış ve duygulardan sorumlu. Rüyaların duygusal içeriğinden, yani rüyalar sırasında hissedilen korku, heyecan gibi abartılı duygulardan bu merkezler sorumlu. Beynin ön tarafında bulunan “prefrontal” bölge günlük hayatta bilinçten ve tüm entelektüel işlevlerden sorumlu olan merkez. Bu merkez NREM uykusunda inaktif hale geçiyor. Ancak REM uykusuna geçişte bu bölgelerde hareket başlıyor. REM uykusunda beynin algılama işlevleri neredeyse tamamen blo
ke oluyor. Dış dünyadan gelen sesler ya da ışık algılanmıyor. Yani dış dünyayla bağlantı tamamen kopuyor. Aynı zamanda vücudun istemli kontrolünü sağlayan kasları kontrol eden merkezler de baskılanıyor. Böylece, gözlerimiz dışında tam olarak hareketsiz kalıyoruz. Rüyalarda oluşan seslerin, beynin yan tarafından bulunan “temporal” bölgedeki işitme merkezinin harekete geçmesine bağlı olduğu düşünülüyor. PET yöntemiyle yapılan çalışmalarda, rüya sırasında kan akımının arttığı gösterilen diğer bir bölge de beynin arka kısmında bulunan “oksipital” bölge. Bu bölgede görmeden sorumlu merkez bulunuyor. Özellikle, “Brodmann”ın 19. ve 37. görmeden sorumlu alanlarında kan akımım önemli ölçüde artıyor. Rüyalar sırasında aktif hale geçen bölgeler esas olarak asetilkolin tarafından uyarılıyor. Böylece rüya görülüyor. Asetilkolin etkisinin bitmesinden sonra beyin sapından salgılanan serotonin ve noradrenalin’e bağlı olarak rüya bitiyor.
Rüyalarda aktif hale geçen görme ve işitme merkezleri, bellekte önemli yeri olan talamus ve limbik sistemle de yakın bağlantı içerisinde. Rüyalardaki görüntü ve seslerin kaynağı, daha önce belleğe kaydedilmiş bilgiler. Beynin çeşitli merkezlerinde kayıtlı olan yakın ve uzak bellekteki bilgiler kullanılarak çeşitli ses ve görüntüler oluşuyor. Limbik sistemin etkisiyle, bellekten alınan ses ve görüntülere duygusal unsurlar ekleniyor. Beynin ön bölümlerindeki bilinçten sorumlu merkezler de, tüm bu unsurları belirli bir düzen içerisine sokmaya çalışıyor. Yani, bir bakıma eldeki materyalle belirli bir senaryo oluşturuyor. Rüyada birçok merkezin aynı anda uyarılması ve günlük hayatta bizi kontrol eden bilincin baskılanması nedeniyle her zaman anlamlı ve düzenli bir rüya görmüyoruz. Bu nedenle rüyalarda bazen son derece makul bir senaryo yaşanırken, çoğu kez anlam veremediğimiz şekiller ve sesler duyabiliyoruz.
Rüyaların oluş mekanizması, esas olarak bir dizi molekülün beynin bazı merkezlerini uyarması ve bazılarını da baskılaması. NREM ve REM uykusu geçişleri sırasında değişik moleküller görev yaparak değişik merkezleri uyarıyorlar. Rüyaların duygusal, görüntüsel ve işitsel unsurları, beynin çeşitli merkezlerinin aktif hale geçmesinden kaynaklanıyor. Rüyaların mekanizması hakkında henüz bilinmeyen oldukça fazla nokta var. Rüyalar sadece kontrolsüz bir elektrokimyasal uyarılar zinciri sonucu mu oluyor, yoksa beyin içerisinde bunu düzenleyen bilmediğimiz bir sistem mi var? Günlük hayattaki bilincin devre dışı kaldığı rüya dünyasında, beyin nasıl oluyor da görüntü, ses ve duyguları uyumlu bir birleşime çevirebiliyor? Rüyaların çeşitli buluşlara yol açması, şarkıların bestelenmesine katkıda bulunması acaba önemsenmeyecek raslantılar mı? Tabii bu soruların yanıtları henüz bilinmiyor. Hangi rüyayı niçin gördüğümüz, rüyaların anlamları ve rüyaların amacı tam olarak bilinmiyor. Fakat bilimcilerin çoğu, hayatımızın önemli bir parçasını oluşturan rüyaların çok önemli yararları olduğu ve mekanizmasının anlaşılmasının beynin anlaşılmasında çık önemli rol oynayacağı konusunda birleşiyor.
RÜYANIN HAFIZA
KAYNAKLARI
Rüyalarda gördüğümüz görüntü ve seslerin kaynağını, beyinde daha önce depolanmış bilgiler, yani bellek oluşturuyor. Dekleratif bellek, geçmişte yaşadıklarımızın ya da öğrendiklerimizin beyinde depolanması. Sinemaya gitmek, güzel bir akşam yemeği yemek, arkadaşlarla geçirilen güzel bir gün ya da çok üzüntülü bir olay, episodik bellekte saklanıyor. Kitap okuyarak, ders dinleyerek öğrendiğimiz kitabi bilgilerse “semantik” bellekte saklanıyor. Freud, rüyaları, geçmişte yaşanmış olayların su yüzüne çıkması olarak tanımlarken, henüz dekleratif belleğin bir türü olan episodik bellek tanımlanmamıştı. Episodik bellek tanımı, ilk olarak 1972 yılında Tulving tarafından ortaya atıldı. Rüyaların büyük bölümünü episodik hafıza besliyor. Yani, geçmişte yaşadığımız olaylar rüyalarda belirli bir sıra ya da mantık zincirine bağlı olmasa da tekrar canlandırılıyor. Rüyaları besleyen kaynak yalnızca episodik bellek değil. Bazı rüyalarda semantik bellek devreye giriyor. Kişi, rüya görürken bazı şeyleri bildiğini hissediyor ve oldukça mantıklı bir sıralama olabiliyor. Hatta rüyalar, çeşitli buluşlara ya da sanat eserlerine ilham kaynağı dahi olabiliyor. Buna bir örnek, Richard Wagner’in “Tristan ve İsolde” adlı operasının bestelenişi. Bu eserinin çok beğenilmesinden sonra kendisine yapılan iltifatlarla ilgili olarak Wagner bir arkadaşına şu samimi itirafta bulunmuş: ” Kıymetli dostum. Bu opera benim dehamın eseri değildir. Rüyamda gördüğüm ve işittiğim sesleri uyanır uyanmaz notaya döktüm. Beğendiğiniz bu müzik, rüyalarımın sesidir. Benim zavallı kafam, böyle bir harikayı asla isteyerek ve düşünerek bulamazdı.”
Beynin alt merkezlerinden birisi olan ve duygulardan sorumlu kabul edilen hipokampus, REM uykusu sırasında meydana gelen, hızlı göz hareketi gibi bir çok olaydan sorumlu. Hipokampusun diğer bir önemli görevi de episodik belleği depolamak. Bu merkezde meydana gelen hasarlar, episodik belleği zayıflatıyor. Yakın ve uzak geçmişte yaşanan olayların rüyalar sırasında tekrar canlandırılması için, hipokampus’un işlevini tam olarak yapabilmesi gerekiyor. Rüyalar genel olarak episodik ve semantik belleğin karışımından kaynaklanıyor. Rüyalar sırasında, bellekte depolanan bilginin üzerinden tekrar geçilmesi sayesinde belleğin tazelendiği ve öğrenme sürecinin güçlendirildiği düşünülüyor.
RÜYANIN İŞLEVİ
Rüyalar, uykunun REM evresinde görülüyor ve insan sağlığı için oldukça önemli. REM uykusunda çeşitli sinapslar güçleniyor, yenileri oluşuyor ya da gerekli olmayan sinaps bağlantıları kopuyor. Kısacası, REM uykusu beyindeki bağlantıları yeniden şekillendiriyor. Belleğin gelişmesine ve öğrenmeye de önemli katkısı var. REM uykusunu yeterince alamayan kişilerin belleklerinde zayıflama oluyor ve öğrenme güçlüğü çekiyorlar. Uykunun REM evresinde uyandırılan kişilerin neredeyse %95’inin rüya gördüklerini ifade ettiklerini görmüştük. Bu durumda, insan beyni için çok önemli olan REM uykusuyla yakın bağlantısı olan rüyaların da büyük önemi olduğu düşünülüyor. Binlerce yıl önce rüyaların tanrılardan gelen mesajlar olduğuna inanılırken artık günümüzde rüyanın beyin içerisinde gerçekleşen kimyasal bir dizi reaksiyonun sonucu oluştuğu bilinen bir gerçek. Rüyalar, beyin kimyasının psikolojik yansımaları olarak kabul ediliyor. Rüyaların kaynağını esas olarak daha önceden algılanmış m ve belleğe atılmış çeşitli veriler oluşturuyor. Kimi bilimciler, bu verilerin çocukluk çağlarında algılanan ve beynin derinliklerinde saklanan kaygılar olduğunu savunurken, kimileri de rüyaların kaynağının, etkisi altında kalınan günlük olaylardan başka bir şey olmadığını savunuyor.
Rüyaların işleviyle ilgili yapılan araştırmalar genellikle rüyaların bir amacının olduğu konusunda fikir birliğinde olsa da, bunların ne olduğu halen tartışma konusu. Kimi teorilere göre rüyalar bilinçaltında kalmış, baskılanan arzu ve korkuların uykuda yüzeye çıkması. Araştırmalarının büyük kısmını rüyalar üzerinde yapan ünlü psikiyatrist Sigmund Freud’a göre rüyalar, çocukluk çağlarımıza kadar uzanan ve bilinçaltında saklı, bastırılmış ve kökende cinselliğe dayanan arzuların, korkuların kısa bir süre için de olsa bilinç düzeyine çıkması. Çocukluk çağından itibaren bastırılarak bilinçaltına itilen arzular ve korkular, rüyalar sırasında su yüzüne çıkıyor ve bu gerçeklerle yüzleşiyoruz. Ancak bu rüyaların çoğu uyanınca hatırlanmıyor ve bu nedenle önemi anlaşılmıyor. Freud, rüyaların hiç de küçümsenmemesi gerektiğini, aksine onların üzerine gidip mutlaka yorumlanması gerektiğini savunuyordu. Bu sayede birçok psikolojik sorunun çözümlenebileceğine inanıyordu. Kimilerine göreyse rüyalar, çok eskiden bilinçaltına atılmış olayların değil, sadece günlük olayların tekrar gözden geçirilmesi olarak yorumlanıyor. Freud’un öğrencisi olan Carl Jung, rüyaları bilinçaltındaki cinsel ağırlıklı isteklerin su yüzüne çıkması olarak değil, bazı saklı istek ve kaygılarımızın dile getirildiği bir mekan olarak görüyordu. Jung’a göre, rüyalarda karşılaşılan bu istek ve kaygılar, Freud’un savunduğu gibi çocukluktan beri bastırılmış duyguların sonucu olarak değil, günlük yaşamdaki sıradan olayların etkisiyle meydana geliyordu. Jung’a göre rüya, insan beyninin yine kendisine gönderdiği mesajlardı. Bu mesajlardan yararlanarak gizli kalmış isteklerimizin, sıkıntılarımızın çözüme kavuşturulabileceğine inanıyordu. Etkisi altında kalınan ve bilinçaltına itilen olayların su yüzüne çıkması. Bu teoriye göre, rüyalar beynin kendisine yolladığı önemli mesajlar. Bu mesajları iyi değerlendirmek gerekiyor. Rüyaların duygusal termostatlar olduğunu, yani duygularımızı düzenlediğini savunanlar da var. Rüyalar, dış ortama duygusal olarak uyum sağlamamızı sağlıyor; bir bakıma günlük yaşamdaki davranışlarımızı düzenliyor. Çeşitli günlük olaylara reaksiyonları güçlendiren ve davranış şekillerini ayarlayan rüyalarda, bir bakıma günlük olayların provası yapılıyor. Böylece rüyalar, duygusal ve davranışsal olarak günlük hayata hazırlıyor.
Rüyaların, öğrenme ve bellekle yakın ilişkisi bulunuyor. Rüyalar sırasında beyinde var olan bağlantılar güçlenirken yeni bağlantılar oluşuyor. Beyinde yeni nöron bağlantıları oluşması, öğrenmenin mekanizması olarak biliniyor. Rüyalar sırasında, mevcut nöron bağlantıları defalarca uyarılıyor. Bu da gün içerisinde öğrenilen bilgilerin daha sağlamlaşmasını sağlıyor. Sağlamlaşan bilgi, kalıcı hale geliyor, yani belleğe atılıyor, böylece bellek güçleniyor. Bunun tam aksine, rüyaların unutmak için görüldüğünü düşünen bilimciler de var. Onlara göre rüyalar, gereksiz ya da zararlı bilgilerin silinmesi için gerekli. Rüyalar sırasında gereksiz bağlantılar kopartılıyor ve beyin bir bakıma temizlenip yeni bilgileri yüklemek için hazır hale getiriliyor. DNA’nın çift sarmal yapısını ortaya çıkaran Nobel ödüllü bilimci Francis Crick ve yardımcısı Graeme Mitchison’a göre, rüyaların en önemli amacı unutmak. Yani, esas olarak unutmak için rüya görüyoruz. Bu teoriye göre rüyaların amacı, beyindeki gereksiz hatta zararlı bazı bağlantıların yok edilmesi. Bu “tersöğrenme” modeline göre rüyalar sırasında bağlantılar güçlenmiyor, tam tersine zayıflıyor. Rüyaların çoğunun hatırlanamamasının sebebi de bu tersöğrenme mekanizması. İstenmeyen, faydasız nöron bağlantıları REM uykusu sırasında belirleniyor ve adeta bilgisayarların virüs taramayok etme programları gibi bu gereksiz ve zararlı bağlantılar siliniyor. Böylece beyin bir bakıma virüslerden temizlenmiş oluyor. Crick’in teorisine göre rüyaları hatırlamamak çok daha iyi. Onları hatırlamaya çalışmak ise, Freud’ün savunduğunun tam tersine, beyne zarar veriyor. Henüz ispatlanamamış olan Crick’in “tersöğrenme” teorisi, rüyaların amacını açıklamakta yaygın kabul gören bir model değil.
Rüyalar, beynin kendi kendini tamir etmesi için gerekli ortamı sağlıyor olabilir. Rüyalar sırasında, beyinde azalan mesajcı moleküller yeniden sentezleniyor, gerekli proteinlerin yapımı artıyor. Böylece beyin, rüyaları kendisi için gerekli maddeleri temin etmede kullanıyor. Bütün bu teorilerin aksine rüyaların hiçbir işe yaramadığını düşünenler de var. Bu araştırmacılar rüyaların beyin metabolizmasının bir yan ürünü olduğunu ifade ediyor. Rüyaların, beynin alt merkezlerinde rasgele oluşan uyarıların beynin üst merkezlerinde anlaşılmaya ve ifade edilmeye çalışılması olarak görülüyor. Harvard Üniversitesinden Dr. Hobson ve Dr. McCarley’in ilk olarak ortaya attığı “aktivasyonsentez” modeline göre rüyaların hiçbir psikolojik kökeni ya da amacı yok. Bu teoriye göre rüyalar, beyin sapından kaynaklanan bir dizi nöron bombardımanın yol açtığı düzensiz sinyalin beynin üst merkezlerinde, yani kortekste yol açtığı etkiler sonucu ortaya çıkıyor. Beynin bilinçten sorumlu kısmı olan korteks, bu düzensiz ve kontrolsüz sinyalleri algıladığında bunları belirli bir düzene sokmaya çalışıyor. Son derece düzensiz olan bu uyarılarla ancak belirli imajlar yaratabiliyor, yani rüyaları oluşturuyor. Rüyalarımızda suda yürümemiz, kafası hayvan vücudu insan olan şekiller görmemiz, beyin alt merkezlerinden gelen düzensiz sinyallerin kortekste mümkün olduğunca düzenlenme çabasının sonucunda ortaya çıkıyor.
Tüm bu teorilerin hangisinin doğru olduğu henüz bilinmiyor. Ancak, milyonlarca yıldır süregelen insanın evrimi içerisinde hala korunmuş olan bir beyin işlevinin yararlı bir amacı olsa gerek! Birçok bilimci rüyaların sadece beyin metabolizmasının bir yan ürünü olduğu ve hiçbir amacı olmadığı görüşünü paylaşmıyor. Rüyaların çok önemli fizyolojik görevleri olduğunu düşünen araştırmacılar çoğunlukta.
Kaynaklar
Maquet P, The Role of Sleep in Learning and Memory, Scienci, 294:1048
Stickgolg R, Hobson Ja, Fusse R, Fosse M, Sleep, Learning and Dreams: OffLine Memory Reprocessing, Science, 294:1052
Hobson, J.A., Sleep is of the brain, by thebrain for the brain, Nature, Ekim 2005Saper, C.D., Schammel, T.E., Hypokhalamicregulation of sleepand circidian rhythms, Nature, kim 2005Siegel, J. M., Cluesto the functionsof mammaliansleep, Nature, Ekim 2005Stickgold, R., Sleep,dependert memory consolidation, Nature, Ekim 2005Nielson, T.A., Stenstrom, P., What arethe memorysources of dreaming?, Nature, Ekim 2005
-A-
ACI : Rüyasında acı bir şey yiyen kimse, birden sevinir. Bu sevince de söylenecek bir söz veya işiteceği şeyler neden olabilir. Rüyada acı çekmek tam aksi olarak yorumlanır. Duyulan acı büyük huzur ve mutluluğa işaret eder. Ellerdeki acı da bolluk olarak yorumlanır.
AÇLIK : Rüyasında acıktığını gören kimsenin türlü istek ve beklentileri vardır. Fakat bunlara kavuşması da hayli güçtür. Açlığı bastırmakta kısa süreli gönül macerası olarak yorumlanır.
ADA : Rüyada ada, yeni bir öneri, iş teklifi, vb olarak yorumlanır. Bir adaya ayak bastığını gören kişinin hayatında büyük değişiklikler olur. Ayrıca hayatında değişiklik yapma isteğini de anlatır.
ADAK : Rüyasında adak adadığını gören insan, bir sorunun hallolması için başkasından yardım beklemektedir. Yani durumu kendi gayretiyle düzeltemeyeceğine inanır.
ADALET : Davranışlarınıza dikkat etmezseniz, bazı karışık olaylarla karşılaşabilirsiniz. İnsanlara karşı zor durumda kalabilirsiniz.
ADAM : Yakışıklı adam görmek, mutlu bir hayatınız olacağı anlamına gelir. Çirkin veya bakımsız bir erkek, hayal kırıklığına uğrayacağınız anlamına gel ir.
AFET : Rüyada sel, deprem, vb doğal afetler yaşamla ilgili çok büyük değişiklikler ve yenilikler olarak yorumlanır. Her birinin anlamı farklıdır. Kendi adları altında açıklanmıştır.
AG : Birtakım sorun ve sahtekarlıkla karşı karşıya kalacaksınız.
AGAÇ : Genelde ağaç rüyaları çok iyi sayılır. Yalnız yaprakların yeşil, canlı, ulu vb olmaları yorumu değiştirir.
AĞLAMAK : Sevineceğinizin işaretidir.
AGRI : Hayatınıza sizi kendi menfaatleri için kullanmaya çalışan biri girebilir. Sevgiliniz sizi hayal kırıklığına uğratıp kalbinizi kırabilir. Ya da tehlikesiz bir hastalığa yakalanacağınız anlamına gelir.
AHIR : Hububat, buğday, birçok sağlıklı hayvanla doluysa, bolluğun, bereketin simgesidir. Boş bir ahır, mal kaybına, fakirliğe ve sıkıntıya işarettir.
AİLE : Rüyasında ailesiyle birlikte oturduğunu gören kimse güçlü duruma gelir. Yani hemen her konuda kendini destekleyenler vardır. Aile karanlık ve loş bir yerde oturuyorsa, iş ve parayla ilgili sorunların halledilmesi için zaman gerekir. Aile aydınlık ve ferah bir yerdeyse, güçlü bir destek, başarılı bir atılım için yeterli olacaktır.
AKCİĞER : Hastalığa işrettir, dikkat edin.
AKORDİYON : Müziği dinlemek, mutlu günlerin yakın olduğu anlamına gelir. Eğer kendiniz çalıyorsanız bu, hoşlandığınız kimsenin sevgisini kazanacağınızın işaretidir. Fakat bu kişi, birtakım aksiliklerden sonra size aşık olacak.
AKRABA : Yakında kötü bir haber alacaksınız demektir.
AKTOR-AKTRİST : Mutluluğun habercisidir. Eğer birine aşıksanız, o kişiyle mutlu bir beraberliğiniz olacak. Gördüğünüz aktör ya da aktrist yaşamıyorlarsa, o zaman bir takım sorunlarla karşılaşacaksınız anlamına gelir.
ALARM : Alarm çaldığını duymak, içinizde birtakım gizli korkuların varolduğunun işaretidir. Seyahat ederken dikkatli olun ve özel hayatınızdan kimseye bahsetmeyin.
ALBÜM : Rüyada içi fotoğraflarla dolu bir albüm geçmişte kalan ve birden canlanacak bir olay olarak yorumlanır. Bir albüme fotoğraf taktığını gören kimse geçmişten aldığı ders sayesinde daha dikkatli davranacak ve bir engeli de böylece aşacaktır.
ALKIŞ : Yakında çok yükseleceksiniz. Fakat başarınızın sizi baştan çıkarmasına izin vermeyin. Fazla kibir başarısız olmanıza sebep
olabilir.
ALTIN : Rüyada altın birkaç şekilde yorumlanır. Altın para dedikodu, söylentidir. Bir yerde altınların yığılı olduğunu gören, biriyle ilgili çok gizli bir durumu öğrenir. Bekar bir genç kız ya da erkek altın yüzük takarsa iyi bir evlilik yapar. Bir erkekten altın para, altın ziynet eşyası alırken gören bir kadın veya kız, gizli bir ilişkiye girişir. Ama bu durum eninde sonunda duyulacaktır.
AMBULANS : Yakalandığınız bir hastalıktan çok çabuk kurtulacaksınız.
AMELİYAT : Rüyasında ameliyat olduğunu gören kişinin sağlığı mükemmeldir. Yalnız ameliyat arasında kan çıkıyorsa rüya bozulur. Geçersiz sayılırlar.
AMERİKA : Çok başarılı olup, aniden yükseleceksiniz. Fakat bu, birçok kişinin sizi kıskanmasına ve size düşmen olmasına neden olacak.
ANAHTAR : Hayatınızda beklenmedik değişiklikler olacağının işaretidir. Anahtar bulmak, mutlu bir aile hayatınız olacağına ve güzel iş teklifleri alacağınıza işarettir. Anahtar kaybederseniz, gereksiz deneyimler edineceğiniz ve maceralar yaşayacaksınız.
ANANAS : Ananas topladığınızı veya yediğinizi gördüyseniz, yakında büyük başarı elde edeceksiniz.
ANNE : Sevdiğiniz bir kişiyle bir araya geleceksiniz.
ANSİKLOPEDİ : Akademik kariyer sahibi olacaksınız. Hayatınız çok varlıklı ve rahat olacak.
ANTİK EŞYA : Sevdiklerinizle birlikte uzun ve mutlu bir yaşam süreceks ini z.
APARTMAN : Ailede birtakım tartışmalara hazırlıklı olun.
ARAP : Bir yerden para gelecek demektir. Bu rüya, iş yerinde başarılı olacağınız ve seyahate çıkacağınız anlamına gelir. Fakat bu rüya yine birtakım düşmanlarla karşı karşıya geleceğiniz anlamına da gelir.
ARI : Bereket, başarı ve mutluluğun habercisidir. İş ve özel hayatınızda birçok başarıya imza atacaksınız. Sevimli çocuklarınız ve eşinizle mutlu bir hayat sizi bekliyor. Eğer arı soktuysa, bu bir arkadaşınız tarafından hayal kırıklığına uğrayacağınız anlamına gelir.
ARKADAŞ : Arkadaşınızın mutlu olduğunu gördüyseniz, bu sizinde mutlu olacağınız anlamına gelir. Hasta veya üzgün gördüyseniz, ondan kötü bir haber alacaksınız demektir.
ARMUT : Armut yediğinizi gördüyseniz, bir hastalığa yakalanabilirsiniz. Ağaçta görmek ise, başarının habercisidir.
ASKER : Bir konuda karar vermeden önce çok iyi düşünmelisiniz, aksi takdirde büyük hatalar yapabilirsiniz.
ASLAN : Kendinize güvenen, güçlü bir insan olduğunuz için, hayatta her zaman başarılı olacaksınız. Rüyanızda aslanın saldırısına uğradıysanız, düşmanlarınız tarafından yenilecek onların emri altına gireceksiniz.
ASTROLOJİ : Hayatınız başarılarla ve hoşluklarla dolu olacak.
AŞK : Aşık olduğunuzu gördüyseniz, bu çok mutlu olacağınız anlamına gelir. Bu rüya, çevrenizdeki insanlardan memnun olduğunuzun, sıkıntıdan uzak olduğunuzun işaretidir.
AT : Bolluğun, bereketin, zenginliğin simgesidir, hayatta çok başarılı olacağınız ve hayatınızın aşkını sonunda bulacağınız anlamına gelir.
AT ARABASI : Birçok yeri ziyaret edeceksiniz. At arabasına bindiğinizi görmek, geçici bir hastalığa yakalanacağınız anlamına da gelir.
ATEŞ : Ateşinizin çıktığını görmek, gereksiz işlerle uğraştığınız ve hayatta asıl güzellikleri yaşayamadığınız anlamına gelir. Kendinize biraz çeki düzen verip daha verimli olmaya çalışın.
ATLAS : Başladığınız bir işi titizlikle bitireceksiniz.
AV : Avınızı yakalayamadığınız gördüyseniz, imkansızı elde etmek için mücadele vermeniz gerekecek. Yakaladığınızı görmek, bu başarıyı ve mutluluğu elde edeceksiniz demektir.
AVUKAT : Davranışlarınıza dikkat etmeniz gerekiyor. Düşünmeden hareket ettiğiniz takdirde çok büyük zararlara uğrayabilirsiniz.
AY : İş hayatında gerçekleşecek olan birtakım değişiklikler, başarı elde etmenize neden olacak. Aşk hayatınızda da gelişmeler olacak.
AYAK : Kendi ayaklarınızı görmeniz, can sıkıntısının işaretidir. Bu rüya, kontrolünüzü kaybedeceğiniz anlamına da gelir. Başka insanların ayakları, kendinize hakim olduğunuzun, mantıklı kararlar aldığınızın işaretidir.
AYAKKABI : Bu rüyalar genel olarak iyi sayılmazlar. Ayakkabı sıkıntıya işarettir. Ayağa giymek sıkıntıya girmektir. Elde tutmak veya vitrinde görmek, yeni bir konu veya iş olabilir. Siyah, beyaz, kırmızı ayakkabı giymek çok ani sıkıntıdır. Sarı ayakkabı hastalığa işarettir. Ayakkabıları çıkarmak kısa sürede sıkıntıdan kurtulmayı anlatır.
AYI : Bir kadın için bu rüya, düşmanlara sahip olacağının ve hayatında birtakım aksiliklerin oluşacağının işaretidir. Bir ayı öldürmek,
sorunlardan kurtulacağınız anlamına gelir. Genel olarak, zorluklarla ve sıkıntılarla karşılaşacağınız anlamına gelir.
AYNA : Bu rüyalar ilginçtir. Ayna rüyası olacak birçok şeyi açıklar. Bir aynaya bakarak çok güzel olduğunu düşünen birinin önünde, mutluluk dolu bir devre vardır. Yine aynaya bakarken solgun ve bitkin olduğunu gören kimsenin önünde sorunlarla dolu bir devre vardır.
AYRILIK : Rüyada sevdiğiniz birinden ayrıldığınızı görürseniz, hayatınızda birtakım sorunlar başlayacak demektir. Düşman olduğunuz birinden ayrılmak, tersine hayatınızın düzene gireceği anlamındadır.
-B-
BABA : Rüyasında babasını gören kimse güç bulur ve cesaretle olayların üstüne gidebilir. Böylece zorluklardan kurtulur. Rüyayı gören kişinin babası sağsa bir işbirliği sevinç verecektir. Babası ölmüşse, kısa bir süre sonra bir müjde ve sevilen biri gelecektir.
BACAK : Güzel ve şekilli bacaklar, mutluluğun ve iyi arkadaşlar edineceğinizin habercisidir. Hastalıklı veya özürlü bacaklar, fakirliğe ve hayal kırıklığına işaret eder.
BAHÇE : Çiçek ve ağaçlarla dolu bir bahçe, huzurlu ve mutlu bir yaşamın habercisidir
BAHÇIVAN : Rüyasında bahçıvan gören kişi büyük hayır işler. Bu rüya onun temiz, iyi ve makbul biri olduğunu açıklar. Bu insan yaptığı iyiliklerin karşılığını mutlaka görür. Bir bahçıvandan bir şey alan kimse, yararlı, değerli bir şey duyar.
BAKIR : Sizden daha üst pozisyonlarda çalışan kişiler tarafından ezileceksiniz.
BAL : Zenginliğin işaretidir. Rüyada bal yiyorsanız, bu hem zengin olacağınız hemde aşk hayatınızda şanslı olacağınız anlamındadır.
BAL KABAĞI : Bir arkadaşınızın rezil olmasına tanık olacaksınız.
BALDIZ : Aile arasında yaşayacağınız gerginlik canınızın sıkılmasına neden olacak.
BALE : Evliliğinizde birtakım sorunlar yaşayacaksınız. Ne eşiniz size karşı ne de siz eşinize karşı sadık olacaksınız. Bu rüya sevgililer arasında kavgaya işarettir.
BALIK : En iyiye yorulan rüyalar arasındadır. Balık daima kısmet sayılır. Balık tuttuğunu gören kimse toplu para alır. Sayısız balık tutmak büyük servet demektir. Suda yüzen balıklarda yaklaşan kısmetlerdir.
BALKON : Balkonda durmak veya balkon görmek, ayrılığa işarettir. Bu rüyayı gören kişi genelde sevgilisinden ayrılır. Rüya sahibinin arkadaş ya da akrabalardan kötü haber alacağının da işaretidir.
BALON : Hedeflerinize ulaşamayacaksınız. Her konuda yanlış kararlar alacaksınız ve her işiniz aksi gidecek.
BALTA : Hedeflerinize ulaşmak için çok çaba sarfetmeniz gerekecek. Rüya sahibi bir kadınsa, çok iyi kalpli fakat pek zengin olmayan biriyle evleneceği anlamına gelir. Kırık balta, hastalığın ve para kaybının işaretidir.
BANKA : Para kaybına işarettir. Para çekmek, maddi açıdan rahatlayacağınız ve iş hayatında başarılı olacağınız anlamına gelir. Bankada çok para görmek, zengin olacağınızın işaretidir.
BANYO YAPMAK : Rüya sahibi genç ise, platonik bir aşk yaşayacağı anlamında gelir. Sevgisinin karşılığını göremeyecek ve mutsuz olacak. Rüyayı gören hamile bir kadın ise çocuğunu düşürme olasılığı var.
BAR : Bara gitmek, para kazanmak için yasal yollara başvurmayacağınız ve daha sonra olayların sizin açınızdan olumsuz gelişeceği anlamına gelir.
BARDAK: Beraber olduğunuz kişinin sevgisini gösterir.
BASTON: Bir ortakla iş yapacağınız anlamına gelir.
BAŞ: Birisinin yardımıyla parasal sıkıntılarınızı gidereceğinize yorumlanır.
BAŞÖRTÜSÜ : Rüyasında başına bir örtü, eşarp vb takan kız hemen evlenir. Evliliğin türünü de eşarbın rengi belirler. Yeşil eşarp, mutlu bir aşk evliliği, kırmızı, beyaz, siyah baş örtüleri ani evlilik anlamına gelir. Mor eşarp tanınmış önemli bir evliliktir. Ancak gri, bej ve rengi güzel olmayanlar ise evliliğin beklendiği gibi olmayacağını bildirir.
BATAKLIK : Sahtekar insanlarla tanışacak, zarara uğrayacaksınız.
BAVUL: Yolculuk anlamına gelir.
BAYILMAK : Aile içinde hastalığa işaret eder. Bu rüya üzücü haberler alacağınızın işaretidir. Sağlığınıza dikkat etmeniz ve yaşam tarzınızı değiştirmenizde yarar var.
BAYKUŞ : Baykuş sesi duymak, yakında bir ölü haberi alacağınızı ya da uzakta yaşayan bir tanıdığınızdan kötü haber alacağınız anlamına gelir. Ağaçta duran bir baykuş düşmanlarınız olduğuna işaret eder.
BAYRAK : Savaş olan bir ülkede yaşıyorsanız, savaşı kazanacağınıza, savaş olmayan ülkede yaşıyorsanız, zenginliğe işarettir.
BEBEK : Bebek haberdir. Güzel bir bebek iyi haberdir. Çirkin, cılız, sıska bir bebek tatsız haber veya dedikodudur. Üstü başı kirli bir bebek kısa süre sonra para geleceğini bildirir. Ağlayan bir bebek sevilen kimsenin tatlı sözleridir.
BERBER : Büyük çabalardan sonra, başarı ve şans peşinizi bırakmayacak.
BEŞİK : Beşiğin içinde güzel bir bebeğin yattığını gördüyseniz, bu, zenginliğe ve şansa işaret eder. Beşiği sallamak ise hastalığın habercisidir.
BEYİN : Hayvan beyni gördüyseniz, psikolojiniz yakında bozulabilir. Eğer kendi beyninizi gördüyseniz, halinizden ve çevrenizden memnun olmadığınızın işaretidir. Beyin yiyorsanız, birtakım bilgiler edinip bundan karlı çıkacaksınız.
BEZELYE : Zenginliğin ve sağlıklı bir yaşamın habercisidir.
BIÇAK : Kavganın ve ayrılığın işaretidir. Bu rüya, iş hayatınızda zarara uğrayacağınız anlamındadır.
BIYIK : Rüyada bıyıklı olduğunuzu gördüyseniz, bu bencil olduğunuzun işaretidir. Sahtekarlığa uğrayacağınız anlamına da gelir.
BİBER : Dedikoduya olan merakınız başınıza büyük dert açacak. Çevrenizdeki insanlara dikkat edin ve herkese güvenmeyin.
BİLARDO : Bilardo masası veya oynadığını görmek, sıkıntının habercisidir.
BİLEZİK : Erken bir evlilik gerçekleştireceğinizin habercisidir.
BİNA : Güzel bir bina gördüyseniz, çok güzel ve uzun bir hayatınız olacak. Seyahatlere çıkacak, mutlu bir yaşam süreceksiniz. Hasarlı bir bina, hastalığın işaretidir.
BİRA : İçtiğinizi görmek, hayal kırıklığına uğrayacağınızın işaretidir. Eğer başkaları içiyorsa bu, birtakım gizli düşmanlara sahip olduğunuz anlamına gelir.
BİSİKLET : Rüyada bisiklet sıkıntıyı izleyen rahatlıktır. Bisiklete bindiğini gören kimse, kendi gayretiyle sorunlarını çözümleyecektir. Bir bisiklet alan kimse ise, bilerek sorumluluk yüklenecek ve bunun sayesinde işinde sivrilecektir.
BİSKÜVİ : Hayırlı bir yolculuğa çıkacağınız anlamına gelir. Bu yolculuk sayesinde hem siz hem yakınlarınız karlı çıkacak.
BOGA: Kısa zamanda içinde sıkıntı verecek bir dert geleceğine yorumlanır.
BONCUK : Rüyasında bir yerden boncuk alan genç bir kız aşık olur. Bu erkekler içinde aynıdır. Evli kadın içinse eşinden duyacağı tatlı sözlerdir. Erkek içi ise bu rüya gizli bir ilişkiye işarettir.
BOŞANMAK : Rüyanızda boşandığınızı görmek, evliliğinizde birtakım sorunlar var demektir. Eğer bekarsanız sevgilinizden ayrılacağınız anlamına gelir.
BOWLİNG OYNAMAK : Uzun süredir gerçekleştirmek istediğiniz hayallerinizi gerçekleştireceğinize işarettir.
BOYNUZ : Bir arkadaşınızla sorunlar yaşayıp yollarınızı ayıracaksınız. Bu rüya para kaybına da uğrayacağınız anlamına da gelir.
BOZUK PARA : Başarısız iş sözleşmeleriniz olacak. Aşk hayatında da büyük sorunlar yaşayacaksınız. Bozuk para bulduğunuzu görürseniz, hayatınızın düzene gireceği anlamındadır.
BÖBREK : Ciddi bir hastalığa yakalanabilirsiniz. Çevrenizdeki çiftler arasında birtakım kavgalara tanık olabilirsiniz.
BÖCEK: Bazı sözlerinizi yerine getirmeniz gerektiğine işarettir.
BUKET: Yeni bir gönül ilişkisine yorumlanır.
BULMACA : Hayatınızda birtakım karmaşıklıklar, mutsuzluklar ve yanlış anlaşmalar olacak.
BULUT : Koyu yağmur bulutları, sorunlara, Yağmur yağıyorsa bu, bolluk ve bereket anlamına gelir. Açık renkli bulutlar, sorunların üstesinden gelip başarıyı elde edeceksiniz demektir.
BURÇ : on iki burçtan birini gören kimse, ilginç olaylarla karşılaşır. Ayrıca doğduğu burçtan biriyle tanışabilir. Veya o burçtan biri hayatına
girer.
BURUN : İş hayatınızda önemli hoş değişiklikler olacak.
BUZ : Bu rüya fena sayılmaz. Bembeyaz, temiz, parlak buz insanın unuttuğu veya umut kestiği bir kısmettir ve en beklenmedik anda gelecektir. Buzu ele alıp taşıyan avuç dolusu para bulur. Bir yerde kalıplar halindeki buz, yeni bir iş ve kısmet kapısıdır.
BUZDOLABI: Yanlış davranışlarınızla ve yanlış konuşmalarınızla çok sevdiğiniz bir kişiyi kırabilirsiniz, düşünmeden konuşmamaya özen gösterin.
BÜLBÜL : Rüyada bülbül güzel, sevinç, mutluluk, verecek haberdir. Bülbül şakıyorsa, sevgiliyle ilgili bir haberdir.
BÜYÜKANNE/BABA : Akıllı bir akraba veya bir dostunuzun tavsiyelerini dinleyerek, karşınıza çıkan engelleri aşacak, bütün sorunları halledeceksiniz
-C-
CADI : Sevdiğiniz bir kişinin tavırlarından dolayı üzüleceğiniz anlamına gelir.
CAM : Cam parçasından bakmak, büyük hayal kırıklığına ve iş hayatında başarısızlığa işarettir.
CANAVAR : Duygularınızla hareket ettiğinizin işaretidir. Duygularınızın ve içgüdülerinizin sizi yönetmesine izin vermeyip, daha mantıklı davranmaya çalışın.
CEHENNEM : Cehennemde olduğunuzu görmek, bir kişinin sizi kötülük yapmaya teşvik edeceği anlamına gelir. Böylece, maddi durumunuzla birlikte ruh halinizde sarsılabilir.
CEKET : Rüyada yeni süslü ceket güzel bir fırsattır. Böyle bir rüyayı gören kadın veya erkek güzel bir işe girer. Ceketinin söküldüğünü gören iş değişikliği yapar. Birden yırtılan ceket işten birden fazla para geleceğine işarettir. Ceket çıkarmak iş ve çevre değişikliği anlamına gelir.
CENAZE : Sanılanın aksine cenaze rüyası iyidir. Bir cenaze gören kimse çoktandır haber alamadığı biriyle yüz yüze gelir. Bir cenaze törenine katılan kimse, yaşantısında güzel bir değişiklik yapar.
CENNET : Size yardım etmek isteyen sadık dostlarınız var. Eğer hasta veya zor durumdaysanız, yakında hayatınızın yoluna gireceği anlamındadır.
CEYLAN : Evlilik,nişanlılık ya da bir ortaklığa işarettir.
CEZVE : Rüyada cezve dedikodu, söylenti, türlü tatsız söz olarak yorumlanır. Cezve bakırsa bu dedikoduları bir müjde izleyebilir. Cezve güzel renkliyse, arkasından sevinçli haberler gelebilir.
CİNAYET : Cinayet işlediğinizi görürseniz, sıkıntılı günler geçireceğiniz ve bütün işlerinizde başarısız olacağınız anlamına gelir. Eğer kendinizi savunurken cinayet işlediyseniz, iş hayatınızda yükseleceğiniz anlamındadır.
CİNSEL İLİŞKİ : Rüyada eşinizle veya sevgilinizle cinsel ilişkide bulunduğunuzu gördüyseniz, bu, hayallerinizi gerçekleştireceğinizin işaretidir. Eğer tanımadığınız bir yabancıyla ilişkiye girdiyseniz, zarara uğrayacağınız ve itibarınızın zedeleneceği anlamına gelir.
CİNSEL ORGAN : Yakında elinize büyük miktarda para geçeceğine işarettir.
CİVCİV : Rüyada yumurtadan çıkan civciv görülürse ve de civciv güzelse, hayatınızda zevk verecek değişimlere hazırlanıyorsunuz demektir. Civcivin her rengi iyi sayılır. Kümeste veya bahçede görmek bolluğa ve kısmete delalettir.
CÜCE : Aile içinde birtakım sorunlarla karşı karşıya kalacaksınız.
CÜZDAN : Cüzdanınızı kaybettiğinizi gördüyseniz, yakın bir arkadaşınızla tartışacağınız anlamına gelir. İçi para dolu cüzdan bulmak ise, şansınızın artacağına işarettir
-Ç-
ÇADIR : Bu rüyalar birkaç şekilde yorumlanır. Çadır kuran erkek yakında iş sahibi olur, eli ekmek tutar. Çadırı toplayan erkek ise, kendi işini kurar. Çadır ne kadar büyükse o kadar iyidir.
ÇAM : Rüyada çam görmek daima hayra yorulur. Başarı, sevinç kısmet, mutluk, murat olarak yorumlanır. Yemyeşil ulu bir çam mutluluk saatinin geldiğini haber verir.
ÇAMAŞIR : Rüyada temiz çamaşır sağlık anlamına gelir. Kirli çamaşır sağlığı etkileyen alışkanlıklardır. Rüyada çamaşır yıkamak uzun süre gizli kalan gerçeklerin ortaya çıkmasıdır. Çamaşır asmak evle ilgili bir belanın defedilmesidir.
ÇAMUR : Daima kötüye yorumlanan rüyalardandır. Çamur hemen her türlü sıkıntıyı simgeler. Çamura girdiğini gören bir insan muhakkak bir sıkıntı alır. Bu balçık çamuruysa sıkıntı kat kat artacaktır. Ancak rüyasında çamurları yıkayan temizleyen kimse bir süre sonra sıkıntılarını geride bırakacaktır.
ÇAN : Çanların çaldığını duymak, bir ölüm haberi alacağınızın işaretidir.
ÇANTA : Kazanmak istediğiniz para için çok çalışmanız gerekecek, fakat yakın zamanda sorunların üstesinden gelecek, başarıyı yakalayacaksınız.
ÇARŞAF : Rüyada bir divana, yatağa çarşaf sermek yol olarak yorumlanır. Temiz, güzel renkli veya beyaz çarşafsa, hayırlı kazançlı yoldur. Yırtık veya delik çarşaf kişinin yolda zarara uğrayacağına işaret eder. Çarşafı toplamak bir zarardan dönmektir.
ÇATAL : Etrafınızda kuyunuzu kazmaya çalışanlar var. Sevgililer arasında anlaşmazlığa da işarettir.
ÇAY : Rüyasında çay içen kimse, iş hayatında da toplum içinde de başarılı olur. Başkalarına ikram ederse, o insanın çevresi genişler. Yeni, değerli ahbaplar edinir. Paketle çay yepyeni umut ve beklentidir.
ÇEKİÇ : Büyük sorunların üstesinden gelmeniz ve büyük engelleri aşmanız gerekecek.
ÇELİK : Rüyada çelikten yapılmış eşyalar görmek iyidir. Çelik cesaret, atılganlık, güven olarak yorumlanır. Parlak çelik iç huzuru ve sağlığı temsil eder.
ÇEŞME : Çeşme rüyaları iyi sayılırlar. Temiz bir çeşme hayırlı, uğurlu bir iştir. Böyle bir çeşmeyi açarak su alan kimse düşlediği kısmete sahip olur. Bekar erkekler için mutluluk verecek temiz bir aşktır. Evli erkek ve kadınlar için bolluk ve berekettir
-D-
DALGA : Rüyada dalgalı deniz görmek başarının biraz güç olacağını açıklar. Bekar biri için bu tür rüyalar aşkta sorunlar olarak yorumlanır. Dalgalarla boğuşan bir insan, ani bir fırsattan yararlanarak birden yükselir. Dalgalı denizde yüzen insan bol para kazanır. Dalgaların kıyıya çarpması çok uzaklardan gelecek kısmeti haber verir.
DALMAK : Denize dalıyorsanız, bu riske girmekten vazgeçmeniz gerektiğinin işaretidir. Aksi takdirde mal kaybına uğrayabilirsiniz.
DANS : Genel olarak dans rüyaları iyi sayılmazlar. Dans hatalı düşünceler, duygular yüzünden gelecek sıkıntı olarak yorumlanır. Rüyasında dans ettiğini gören kimse güç durumda kalır. Ancak rüyasında güzel bir yerde, çok tatlı bir müzik duyarak dans edenleri seyreden insan için bir kısmet söz konusudur.
DANTEL : Bir düşmanınızla sorunlar yaşayacaksınız. Güzel işlenmiş dantel, güzel haberlerin simgesidir.
DAVET : Bir yere davet edildiğinizi görmek, hoş olmayan birtakım olaylarla karşılaşacağınız anlamına gelir.
DAVUL : Davul sesi duymak, uzakta yaşayan bir arkadaşınızın sizin yardımınıza ihtiyacı olduğunun işaretidir. Davul görmek, insan ilişkilerinde başarılı olup birçok arkadaş edineceğiniz anlamındadır.
DEDEKTİF : Yakında elinize para geçecek ve birtakım başarılara imza atacaksınız. Rüya sahibi kadınsa, aşk hayatında sorunlar çıkacağına işarettir.
DEDİKODU : Sahte arkadaşlar yüzünden aşağılanacak ve birçok sorun yaşayacaksınız.
DELİ : Rüyasında deli gören kimse, çevresinden olmayan biriyle bir yabancıyla tanışır. Bir delinin bir şey vermesi de kısmet olarak yorumlanır. Rüyasında delirdiğini gören kimse de bir konuda isabetli bir karar verir ve çevresinde hayranlık uyandırır.
DENİZ : Deniz rüyaları genellikle iyiye yorumlanır. Masmavi engin deniz, insanın yaşamına anlam katacak olgunlaşmasını sağlayacak uzun bir yoldur. Dalgalı bir deniz mutluluğun bazı sorunlardan sonra geleceğine işaret eder. Denizde yüzdüğünü gören insan arka arkaya yolculuk yapar.
DENİZKIZI : Aşk hayatında birtakım hayal kırıklığı yaşayacak.
DEPREM : İş hayatınızda birtakım sorunlarla karşı karşıya kalacaksınız. Bu rüya, ülkeler arasında savaş çıkacağı anlamına da gelir.
DERİ : Deri veya derici dükkanı görmek, hem iş hem aşk hayatında başarılı olacağınız anlamına gelir.
DEVE : Birtakım zorluklarla karşılaşacaksınız. Fakat sabırlı ve güçlü olarak bunların üstesinden gelebileceksiniz. Bir deveye sahip olduğunuzu görmek, maddi durumunuzun düzeleceği ve elinizin para göreceği anlamındadır.
DEVEKUŞU : Herkesten habersiz bol para kazanacak ve zengin olacaksınız. Bazı insanlar paranız için sizinle ilişki kurmaya çalışabilir.
DİKİŞ : Dikiş rüyaları insanın dünyadaki gayretlerini, çalışmalarını açıklarlar. Temiz bir kumaş, giysi vb diktiğini gören insan gerçekten hayırlı işler yapmış demektir ve bunların karşılığını görecektir. Fakat diktiği şey yırtık ve pisse o kimse doğru hareket etmemektedir.
DİKİŞ DİKMEK : Mutlu bir aile hayatına işaret eder.
DİLENCİ : Rüyada dilenci görmek işlerin kısa süre sonra yoluna gireceği anlamına gelir. Dilenciye sadaka vermek sıkıntıların geride kalacağı, dilenciyle konuşmak başarıda hoşgörü ve iyi duyguların rol oynayacağı anlamına gelir.
DİŞ : Hastalığın işaretidir. Dişlerinizin döküldüğünü gördüyseniz, yakında kötü bir haber alacağınızın işaretidir.
DİŞÇİ : Bir arkadaşınızın dişçilik yaptığını ve dişlerinize baktığını gördüyseniz, o arkadaşınıza güvenmemelisiniz. Başka birinin dişlerine bakıyorsa, birtakım çirkin dedikodularla karşı karşıya kalacaksınız.
DOĞUM : Doğum rüyası sıkıntıdan kurtulma olarak yorumlanır. Rüyasında doğum yapan kadın bütün sıkıntılarından kurtulur ve rahat eder. Doğum ağrısı çekmek sıkıntıdan sonra gelecek güzel günleri işaret eder.
DOĞUM GÜNÜ : Doğum gününün anlamı pek iyi değildir. Bu rüya şanssızlık ve fakirlik anlamındadır.
DOKTOR : İş hayatında birtakım düşmanlarınız var. Rüya sahibi kadınsa, hastalanacağı anlamına gelir.
DOMUZ : Rüya domuz görmek uğursuzluk getirir. Bazı kişiler bu rüyayı başarıyla da değerlendiriyorlar.
DONDURMA : Dondurma yemek başarının işaretidir. Dondurmanın eridiğini görüyorsanız, hayallerinizi gerçekleştiremeyeceksiniz demektir.
DUA : Rüyada dua etmek mutluluğun ve başarının işaretidir.
DUDAK : Dolgun yumuşak dudaklar, mutluluğun ve gücün işaretidir. Sevginiz karşılıksız kalmayacak ve hoşlandığınız kişiden karşılık göreceksiniz. İnce dudaklar, her türlü sorunun üstesinden geleceğiniz anlamındadır.
DÜĞME : Yeni düğme, zengin ve size saygı duyan biriyle evleneceğiniz anlamındadır. Eski, kırık düğme, hastalığın ve zararın işaretidir.
DÜĞÜN : Mutluluğun işaretidir. Kendi düğününüzü gördüyseniz, uzakta yaşayan bir akrabanızdan kötü haber alacaksınız anlamına gelir.
-E-
ECZANE : Rüyasında bir eczaneye giren kimsenin hayatı birden değişecektir. Hiç aklından geçmeyen durumlarla karşılaşacaktır. İlaçlarla dolu böyle bir yere girmek olaylı, maceralı bir yol olarak ta yorumlanır.
EĞLENCE : Eğlence toplum hayatıyla ilgili haber, söz, konuşma dedikodu olarak yorumlanır. Bu rüyalarda görünen insanlar, eşyalar, yerler güzel ve renkliyse haber iyi olacaktır. Karanlık, insanların üstü başı pis ve yırtıksa haber üzücü olacaktır.
EKMEK : Zengin ve hayatınızdan memnun olacağınız anlamına gelir. Fırından yeni çıkmış ekmek görmek ya da kokusunu duymak, maddi sıkıntıdan kurtulacağınız anlamındadır.
EL : Güzel eller, başarılı ve ünlü olacağınıza işaret eder. Çirkin bakımsız eller, fakirliğe ve hayal kırıklığına işaret eder.
ELBİSE : Rüyasında eski fakat temiz elbise giyen kimse çevresince çok beğenilip sevilir ve hak ettiği üstün duruma gelir. Yamalı elbise giydiğini gören para alır. Elbisede kaç yama varsa o sayıda para gelir. Fakat elbise lekeliyse beklenmedik dedikodular ve sıkıntılar olacaktır. Yeşil renkli elbise giyen kısa zamanda istediklerine kavuşacaktır. Kırmızı ve siyah elbiseler rüyanın tezde çıkacağına işarettir. Elbiselerin renklerine göre manaları değişir.
ELDİVEN : Eldiveninizi kaybettiğinizi görürseniz, sevdikleriniz tarafından terk edileceksiniz. Yeni eldivenler, sıkıntılı günlerden sonra huzura kavuşacağınız anlamındadır.
ELMA : Hayalleriniz gerçekleşecek. Elma barışın, bolluğun, bereketin ve paranın işaretçisidir. Elma yeşil, ham, ya da çürükse, gerçekleştirmek istediğiniz planlarınızı gerçekleştiremeyeceksiniz.
ELMAS : Zenginliğin ve saygının işaretidir.
ERİK : Olgun erikler mutluluğun işaretidir. Erik topladığınızı görürseniz, hayallerinizi gerçekleştireceğiniz anlamına gelir.
ERKEK : Rüyada erkek görmek daima iyi sayılır. Erkek doğru haber, iç açan sözler, hayırlı iş olarak yorumlanır. Yalnız bunlar rüyada tanınmayan erkekler için geçerlidir. Rüyada tanınan bir erkek görüldüğünde onun
adının anlamını da düşünmelidir. Güler yüzlü yakışıklı bir erkek müjde, sağlık, helal kısmettir.
EŞEK : Anıran bir eşek, değersiz biri tarafından azarlanacağınız anlamındadır. Eşeğe bindiğinizi gördüyseniz, yabancı bir ülkeye seyahat edeceksiniz.
ET : Sanılanın aksine et rüyaları hiçte iyi sayılmaz. Özellikle çiğ et daima kötüye yorumlanır. Hastalık, dert, sıkıntı, üzüntü olarak alınır. Rüyasında bir kasaptan et alan kimse hastalanır. Et kokmuşsa durum daha da kötü sayılır. Et yemekleri daima haram karışmış kısmet olarak bilinir. Bir kasapta asılı duran etler çevreyi de ilgilendiren sorundur.
EV : Ev rüyaları daima önemli sayılırlar. Bunlara dikkat etmek ve yorumu da iyi yapmak gerekir. Güzel, temiz, ferah bir evde olduğunu gören kimsenin hayatı da istediği gibi olacaktır. Güven içinde yaşayacak ve yaptıklarından zevk alacaktır. Evin genişliği mutluluğun artması demektir. Ev pis ve karanlıksa sıkıntı demektir. Ev dağ başındaysa rüya sahibinin çok yükseleceğini ve herkesten üstün duruma geleceğini anlatır.
EVLİYA : Evliya rüyaları daima iyi sayılırlar. Bunlar sıkıntıların sona ereceği, dertlerin biteceğini müjdeler. Rüyayı gören kimse maddi manevi güvene kavuşur. Evliya rüyalarını gizlemek yararlıdır. Evliya tanınan biriyse, türbesi yakındaysa ziyaret etmelidir.
EZAN : Ezan sesi duymak, başarılı sağlıklı, mutlu olacağınıza işarettir.
EZİYET : Rüyasında birine eziyet ettiğini gören bir iyilikte bulunur. Rüyasında kendisine eziyet edildiğini görende büyük bir iyilikle karşılaşır
-F-
FABRİKA : Rüyada fabrika toplum olarak yorumlanır. Fabrikada çalıştığını gören kendi gayretiyle toplumda iyi bir yere sahip olur. Fabrikadan uzaklaştığını gören çevreden uzaklaşır. Fabrikanın iyi çalışması toplum ilişkilerinin başarıyla süreceğini anlatır. Yeni bir fabrika daha güzel ve rahat bir gelecek olarak yorumlanır.
FAHİŞE : İnsanlar yakında dürüstlüğünüzden şüphelenecekler.
FAL : Fal rüyaları iki şekilde yorumlanırlar. Rüyasında fal baktırdığını gören kimse dedikodulara, söylentilere neden olacak bir maceraya atılabilir. Veya adı bir olaya karışabilir.
FARE : Fare rüyaları hiç iyiye yorumlanmaz. Fare rüyaları sağlıkla ilgilidir. Ayrıca işte başarısızlık, zarar vb de işarettir. Bir yerde farelerin dolaştığını gören insan birden hastalanır. Evine fare girdiğini gören zarara uğrar.
FASULYE : Hastalık demektir.
FENER : Genel olarak fener rüyaları iyi sayılır. Elinde yanan bir fener olan kişi, kendisini düşündüren sorunlardan sıyrılmak için hemen bir fırsat bulacaktır. Fakat fener yanmıyorsa insan bir süre bocalayacaktır. Eldeki fener birden sönerse o insan duyguları yüzünden yanılgıya düşecektir. Rüyada devamlı çakan bir deniz feneri gören hiç aklında olmayan bir maceraya atılacaktır. Genel olarak fener rüyaları iyi
sayılır. Elinde yanan bir fener olan kişi, kendisini düşündüren sorunlardan sıyrılmak için hemen bir fırsat bulacaktır. Fakat fener yanmıyorsa insan bir süre bocalayacaktır. Eldeki fener birden sönerse o insan duyguları yüzünden yanılgıya düşecektir. Rüyada devamlı çakan bir deniz feneri gören hiç aklında olmayan bir maceraya atılacaktır.
FINDIK : Aşk ve iş hayatında oldukça başarılı olacaksınız.
FIRÇA : Saçınızı taradığınızı görmek, yaptığınız bir hatadan dolayı birtakım sorunlar yaşayacaksınız. Eski bir fırça kullanıyorsanız, bu hastalanacağınız anlamına gelir. Birçok fırçayı bir arada gördüyseniz, karşınıza birçok iş imkanı çıkacak demektir.
FIRIN : Güzel bir aile hayatınız olacağına ve birçok çocuğunuz olacağına işarettir.
FIRTINA : Rüyada fırtına büyük değişiklik olarak yorumlanır. Ortalığı altüst eden bir fırtına hayatın tamamen değişeceğini açıklar. Böyle bir fırtınada kaldığını gören kimse, kendisine yepyeni bir yol çizecektir. Fırtına rüyaları kötüye yorulmaz. Bunlar pek çok şeyin değişeceğini haber verirler. Bu değişiklikler kaçınılmazdır. Fırtınadan evi uçan biri taşınır. Fırtınada her şeyin yerle bir olduğunu gören biri adeta yeniden doğar.
FİL : Fil rüyası olumlu sayılır. Bir file bindiğini gören kimse, akıl edemediği bir şeyi yaparak işinde büyük başarıya ulaşır. Üstünde yeşil örtü örtülü gören, havadan para alır.
FLÜT : Uzaktan gelecek arkadaşlarınızla mutlu bir buluşma yaşayacaksınız.
FORMA : Rüyasında forma giyen kimse belirli koşullara uymak zorundadır. Bir kulüp forması giyen insan yeni durumlarla karşılaşır ve hayatında belirli, olumlu değişiklikler yapar. Güzel renkli bir forma giyen biraz gayret, sebat ve kurallara uyma koşuluyla işte başarı alınır.
FOTOĞRAF MAKİNESİ : Fotoğraf çekmek, yakın bir arkadaşınız tarafından hayal kırıklığına uğratılacaksınız.
FUAR : Rüyasında bir fuar alanında gezdiğini gören kimsenin hayatı çok kısa süre içinde değişir. Fakat fuar kalabalık gürültülü ise o kişinin belirli değişiklikleri yapabilmesi için uğraşması gerekir. Parlak, neşeli, hareketli bir fuar her şeyin kolaylaşacağına işaret eder
-G-
GARAJ : Yakında özel hayatınız düzene girecek.
GAZETE : Rüyasında bir gazete aldığını gören de sadece kendisini ilgilendiren, geleceğini etkileyecek bir gerçeği öğrenir. Gazete daima iyi haber, ferahlık verecek söz olarak yorumlanır.
GEBELİK : Gebelik rüyaları hiçbir zaman iyiye yorumlanmaz. Gebelik doğrudan doğruya sıkıntıları belirtir. Rüyasında gebe olduğunu gören kimse büyük bir dert ve sıkıntıyla karşılaşır. Bu sıkıntı başa çıkılamayacak kadar büyük olabilir. Ve kolay kolay sona ermeyecektir. Gebelik rüyaları işsizlik, evle ilgili sorun ve sevgiliyle ilgili keder olabilir.
GECE : İş hayatınızda birtakım sorunlar yaşayacaksınız. Canınız sıkılacak; fakat güçlü olmaya çalışın.
GELİN : Rüyada gelin görmek daima iyiye yorumdur. Gelin kısmet, neşe, huzur, müjde, yaklaşan güzel günler demektir. Gelin olduğunu gören bekar ise hemen evlenir. Ancak gelinlik temiz ve güzel ise mutluluğa, yırtık yada kirliyse sonu belli olmayan evliliğe işarettir.
GEMİ : Gemi rüyaları birkaç şekilde yorumlanır. İçi aydınlık temiz bir gemi, işlerde başarıdır. Pis ve bakımsızsa işlerin bozulacağına delalet eder. Böyle bir gemiye binen kadının adı bir maceradan dolayı dedikoduya karışır. Bir erkekler ilgili bu rüya işle ilgili güçlüktür. Batan bir gemiden çıktığını gören kimse bir darlıktan kurtulur.
GEYİK : Rüyada kırda, ormanda vb dolaşan geyik görmek yabancıların neden olacağı sorunlardır. Bir geyik yakaladığını gören kişi yabancı birinin sorununu halleder ve bu sayede kısmet alır. Bir geyiği vurduğunu gören, uzakça yerden gelecek bir habere üzülür. Geyiği seven veya okşayan biri bir yabancıyla maceraya atılır.
GİYSİ : Yırtılmış, eskimiş giysiler; yabancı bir kişinin kötülüğüne uğrayacağınız anlamına gelir. Temiz ve yeni giysiler zenginliğin işaretidir.
GONCA : Yakında başarılı olup, huzur içinde yaşayacağınız anlamına gelir.
GÖBEK : Kocaman şişman bir göbek; ciddi bir hastalığa işarettir. Güzel sağlıklı göbek, başarıların habercisidir.
GÖÇ ETMEK : Rüyanızda ülkenizden göç ettiğinizi görmek, hastalanacağınız anlamına gelir. İş hayatında da birtakım yanlış kararlar alacaksınız.
GÖĞÜS : Şekli düzgün göğüs görmek, şansınızın açık olacağı anlamına gelir. Şekilsiz göğüsler, aşk hayatınızda birçok hayal kırıklığına uğrayacağınız anlamına gelir.
GÖK : Rüyada gökyüzüne çıkmak, üzüntünün işaretidir. Eğer merdivenle çıkıyorsanız, bu, başarılı ve ünlü olacağınız anlamına gelir.
GÖKKUŞAĞI : Mutluluğun ve başarının işaretidir. Elinizi attığınız her işte başarılı olacaksınız.
GÖL : Sakin ve durgun bir gölde sandalla gezindiğinizi gördüyseniz, mutlu olacağınız ve bu mutluluğu sevdiklerinizle paylaşacağınız anlamına gelir. Kirli bir gölde gezinmek, iş ve aşk hayatında sorunlarla karşılaşacağınız anlamındadır.
GÖMÜLMEK : Eğer diri diri gömüldüğünüzü gördüyseniz, yakında büyük bir hata yapacaksınız. Bu durumu da düşmanlarınız, sizin aleyhinizde kullanacaklar.
GÖZ : Size zarar vermek isteyen bir kişi tarafından gözlenmektesiniz. Bu rüya birinin sevgilinizi elinizden almaya çalıştığı anlamına da gelir.
GÖZLÜK : Etrafınızda birtakım sahte arkadaşlar var. Onlardan kolay kolay kurtulamayacaksınız.
GÖZYAŞI : Rüyada gözyaşı dökmek çok iyi sayılır. Bu kimse bütün sıkıntılarından kurtularak rahat eder. Bu rüya ayrıca sevinç ve neşe olarak ta yorumlanır. İnsan gözyaşı döktüğü şeye sevinir.
GÜÇ : Rüyasında güçlendiğini gören gerçek hayatta da güçlü olur. Güç rüyaları olduğu gibi alınır.
GÜL : Rüyada gül görmek iyiye delalettir. Yeni açan bir gülü toplayan bir genç kız çok kısa zamanda evlenir. Güllerin renklerine göre manaları değişir. Bahçesinde gül ağacı gören bir erkek mesleğinde ilerler hatta en başa geçer. Aynı şekilde gören kadın ise bolluk, ün ve mutluluk olarak yorumlanır.
GÜLMEK : Kahkahalarla güldüğünüzü gördüyseniz, birçok yeni arkadaşlar edinecek ve elinizi attığınız her işte başarı kazanacaksınız. Alaycı bir şekilde gülmek, hastalığın işaretidir.
GÜMÜŞ : Rüyada gümüş görmek fevkalade sayılır. Gümüş huzur, mutluluk, iyi haber, müjde, sevinç ve hayırlı kısmet olarak yorumlanır. Gümüş yüzük bilezik bekarsa mutlu bir evlilik, evliyse mutluluk verecek bir çocuğa işarettir. Gümüş para tatlı sözdür. Hasta birisi rüyasında gümüş görürse kısa sürede iyileşir.
GÜNEŞ : Zenginliğin ve mutluluğun simgesidir. Güneşin battığını izlerseniz, birtakım kararlar almadan önce iyice düşünmelisiniz.
GÜRÜLTÜ : Gürültülü bir ortamda bulunmak, zevk alacağınızı düşündüğünüz bir aktiviteden hiç zevk almayacağınız anlamına gelir.
GÜVERCİN : Rüyada güvercin temiz, iyi haber olarak yorumlanır. Uçarak yaklaşan güvercin tez haberdir. Bir gül ağacına veya çiçeklerin arasına konan güvercin sevgiliyle ilgili haberdir. İnsanın omzuna konan güvercin yine müjdedir
-H-
HABER : Güzel haberler, mutluluğun ve şansın habercisidir. Kötü haberler ise uğursuzluğa işarettir.
HACI : Rüyasında hacı gören iyi bir söz işitir. Hacı olduğunu görende hiç ummadığı bir kısmet alır. İşinde yükselir ve başarıya ulaşır.
HAKSIZLIK : Rüyasında kendisine haksızlık edildiğini gören ve içi sızlayarak uyanan kimse, tam aksine iyilik görür. Fakat başkasına haksızlık yapan kimse, farkına varmadan hileli bir işe karışabilir. Onun çevresindekilere ve önerilen şeylere dikkat etmesi gereki r.
HALI : Zenginliğin ve bolluğun işaretidir. Halı, zengin arkadaşlar edineceğiniz anlamına gelir. Halı üzerinde yürüdüğünüzü görmeniz, mutlu olacağınız anlamına gelir.
HAMİLELİK : Hamile olduğunuzu gördüyseniz, mutsuz bir evlilik hayatınız olacak. Rüya sahibi gerçekte de hamileyse, sorunsuz bir dönem geçirecek ve sağlıklı bir çocuk dünyaya getirecektir.
HAMUR : Hamur yoğurduğunu gören kimse kendi gayreti sayesinde başarıya gidecektir. Tek başına atılım yaparak istediği konuma gelecektir. Hamuru mayalayan insan, aileden aldığı parayı, sermayeyi çoğaltacak ve bir
servet yapacaktır. Hamuru kızartan kimse, muradına erer. Hamuru atmak parayla ilgili zarardır. Bu rüyayı gören kimse şans oyunlarından uzak durmalıdır.
HANÇER : Rüyada hançer güç, kuvvet, fevkaladelik anlamına gelir. Elinde hançer olduğunu kimse güçlenir. Elindeki hançeri kendine saplayan, bir işle ilgili hata yapmıştır. Başkasına saplayan, bir iyilik yapar ve karşılığını görür. Paslı hançer insanın inat, huysuzluk vb yüzünden çevresindekilerle bozulacağını haber verir.
HAP : Hap aldığınızı gördüyseniz, birçok sorumluluk üstleneceğinizin, fakat yeteri kadar ödüllendirilemeyeceğiniz anlamına gelir.
HAPİS : Uğursuzluk ve mutsuzluk anlamına gelir. Hapishaneden birinin çıktığını görmek, mutluluk anlamına gelir.
HARABE : Harabe rüyaları iki şekilde yorumlanır. Harabede olduğunu gören kimsenin bütün umudu yok olur. Kısmeti tam anlamıyla kapanır. Evinde türlü dert belirir. Harabeden çıkan kimse, karanlık üzücü dertleri geride bırakmış demektir. Geçmişini unutarak yeni bir hayata başlar.
HARİTA : İş hayatınızda canınızı sıkacak birtakım değişiklikler olacak. Fakat kısa sürede işler yoluna girecek.
HASTA : Rüyasında hastalandığını gören kişinin telaşlanmasına gerek yoktur. Böyle bir rüya sağlığının iyi olduğunu anlatır. Pek ender olarak hastalık rüyası olduğu gibi çıkar. Hasta olarak yatakta yattığını gören bir yola gider.
HAVAİ FİŞEK : Sağlıklı ve mutlu bir yaşam süreceksiniz.
HAVUÇ : Bir yerde havuç topladığını gören kimse çok uğraşmasına rağmen az para alır. Fakat rüyasında havuç satın aldığını gören işlerini kolaylıkla yoluna koyar ve para sıkıntısı çekmez. Havuç yemek mide ve karaciğerle ilgili bir soruna işarettir.
HAVUZ : İçinde saydam, temiz su bulunan bir havuza baktığını gören kimsenin geleceği çok parlak olacaktır. Bu insan eski dert ve sıkıntılarıyla bir daha karşılaşmayacaktır. Fakat içindeki su kirli, bulanık ve yosunluysa geçmişte kaldığı sanılan olaylar, tatsızlıklar yinelenecektir. Önemli biri söz vermesine karşın yeteri kadar yardım edemeyecektir. Bu yüzden hayal kırıklığı da olacaktır.
HAYVANLAR : Rüyada bir sürü hayvan görmek, aşıklar için çok anlam taşır ve bu rüya, yakında gerçekleşecek olan düğünün habercisidir.
HEDİYE : Birinden hediye aldığınızı gördüyseniz, bu, hem aşk hayatında hem de iş hayatında şanslı ve mutlu olacağınız anlamına gelir.
HELVA : Rüyasında helva aldığını gören kimse pek yorulmadan iyi kazanç sağlayacaktır. Helva pişirdiğini gören biraz gayretle büyük kısmetin sahibi olur. Geniş kapta helva yapıp dağıtan kimse hayır işlerine meraklıdır. Helva rüyaları daima helal kısmet, hayır işi, yardım olarak yorumlanır.
HEMŞİRE : Büyük bir sorununuzu çözebilmeniz için başkalarının yardımına ihtiyacınız olacak.
HEYKEL : Daha az paraya, fakat daha zevkli bir şekilde çalışacağınız bir işe gireceksiniz.
HIRS : Hırslı olmak, sağlığın, paranın, başarının habercisidir.
HIRSIZ : Birtakım düşmanlarınız var. Evinizin soyulduğunu gördüyseniz, bazı sorunlar yaşadıktan sonra hedeflerinize ulaşacaksınız. Kendinizin hırsız olduğunu gördüyseniz, işleriniz altüst olacak. Hırsız kovalıyor ve yakalıyorsanız, düşmanlarınıza galip geleceksiniz.
HİZMETÇİ : Sıkıntılı günlerden sonra, maddi açıdan rahata kavuşacağınız anlamındadır.
HOROZ : Rüyada horoz görmek çok iyi sayılır. Horoz sıkıntıların geçeceğini müjdeler. Horoz ayrıca güçlü elinde türlü imkan bulunan biri olarak ta yorumlanır.
HURMA : Hurma görmek ya da yemek, bolluğun, bereketin simgesidir.
HÜCRE : Önemli bir karar almanız gerektiğinin işaretidir
-I-
IRMAK : Durgun, temiz bir ırmak; zenginliğin, mutluluğun ve başarının işaretidir. Kirli bir ırmak, kıskanç insanlarla çevrili olacağınız ve birçok tartışma yaşayacağınız anlamına gelir.
ISIRMAK : Rüyada ısırıldığını görmek, bir düşmanla karşı karşıya kalacağınız ve zararlı çıkacağınız anlamına gelir.
ISLIK : Islık sesi duymak, birtakım üzücü haberlerden dolayı planlarınızı değiştirmek zorunda kalacağınız anlamına gelir. Islık çaldığınızı gördüyseniz, bu, mutlu olacağınız anlamına gelir.
ISPANAK : Rüyada taze yeşil ıspanak bol para, kazanç, zenginlik ve servet sahibi olarak yorumlanır buna karşın pişmiş ıspanağı yemek para harcamak olarak yorumlanır.
IŞIK : Her konuda başarılı olacaksınız. Loş ışık, kısmen başarılı, eğer ışıkların söndüğünüzü görürseniz uzun süredir gerçekleştirmeye çalıştığınız bir planınız konusunda hayal kırıklığına uğrayacağınız anlamına gelir
-İ-
İBADET : Bu rüyalar daima iyiye yorulur. İbadet ettiğini gören kimse dertlerinden, sıkıntılarından sıyrılır. Eskisinden çok daha iyi konuma
gelirler.
İÇKİ : Rüyada şerbet, şurup gibi içkiler daima hayırlı sayılırlar. Berrak ve güzel renkli olmaları koşuluyla iyidir. Buna karşılık içinde alkol olanlar iyiye yorulmazlar.
İDAM : Rüyada idam edildiğini görmek, başkaları yüzünden zarara gireceğiniz anlamına gelir. Karardan vazgeçildiğini görmek, birçok sorunun üstesinden geleceğiniz anlamındadır.
İDRAR : Hastalığın ve kavganın işaretidir. Rüyada idrar yaptığınızı gördüyseniz, bu özellikle aşk hayatında şanssızlık anlamına gelir.
İĞNE : Birtakım sıkıntı ve şanssızlıklarla karşılaşacağınız anlamındadır.
İHTİYAR : Rüyasında bir ihtiyar, yani iyice yaşlanmış birini gören kimse hayırlı bir haber alır. İhtiyar erkekse haber parayla ilgilidir. Yaşlı olan kadınsa haber sevgiyle ilgili olabilir. İhtiyar birinin elinden bir şey almak yaklaşan bir mutluluktur. Rüyasında ihtiyarlığını gören kimsenin çok uzun ömürlü olacağı söylenir.
İLAÇ : Rüyada tadı güzel olan bir ilaç alıyorsanız, birtakım sorunlarla karşılaşacak; fakat bu sorunlara derhal çözüm bulabileceksiniz. Acı bir ilaç, kaybın ve hastalığın habercisidir.
İMPARATOR : Uzun bir seyahate çıkacağınızın habercisidir. Fakat bu seyahatler güzel geçmeyecek; bunlardan pek karlı da çıkmayacaksınız.
İMPARATORİÇE : Çok başarılı olup yükseleceksiniz. Fakat aşırı derecede kibirli olmanız sizi başarısızlığa sürükleyecek.
İNCİ : Rüyada inci gören bir erkekse, çok üzülebilir ve gözyaşı dökebilir. Buna karşılık rüyasında boynuna inci takan kız evlenir. Birden fazla inci taktığını gören kızı birkaç kişi birden isteyebilir. İncileri tek tek ipe dizen kişi sevinç gözyaşı dökebilir.
İNCİR : Rüyada incir daima kısmettir. Üstü yeşil veya siyahımsı olgun incir yiyen kimse umduğundan çok daha büyük kısmet alır. Fakat incirler kurtluysa bu kısmet, dedikoduya ve kıskançlığa sebep olacaktır.
İNEK : Memeleri süt dolu inek, bereketin ve bolluğun ifadesidir.
İNTİHAR : İntihar ettiğinizi gördüyseniz, bu, yakında birtakım aksiliklerle karşılaşacağınız anlamına gelir. Başka birinin intihar ettiğini gördüyseniz, Bu başka insanların hatalarından dolayı hayatınızın olumsuz etkileneceğinin işaretidir.
İP : Sıkıntılı günler geçireceksiniz. Özellikle aşk hayatınızda karmaşık ve tedirgin günler olacak.
İPEK : Rüyada ipek görmek çok iyi sayılır. İpek saflık, iyi niyet, yükselme, başarı vb olarak yorumlanır. Rüyasında ipek elbise giyen kadın aradığı mutluluğa kavuşacaktır. İpek giydiğini gören erkekte bir dedikodudan sonra bir kısmet alacaktır.
İSKAMBİL KAĞIDI : Rüyada para kazanmak için değil de eğlence amacıyla iskambil oynuyorsanız, hayallerinizi gerçekleştireceksiniz demektir. Para için oynamak, maddi sıkıntıya işarettir.
İSTİFA ETMEK : İşinizden istifa ettiğinizi gördüyseniz, bu, iş konusunda yeni girişimlerde bulınacak, fakat başarısız olacağınız anlamına gelir. Başkalarının istifa etmesi, kötü haberler alacağınıza işarettir.
İTFAİYE : Rüyada itfaiye görmek sanılanın aksine iyidir. İtfaiye arabalarının geldiğini gören önemli birinden bir iyilik görecektir. Kırmızı bir itfaiye arabası tek kelimeyle müjdedir. Arabadan su sıkıldığını gören kimse önemli bir göreve gelir ve çevresinin takdirini alır
-J-
JAGUAR : Elinize değerli bir hediye geçecek.
JANDARMA : Rüyada jandarma görmek hayırlıdır. Bu insanın korunduğuna, hayatının rahat geçeceğine işaret eder.
JİLET : Rüyada temiz, yeni, parlak jilet güç anlamına gelir. Elinde böyle jilet olduğunu gören insan, başkalarından daha üstün bir duruma gelir ve kıskanılır. Fakat jilet paslı ve körse insan başarıya ulaşacağını düşünerek kendini aldatmaktadır.
JÜRİ : Bir jüriye üye olduğunuzu gördüyseniz, şu anki işinizden memnun olmadığınız anlamına gelir. Yakında işinizi değiştirip, yeni bir işe girebilirsiniz. Eğer bir jüri kararıyla yükseldiğinizi gördüyseniz, elinizi attığınız her işte başarı sağlayacaksınız
-K-
KABİN : Bir düşmanınız sizin için bir komplo hazırlıyor. Dikkat etmenizde yarar var, aksi takdirde kötü işlere karışıp, mal kaybına uğrayabilirsiniz.
KABLO : Tehlikeli bir işle uğraşacaksınız; fakat bu iş olumlu olacak. Mutlu ve zengin olacaksınız.
KAÇMAK : Rüyasında koşarak kaçtığını gören kimse zekasından yararlanarak sorumluluklardan sıyrılacaktır. Birinin kaçtığını görmek ayrılıktır. Evinden, alıştığı yerden kaçan insan büyük bir değişiklik yaşayacak ve hayatına yeni bir yön verecektir.
KADEH : Rüyada kadeh kısmet, hayırlı iş, evlilik, eş olarak yorumlanır. Genç bir kız, rüyasında içinde temiz su veya şerbet dolu bir kadehi aldığını görürse iyi huylu çalışkan biriyle evlenir. Elinde boş kadeh bulunan bekar biri çevresindekilerin yardımıyla bir eş bulur.
KADIN : Rüyada kadın görmek genellikle iyi sayılamaz. Kadın dedikodu, entrika tatsız haber, yalan, hoşa gitmeyecek olay olarak tanımlanır. Yalnız güzel ve genç bir kadın sıkıntıları izleyecek mutluluktur. Sevinçli bir kadın insanın kısa süre sonra sevineceğini haber verir.
KAFES : Kafes rüyası pek de iyi sayılmaz. Boş bir kafes yaklaşan sıkıntılı bir durumu, bir sorumluluğu belirtir. Bu kafes koşullarında güçleşeceğini haber verir. Kafeste bir kuş varsa o zaman zorluklardan sonra insan rahat edecektir.
KAĞIT : Ailenizde birtakım kavgalı günler yaşayacaksınız. Eğer biriyle mahkemelikseniz, bu rüya mahkemeyi kaybedeceğinizin işaretidir.
KAHVALTI : Pek yakında güzel haberler alacağınızın işaretidir.
KAHVE : Kahve rüyaları birkaç şekilde yorumlanırlar. Kahve kavurduğunu gören, göz kalacak bir kısmet alır. Rüyasında değirmende kahve çektiğini gören başkalarının da talip olduğu bir işe girer. Kahve pişiren bir insan kısmet alır. Rüyasında acı kahve içen kimse dost sandığı birinden kötülük görecektir.
KALEM : Rüyasında elinde kalem tuttuğunu gören kimse çok işe yarayacak bir şey öğrenir. Kalemle yazı yazan sevinç verici bir haber alır. Kendisine bir kalem hediye edildiğini gören bir insan yeni ve geleceği parlak bir işe girer.
KANBUR : Hayatınızda birtakım olumsuz değişiklikler olacak.
KAN : Çok büyük hayal kırıklığına uğrayacak ve mutsuz olacaksınız. Garip ve esrarengiz arkadaşlardan uzak durun. Sağlığınıza dikkat edin.
KANARYA : Rüyada bir kanaryanın öttüğünü duymak, mutluluğun ve güzel haberler alacağınızın işaretidir. Genç bir kişinin kanaryaya sahip olduğunu görmesi, akademik kariyer yapacağı anlamına gelir.
KANSER : Rüyanızda kanser hastalığından kurtulduğunuzu görmek, para sıkıntınız sona erecek ve zengin olacaksınız. Eğer hastalık tedavi edilemezse, bir yakınınızın hastalanacağı ve ya kavga edeceğiniz anlamına gelir.
KAPI : Kapıdan geçmek, iftiraya uğrayacağınız anlamındadır. Kapalı bir kapı, bazı fırsatları kaçırdınız demektir.
KAPLAN : Rüyada kaplan çok güçlü,kendini beğenen, kibirli, üstün, mevkii sahibi bir insan olarak yorumlanır. Bir kaplanla karşılaşan kimse bir iyilik alır. Sıska tüyleri dökülmüş bir kaplan, kişinin beklediği yardımı göremeyeceğine işarettir.
KAPTAN : Birçok hayalinizi gerçekleştireceğiniz anlamına gelir. Eğer rüya sahibi kadınsa, etrafının kıskanç insanlarla dolacağı ve birçok düşmanla karşı karşıya kalacağı anlamına gelir.
KAR : Kar rüyası iki şekilde yorumlanır. Kışın görülen kar rüyaları iyi sayılır. Bu rüyalar hayatın değişeceğini, iyi günlerin yaklaştığını, sıkıntıların biteceğini haber verir. Bembeyaz kar, huzur ve mutluluk olarak da alınır. Mevsimsiz görülen kar rüyası, ani değişiklikler nedeniyle hayatın alt üst olacağına işarettir.
KARANLIK : Eğer karanlıktan korktuğunuzu veya karanlık bir yerde bulunduğunuzu gördüyseniz, girişmiş olduğunuz bir işte başarılı olamayacaksınız demektir. Karanlık odaya ışık vurduğunu gördüyseniz, birçok sorunun üstesinden geleceğiniz anlamındadır.
KARDEŞ : Rüyasında öz kardeşini gören kimse iyi haber alır ve sevinir. Ancak kardeş rüyasındaki her şey birlikte yorumlanmalıdır. Bazen kardeş rüyaları bambaşka anlamlara gelebilir.
KARGA : Uğursuzluğun simgesidir. Karga sesi duyduysanız, bazı insanların önerilerini dikkate alıp zarara uğrayacağınıza işarettir.
KARINCA : Bolluk ve berekettir. Rüyada karınca görmek, aşırı hırslı biri olduğunuzun ve hiçbirşeyden memnun olmadığınızın belirtisidir.
KARPUZ : Çok güvendiğiniz bir arkadaşınız, arkanızdan konuşuyor. Dikkat
edin.
KARTAL : Başarının işaretidir. Bir kartal öldürüyorsanız, tüm sorunların üstesinden gelecek ve engelleri aşacaksınız.
KASA : Aşk ve iş hayatında emin adımlarla ilerlediğinizin işaretidir.
KASAP : Ailenizden bir kişi, kötü bir hastalığa yakalanabilir. Bir mektup veya belge yazmak istediğiniz yazıyı iyi düşünün. Yanlış bir şeyler yazabilir, aleyhinize kullanılabilir.
KATİL : Bir katil tarafından öldürülüyorsanız, hedeflerinize ulaşamayacaksınız. Bu rüya bazı gizli düşmanlarınız olduğu konusunda uyarıdır.
KAVANOZ : Boş kavanoz, sıkıntı ve fakirliğin işaretidir. Dolu bir kavanoz ise, zenginlik ve başarı anlamındadır.
KAVGA : Rüyada kavga ediyorsanız, ömrünüz uzun olacak ve iş hayatında başarılı olacaksınız.
KAYINPEDER : Arkadaşlarınız veya akrabalarınızla kavga edeceksiniz. Kayınpederiniz neşeliyse, ailenizle güzel vakit geçirecek ve uzun süredir görmediğiniz akrabalarınıza kavuşacaksınız.
KAYISI : Kayısı yemek şansınızın artacağı anlamına gelir.
KAZA : Rüyada kan çıkmaması koşuluyla her kaza iyi sayılır. Kaza, olumlu değişiklik, yenilik olarak alınır. Başına bir kaza geldiğini gören insanların hayatı değişir. Olgunlaşır ve kendi yaşantısı hakkında daha iyi kararlar verebilir.
KAZMAK : Toprağı kazdığınızı gördüyseniz, hayatınız mücadeleyle geçecek.
KEÇİ : Havanın güzel olacağını haber veren hayvandır. Bir keçinin saldırısına uğradığınızı görmek, etraftaki insanlara dikkat edilmesi gerektiği anlamına gelir.
KEDİ : Uğursuzluğun ve şanssızlığın habercisidir. Kediyi kovalıyorsanız bu iyi anlamdadır.
KEK YAPMAK : Kadın için genelde kötüye yorumlanır. Kek yapan kadın, istemeden hamile kalır, fakir olur ve karşısına birçok aksilik çıkar.
KELEBEK : Zenginliğin ve bol şansın habercisidir. Kelebeklerin uçtuğunu gördüyseniz, uzak bir yerdeki arkadaş ya da akrabanızdan hoş haberler alacaksınız demektir. Rüya sahibi kadınsa, sadık bir sevgili bulup onunla evleneceği anlamına gel ir.
KELLİK : Kel bir adam, sıkıntının habercisidir. Rüya sahibi erkekse bu, çok kavgacı bir kadınla evleneceği anlamına gelir. Rüya sahibi kadınsa bu, ileride kocasına hükmedecek demektir.
KEMER : Yakında size uğursuzluk getirecek ve hayatınızı etkileyecek biriyle karşılaşacaksınız.
KEREVİZ : Taze ve yeşil kereviz, mutluluğun ve zenginliğin habercisidir. Kereviz yemek, çevrenizdeki insanlar tarafından çok sevildiğiniz anlamındadır.
KERTENKELE : Düşmanlarınızın saldırısına uğrayacağınız anlamına gelir. Üzüntünün habercisidir.
KIRMIZI : Yakında romantik bir aşk yaşayacaksınız. Bu rüya birtakım tartışmalar yaşayacağınız anlamına da gelir.
KIZ : Rüyada kız çocuğu görmek, birçok sıkıntıdan sonra sonunda mutluluğu yakalayacağınız anlamına gelir. Güzel bir kız çocuğu, mutlu, düzenli bir aile hayatına işarettir.
KIZ KARDEŞ : Çok mutlu bir hayatınız olacak. Şansınızda açık olacak.
KİBRİT : Zenginliğin işaretidir. Ummadığınız bir anda hayatınızda önemli değişiklikler olacak.
KİLİT : Hayatınızda birtakım karmaşıklıklar olacak; fakat aşk hayatınızda rakibinizi yenilgiye uğratmanın yolunu bulacaksınız.
KİRA : Rüyada ev kiralamak, önemli bir senet imzalayacağınız anlamına gelir. Kira ödemek, maddi durumunuzun düzeleceği anlamındadır.
KİRAZ : İyiliğinizden dolayı insanların takdirini kazanacağınız anlamına gelir. Kiraz yemek, uzun süre sahip olmak istediğiniz bir şeyi sonunda elde edeceğiniz anlamına gelir.
KİTAP : Başarılı olup, yükseleceğinizin işaretidir. Herkesin takdirini kazanıp yükseleceksiniz.
KOLTUK : Bir koltuğa oturmak, yanlış umutlarınız veya hedefleriniz olduğuna işaret eder.
KOMŞU : Birtakım dedikodulara maruz kalacaksınız. Mücadele verecek ve tartışmalar yaşayacaksınız.
KORKU : Rüyanızda korkuyorsanız, bilinçaltında birtakım korkuların varolduğu anlamına gelir. Bunlar yakında açığa çıkacak ve birtakım zorlukların üstesinden gelmeye çalışacaksınız.
KORSAN : Sahte arkadaşlarınız yüzünden hayatınız tehlikeye girecek. Korsan olduğunuzu gördüyseniz, bu itibarınızın sarsılacağı, yakın arkadaş ve akrabaların desteğini kaybedeceğinize işarettir.
KÖPEK : Düşmanınız olduğuna işarettir. Eğer köpek sevimli ve elinizi yalıyorsa, şansınızın açık olacağına işarettir. Havlayan bir köpek, yakın dostlarınızın tavsiyelerini dikkate almanız gerektiğinin işaretidir.
KÖPRÜ : Birtakım zorlukların üstesinden geleceğinize işarettir.
KRİSTAL : Aşk ve iş hayatında birtakım sıkıntılar yaşayarak, depresyona gireceğinizin işaretidir.
KUMAR : Kumar oynayıp kazandığınızı görürseniz, ahlak seviyesi düşük insanlarla çevrili olacağınız anlamına gelir. Eğer kaybederseniz, davranışlarınızdan dolayı bir yakınınıza zarar vereceksiniz.
KURAN : İyiliklerin, güzelliklerin, mutlulukların işaretidir. Çok hayırlı olan bu rüya, Tanrı1nın rüya sahibini koruduğunun da işaretidir.
KURBAĞA : Çok yakın bir dostunuz olduğuna işaret eder. Bu çok seviyeli ve akıllı arkadaşınız, size her zaman öğüt vermeye hazır. Onun dediklerini ciddiye alın.
KURDELE : Neşeli arkadaşlar edineceğinizin ve mutluluğun işaretidir. Eğer kurdele siyah değilse, bu çok neşeli bir hayat süreceğiniz anlamındadır.
KUŞ : Mutluluğun ve bereketin simgesidir. Yaralı bir kuş, sıkıntılı günlerin habercisidir.
KUTU : Seyahate çıkacağınıza işarettir. İçi para dolu kutu güzel bir maaşla erken emekli olacağınıza işarettir.
KUZU : Güzel arkadaşlar edinecek, mutlu bir yaşam süreceksiniz.
KÜPE : Güzel haberler alacaksınız. Çok ilginç ve güzel bir iş sahibi olacaksınız.
KÜRTAJ : Hamile bir kadının kürtaj olması hastalığa işarettir -L-
LABORATUVAR : Sağlığınıza dikkat etmezseniz, çok ciddi bir hastalığa yakalanabilirsiniz.
LAHANA : Hayatınızda birçok sorun yaşayacaksınız. Eğer lahana yeşilse, aşk hayatınız altüst olacak. Evliyseniz, eşinizin ihanetine uğrayacak, çok üzüleceksiniz.
LAMBA : Rüyada ışık veren her şey gibi lamba da çok iyi sayılır. Rüyasında bir lambayı yakan kimse, istediği işte başarılı olur. Elinde lambayla ilerleyen kişinin hayatında bir iyilik olur. Bu sayede sorunlar bile hissedilmez hale gelir. Lambanın çatlaması yada kırılması bir felakete işarettir.
LASTİK : Rüyada bir giyeceğe takılan lastik kısıtlayıcı, sıkıcı bir durumdur. Rüyasında bir yere lastik diktiğini gören kimse kendi fikirlerini kabul ettirebilecektir. Parça halinde lastik herkesi şaşırtacak bir olaya işarettir.
LEBLEBİ : Rüyada leblebi pek de hayırlı olmayan paradır. Leblebi yiyen bir borcu ödemek zorunda kalacaktır. Leblebi alan birine kefil olacaktır. Leblebi kavurduğunu görende başkalarının yüzünden borca girer.
LEKE : Leke genel olarak tatsızlık, hoşa gitmeyen durumlar, olaylar olarak değerlendirilir. Üstündeki elbise de leke olan biri sıkıntı alır. Adı çıkar. Rüyasında bir lekeyi silmeye çalışan biri, başkalarının dertleriyle uğraşmaktadır. Vücutta leke olması paraya işarettir.
LEYLEK : Rüyada leylek bilgili, nazik, sakin, dengeli, iyi niyetli, hikmet sahibi biri olarak yorumlanır. Rüyasında bir leylek gören böyle biriyle tanışır. Uçan bir leylek gören çok hayırlı haber alır.
LİMON : Limon yemek veya görmek, birtakım hayal kırıklıklarına işarettir. Etrafınızda kıskanç insanlar var.
LOKANTA : Rüyada lokanta, çevre ilişkileri, toplum, iş, fırsat olarak yorumlanır. Temiz bir lokantada yemek yediğini gören, istediği bir işin sahibi olur. Lokanta kalabalık ise, bu iş için başkalarıyla mücadele etmek zorunda kalınacağını açıklar.
LOKMA : Rüyada bir lokma yiyecek küçük bir kısmettir. Rüyada lokma tatlısı yemek kısmet ve bol paradır.
LOKOMOTİF : İş hayatında kariyer sahibi olacak, birçok güzel seyahate çıkacaksınız. Hasarlı veya raydan çıkmış bir lokomotif, sıkıntılı günlerin habercisidir.
LOKUM : Rüyasında lokum yediğini gören kısa süre içinde sevinç verici bir haber alır. Bu müjde sayesinde günleri aydınlanır. Rüyasında bir kutu lokum alanın istediği gibi bir hayatı olur. Lokum ikram eden başkalarını sevindirir
-M-
MADALYON : Rüyada madalyon gören kız, çok kısa süre sonra nişanlanır veya evlenir. Nişanlılık veya evliliğin nasıl geçeceği madalyonun rengine ve türüne göre değişir. Gümüş bir madalyon bu devrenin çok iyi geçeceğine işarettir. Gümüş madalyon saflığı, temiz aşkı simgeler. Rüyasında bir madalyon alan veya bulan erkek düşündüğü gibi biriyle tanışır ve evlenir.
MAĞARA : Bu rüyalar bilinmeyen, gizli, esrarlı olaylar olarak yorumlanır. Karanlık bir mağaraya giren bir insan, gizli bir şey duyacak bu yüzden sıkılacak hatta pişman olacaktır. Mağaraya uzaktan bakan bir insan öğrenmek istediği sırrı asla öğrenemeyecektir.
MAĞAZA : Rüyasında büyük, güzel bir mağaza gören kimsenin umutları gerçekleşecektir. Alış veriş ettiğini gören kimsenin hayatında olumlu bir değişiklik olacaktır. Rüyayı gören uzun bir yol yapıp yabancı bir ülkeye de gidebilir. Mağazada yangın çıktığını gören kişi çok ilginç bir şey öğreni r.
MAHKEME : Arkadaşlarınız, düşmanlarınızdan fazla sorun çıkaracaklar. Beklenmedik bir zamanda tartışma yaşayabilirsiniz.
MAHKUM : Kötü haberler alacaksınız. Eğer kendinizi mahkum gördüyseniz, özel hayatınızda birtakım sorun ve üzüntülerle karşılaşacaksınız.
MAKARNA : Ufak zararlara uğrayacaksınız. Rüya sahibi bir kadınsa, yakında hayatına bir erkeğin gireceğine işarettir.
MAKAS : Rüyasında eline makas alan kişi güçlenir. Küçük bir makas zekaya işarettir, yani insan zekası sayesinde her şeye çare bulur. Evli bir kadın makas görürse bir kız çocuğu olur. Bazen bu ikiz kız çocuk anlamına da gelir. Parlak çelik makas başarıdır. Rüyada makasla saç kesmek bir yolculuktur.
MAKYAJ : Makyaj rüyaları genellikle iyi sayılmazlar. Bu aldatma, kandırma olarak yorumlanır. Makyajı yapan tanıdıksa aldatacak da odur. Tanınmıyorsa yabancı biri tarafından kandırılacaktır. Kadının makyaj yapması fena sayılmaz. Ama erkeğin makyaj yapması, art niyet, çıkar ve aldatmadır.
MANTAR : Rüyada yenilen mantar bir süre zevk veren fakat hayırlı olmayan kısmet, haram karışmış paradır. Zehirli mantar topladığını gören kişinin başı bir yolsuzluktan dolayı belaya girer.
MANTO : Yeni temiz bir manto hayırlı ve sevinç verecek bir kısmete delalettir. Yırtık, pis bir manto sıkıntıdır.
MANZARA : Başarılı ve itibar sahibi olacağınız anlamına gelir.
MARANGOZ : Sıradan bir işyerinde çalışmaya başlayacak, fakat zamanla başarı ve para elde edeceksiniz.
MARKA : Herhangi bir eşyanın üzerinde marka görmek önemlidir. Oradaki harflere bakarak yorumlanır. Adının baş harfleri markadaki gibi olan biri hayatına girebilir. Rüyada bir eşya üzerinde marka görmek bir yeniliğe işaret eder.
MARKET : Hareketli bir yaşamınız olacak. Boş bir market, sıkıntı ve üzüntünün işaretidir.
MASA : Yakında hiç ummadığınız bir şekilde şansınız açılacak.
MAVİ : Bolluğun ve zenginliğin rengidir. Başkalarının çalışması sayesinde bol para kazanacaksınız.
MAYDANOZ : Sağlıklı, başarılı ve mutlu bir hayatınız olacak. Eğer maydanoz yediğinizi gördüyseniz, sağlıklı olacağınız, fakat ailenizi geçindirmek için çok çalışmanız gerekeceği anlamına gelir.
MAYMUN : Hastalığın ve şanssızlığın işaretçisidir. Sahte bir arkadaşınız size kötülük yapabilir.
MEKTUP : Mektup rüyaları da genel olarak belge ve kağıt gibi yorumlanır. Rüyasında bir mektup yazan kimse bir isteğini açıklar ve kendisine olumlu cevap verilir. Mektubu yazıp zarfa koyan kişi bir işi başarıyla halledecektir. İş mektubu yararlı kazanç ve yatırımdır.
MELEK : Güzel bir haber alacağınıza işarettir. Eğer melek size doğru geliyorsa, yaşam tarzınızı değiştirmeniz gerekir.
MENDİL : Aşk hayatınızda birtakım flörtleriniz ve yanlış ilişkileriniz olacak.
MERDİVEN : Merdiven çıktığınızı gördüyseniz, bu, hayallerinizi gerçekleştireceğinize işarettir. Merdiven inmek, başarısızlığa işarettir.
MERMER : Bol miktarda para kazanacağınız anlamına gelir.
MESAJ : Size mesaj geldiğini hayatınızda birtakım değişiklikler olacak. Mesaj yolladığınızı görürseniz, sorunlarla karşılaşacağınız anlamına gelir.
MEŞALE : Elinde yanan bir meşale tuttuğunu gören insan hayatta çok ilerleyecek ve toplumda güzel bir yere sahip olacaktır. Sönen ve tüten meşale başarısızlık ve sıkıntıdır.
MEYVE : Ağaçta olgunlaşmış meyve görmek bolluğun ve bereketin simgesidir. Yeşil ve olgunlaşmamış meyve, birtakım kararlar alırken acele davranmamanız gerektiğine işaret eder. Meyve yemek, mutluluğun simgesidir.
MEZARLIK : Bir yakınınız kötü bir hastalıktan kurtulacak. Eğer eski ve terkedilmiş mezar gördüyseniz, sevdikleriniz sizi terkedecek demektir. Yeni evlenmiş kadın için bu rüya, dul kalacağı anlamına gelir.
MIKNATIS : Size kötü işler yaptırmaya çalışanlar var. Onlara uymayın. Rüya sahibi kadınsa, bir kişinin ona pahalı hediyeler alacağı anlamındadır.
MISIR : Şansın, paranın ve mutluluğun işaretidir. İnsanların mısır topladığını gördüyseniz, bir arkadaşınızın elde edeceği başarıya sevineceksiniz.
MİKROSKOP : İş hayatında ufak kazançlarınız olabilir. Bu rüya, birtakım zararlara uğrayabileceğiniz anlamına da gelir.
MİLYONER : Arkadaşlarınızın nasihatlerine kulak vermeniz gerekir.
MİMAR : İşinizi değiştirmeniz olumsuz sonuçlar doğurabilir. Rüyayı gören kadınsa, evlilik hayalleri suya düşebilir.
MOBİLYA : İş hayatında pek yükselemeyeceğinizin ve olduğunuz yerde kalacağınız anlamına gelir.
MUM : Etrafınızdaki insanlara güvenebileceğiniz ve elinizi attığınız her işte başarılı olacağınız anlamına gelir. Mumu üfleyerek söndürmek, bir arkadaşınızı ya da akrabanızı kaybedeceğiniz anlamına gelir.
MUTFAK : Birtakım tehlikeler atlatacak, kötü günler geçireceksiniz.
MUZ : Bu rüya, evlilik için yanlış adamı seçeceğinizin işaretidir. Eğer evliyseniz, evlilik hayatında sorun çıkacak, para konusunda da yanlış kararlar alıp, maddi açıdan sıkıntı çekeceksiniz.
MÜCEVHER : Bütün güzellikler ve zenginlikler sizin olacak. Mücevher taktıysanız bu, başarılı olup yükseleceğiniz anlamına gelir. Makam sahibi olabilirsiniz.
MÜHÜR : Çok büyük hedefleriniz var. Bu hedeflere ulaşabilmek için de elinizden geleni yapacaksınız.
MÜZE : Hayatınız boyunca sürekli değerli eşyalara sahip olacaksınız. MÜZİK : Mutluluğun ve zenginliğin işaretidir
-N-
NAL : Nal rüyaları daima hayra yorulur. Rüyasında nal görenin talihi açılacaktır. Yolda nal bulan bir kimse, hiç beklemediği bir anda güzel bir fırsatla karşılaşacaktır. Nal talihin açılması ve uğurlu olaylar olarak yorumlanır.
NANE : Rüyada yemyeşil taze nane para olarak yorumlanır. Kırlarda nane toplayan kimse biraz çalışmayla para kazanır. Nane satın alanda büyük bir kısmete sevinir.
NAR : Kışın soğuk havada nar rüyası hayırlıdır. Kırmızı nar, bolluk, zenginlik olarak alınır. Genç kız rüyasında ekşi nar yerse aşık olacaktır, fakat seveceği pekte hayırlı biri çıkmayacaktır. Nar ayıkladığını gören kimse bol para kazanır.
NEFRET : Bu kötü anlamlı bir rüyadır. Birinden nefret ettiğinizi gördüyseniz, kaza geçireceğiniz anlamındadır.
NEZLE : Etrafınızda düşmanlarınız var demektir. İnsan ilişkilerinde dikkatli olmalısınız. Sağlık açısından da önlemler almalısınız.
NİKAH : Rüyada bir nikahta bulunduğunu gören, bir anlaşmanın içyüzünü anlayarak bundan yararlanır. Rüyasında nikahlandığını gören bir kız ise kısa zamanda evlenir. Nikah kıydığını gören kimse hiç aklına gelmeyen birine iyilik eder.
NİSAN AYI : Mutluluğun, aşkın ve güzelliklerin simgesidir. Kötü ve yağmurlu havada geziniyorsanız, şansınızın artacağı ve birtakım kötülüklerden arınacağınız anlamındadır.
NİŞAN : Rüyasında bir nişan töreninde bulunan kimse yeni şeyler öğrenecek, yeni kimselerle tanışacaktır. Rüyasında nişanlandığını gören kimse de beklediği gibi fırsat bulacaktır.
NOHUT : Rüyada nohut güçlükle kazanılan paradır. Yine de nohut pek de hayır gelmeyecek bir kısmettir. Rüyasında bir yerden nohut aldığını gören parayla ilgili bir söz vererek güç durumda kalır. Nohut yemeği yediğini gören para alır.
NUMARA : İş hayatında gerçekleşecek olan olaylar, canınızın sıkılmasına neden olabilir
-O-
OCAK : Rüyada boş bir ocak görmek henüz tasarı halinde olan bir iştir. İçine kömür konmuş ocak, gayretler sayesinde bir süre sonra işte gelişme olacağını belirtir. Bir ocağın sönmesi, işte kriz, yuvada sıkıntı, yokluktur.
OFİS : Sevgilinizi elinizden almaya çalışan birileri olabilir. Dikkat
edin.
OĞLAK : Rüyasında oğlak gören kimsenin karşısına oğlak burcunda doğmuş biri çıkabilir.
OĞLAN ÇOCUK : Ailenize yeni bir sevilen kişi girerek, ailenizin büyümesine neden olacak.
OKLAVA : Oklava iyi niyetli, çalışkan, dürüst, aklı başında bir hizmetkar olarak yorumlanır. Oklavayla hamur açan, böyle birinin gayret ve çalışmasından yararlanarak kısmet alır. Oklavanın kırılması o kişinin darılması anlamındadır.
OKUL : Okula gittiğini gören eğitim yaşını geçmiş kimsenin tutumu, hareketi yanlıştır. Öğreneceği yeni şeyler sayesinde yaşantısına yeni bir yön verir. Okula gidip sıkılan hem sevinir hem de kazançlı çıkar.
OKYANUS : Okyanus sakinse, iş hayatında büyük başarılara imza atacaksınız. Dalgalı okyanus, birtakım zorluklara işaret eder.
OPERA : Sevdiğiniz arkadaşlarınızla hoş vakit geçireceksiniz. Uzun süredir yolunda gitmeyen işlerinizde nihayet yoluna girecek.
ORDU : Bu, aile içinde birtakım sorunların yaşanacağına işarettir. Sorunların üstesinden gelebilmek için desteğe ve güvene ihtiyacınız var. Çok uğraşacak fakat sorunu çözeceksiniz.
ORMAN : Ormanda kaybolmak, iş hayatında sorunlara işaret eder. Yeşil bir orman gördüyseniz, elinizi attığınız işlerde başarılı olacaksınız anlamına gelir.
OT : Herkes tarafından sevileceğiniz anlamına gelir.
OTEL : Sürekli seyahatlere çıkacak, hayatta çok başarılı ve mutlu olacaksınız.
OTOBÜS : Arkadaşlarınız ve sizin aranızda birtakım yanlış anlamalar olacak. Yanlış vaatlerde bulunmaktan kaçının. Dikkat edin.
OTOMOBİL : Bir otomobili kullanıyorsanız, hayatınıza hakimsiniz demektir. Eğer otomobili başkası kullanıyorsa, hayatınızı başkaları yönetiyor
demektir.
OYUNCAK : Rüyada bir çocuğa bir oyuncak vermek bir iyilik yapmak, bir yardımda bulunmaktır. Bir dükkanda türlü oyuncak, akla hayale gelmeyecek söz, dedikodudur. Evinde oyuncak gören kimsenin bir sırrını herkes duyacaktır.
OYUNCAK BEBEK : Aşk hayatınızda ciddiyetsiz ilişkilerden kaçının. Bu şekilde hem kendinize hem de karşınızdakine zarar verirsiniz
– Ö-
ÖFKE : Rüyada öfkelendiğinizi gördüyseniz, bu, birtakım arkadaşlarınızın sorunları olduğu anlamına gelir. Eğer başka insanların öfkelendiğini gördüyseniz, hayatınızda sıkıntılı günler geçireceğinizin işaretidir.
ÖĞRENCİ : Birtakım tehlikelerle karşılaşabilirsiniz.
ÖĞRETMEN : Rüyasında öğretmen olduğunu veya öğretmenlik yaptığını gören kimse isteyerek bir sorumluluğu kabul edecek ve bunun sonunda dapek çok kimseyi yönetecek duruma gelecektir. Bir öğretmenle konuşan kimse geleceğini iyi etkileyecek şeyler öğrenir.
ÖKSÜZ : Rüyada öksüz bir çocuk görmek, başka insanlardan yararlanacağınız anlamına gelir. Bu rüya muhtaç duruma düşebileceğinize işaret eder.
ÖKÜZ : Bir lider pozisyonuna yükseleceksiniz. Rüyada öküz görmek yakında evleneceğiniz anlamına gelir. Öküzün sizi kovaladığını görmek, iş hayatında sıkıntılı günler yaşayacaksınız. Öküz sağlıklı ve evcilse, hayatınızı kontrol altına aldınız demektir.
ÖLÜ : Rüyada ölü görüldüğünde korkulmamalıdır. Çünkü ölü hayra yorulur. Rüyada bir ölü görmek sevilen birinin geleceğini haber verir. Yani ölü diri getirir.
ÖPMEK-ÖPÜŞMEK : Rüyada öpmek, öpüşmek yakınlık olarak yorumlanır. Tanıdığı birisini öpen çok kısa süre sonra ona rastlayacaktır. Sevgilisini öpen tezde ondan haber alır. Kısa süre sonra da buluşur. Rüyasında tanımadığı kadını öpen erkek, ani kararla evlenir. Çevresinden
birini alır. Değerli bir taşı öpen kişi çok maddidir. Onun hayatında sevgini yeri yoktur.
ÖRDEK : Rüyada ördek temiz, hayırlı kısmettir. Ördek yakaladığını gören kimse toplu para alır. Mal mülke kavuşur. Yeşil başlı ördek büyük kısmettir.
ÖRGÜ : Huzurlu, sakin ve mutlu bir hayatınız olacak. Sevgi dolu bir eşiniz ve sevimli çocuklarınız olacak. Rüya sahibi bekarsa, çok yakında evleneceği anlamına gelir.
ÖRTÜ : Rüyada örtü gizlenen saklanan şeyleri işaret eder. Yüzünü örttüğünü gören kimse duygularını gizleyecektir. Başkasının üstünü örttüğünü gören onun yaptıklarını, işlerini, sırlarını gizleyecektir.
ÖRÜMCEK : Bu rüyalar daima kötüye yorumlanır. Örümcek, doğrudan doğruya yokluk, kıtlık, sıkıntıdır. Örümceğin evde dolaştığını gören kimse parasız kalır. Ağının içindeki örümcek, yuvadaki huzursuzluktur.
ÖZÜR DİLEMEK : Kavgalı olduğunuz biriyle barışacaksınız
-P-
PADİŞAH : Padişah rüyası onur, ün, yüksek mevkii olarak yorumlanır. Padişah gören işinde ilerler. Elini öpen ve önünde eğilen üstün sayılan birinden destek görür.
PAKET : Birtakım hoşluklarla karşılaşacaksınız. Birine paket yollamak, ufak zararlara uğrayacağınız anlamına gelir.
PALMİYE AĞACI : Hayatınızı düzene sokacak, aşk hayatınızda da mutlu günler geçireceksiniz.
PALTO : Yeni bir palto, akademik kariyer yapacağınızın işaretidir. Paltonuzu kaybettiğinizi gördüyseniz, yanlış aldığınız kararlardan dolayı mal kaybına uğrayacaksınız. Eski bir palto, yakın bir arkadaşınızı kaybedeceğiniz anlamındadır.
PALYAÇO : Yakında ölüm haberi alacağınıza işarettir.
PAMUK : Bu rüyalar genellikle iyi sayılır. Bembeyaz bir pamuk tarlası gören kimsenin en büyük hayalleri bile gerçekleşecektir. Pamuk topladığını gören kendi zekası ve aklıyla kısmet alır. Pamuk kozası hayırlı ve bol paradır.
PANTER : İş hayatında başarısızlığa işaret eder. Panteri öldürdüğünüzü gördüyseniz, bu, büyük başarılara imza atacaksınız demektir.
PAPATYA : Rüyada papatya iyi niyetli, yardım seven, herkesi hoş tutan bir ahbap, dost olarak yorumlanır. Papatya toplayan genç kız veya erkek böyle birine ilgi duyar. Baharda kırda papatya görmek hoş umut ve hayallerdir.
PARA : Rüyada para bir kaç şekilde yorumlanır. Gümüş para hayırlı haber, sevinç verici sözdür. Bakır para hayırlı, uğurlu iş ve hizmetkardır. Altın para kıskançlık, dedikodu ve sıkıcı sözdür.
PASTA : Rüyada taze ve renkli pasta sevinç verecek, hayırlı, iyi kısmettir. Pasta yiyen insan bolluğa sevinir. Pastayı kesen ve dağıtan
kimse çevresindekilere yardımda bulunur, kendi malından onlara da pay
verir.
PATLAMA : Başka insanların davranışları sizi hayal kırıklığına uğratacak. İnsanların yaralandığını gördüyseniz, bu, yapmadığınız bir şey için suçlanacağınız anlamına gelir.
PATRON : Rüyada patronunuzu gördüyseniz, çok çalışkan ve enerjik bir insan olduğunuza işaret eder. Bu rüya, iş değişikliği yapacağınız anlamına da gelir.
PERDE : İstenmeyen bir misafir, canınızın aşırı derecede sıkılmasına ve birtakım sorunlar yaşamanıza neden olacak.
PERİ : Rüyada güzel bir peri görmek hayallerin gerçekleşeceğini müjdeler. Perinin insanı okşaması sevinçtir. Periden bir şey almak huzur ve mutluluktur. Işıklar içindeki peri sevinçli haberdir.
PEYGAMBER : Hayra işarettir. Rüya sahibinin Tanrı’nın sevgili kulu olduğu anlamına gelir.
PEYNİR : Hayal kırıklığına işarettir.
PİPO : Yakında çok güzel haberler alacaksınız. Para konusunda biraz daha dikkatli olmalısınız.
PİRE : Birtakım insanlar sizin hakkınızda kötülük düşünüyor. Eğer pire tarafından ısırıldığınızı gördüyseniz, aşk hayatınız sarsılacak demektir.
PİRİNÇ : Başarının ve güzel dostlukların işaretidir. Pilav yediğinizi gördüyseniz, bu zenginliğin ve mutluluğun işaretidir.
PİYANGO : Piyango rüyalarına dikkat etmek gerekir. Çünkü bunlar olduğu gibi de çıkabilir. İkramiye çıktığını gören birine gerçekten de çıkabilir. Ayrıca piyango görmek, bilinmeyen ilginç ve hoş bir olay olarak da yorumlanır.
PİYANO : Yakında güzel bir olayla karşılaşacaksınız demektir. Piyano çalmak, hoşlandığınız kişinin kalbini kazanacaksınız demektir.
PLAJ : Rüyada kumlu bir plaj bolluk, para olarak ta alınır. Plaj boşsa para rüya sahibine aittir. Kalabalıksa büyük kısmet paylaşılacaktır.
PLAK : Rüyada plak, henüz yola çıkmamış haberdir. Çalan bir plak haberdir. Çalan plaktaki müziği beğenmezse haber sıkıntılıdır.
POLİS : Rakiplerinizi yenilgiye uğratacaksınız demektir. Polis tarafından tutuklanmak, etrafınızda tehlikenin varolduğu anlamına gelir.
PORTAKAL : Turuncu kabuklu, iri portakal değerli eşya olarak yorumlanır. Portakal aldığını, bulduğunu gören değerli eşya sahibi olur. Rüyasında koyu turuncu portakallarla dolu bir ağaç gören kimse evini süsleyecektir. En değerli, güzel şeyleri satın alacaktır.
POSTACI : Yakında kötü haberler alabilirsiniz.
PUDRA : Etrafınızda birtakım sahtekar ve yalancı insanlar var. Dikkat edin
-R-
RADYO : Rüyada radyo haber olarak yorumlanır. Çalan bir radyo acele haberdir. Kapatılmış bir radyo, bir süre sonra gelecek haberdir.
RAF : Boş raflar, şanssızlığın ve mutsuzluğun işaretidir. Dolu raflar ise, hayallerinizi gerçekleştireceğiniz anlamındadır.
RAHİBE : Sevgilinizden ayrılma olasılığınız var.
RAHİP : İşleriniz planlandığınız gibi yolunda gitmeyecek. Hayatınızda birtakım aksilikler olacak. Yanlış kararlardan kaçının.
RAKET : Rüyada raket, zamanın hoşça geçeceğini, fakat bu arada bazı fırsatların da kaçabileceğini açıklar. Elinde raket tuttuğunu gören, çevresinden olmayan biriyle ilişki kurar.
RAKİP : Yanlış attığınız adımlardan dolayı zarara uğrayacaksınız.
REÇEL : Reçel yediğinizi gördüyseniz, hoş sürprizlerle karşılaşacak ve seyahatlere çıkacaksınız.
REHBER : Rehber rüyaları önemli sayılır. Rüyasında rehber olduğunu ve peşinde insanlarla gezdiğini gören kimse, önemli bir işin başına geçecek demektir. Yanında pek çok kimse çalışacak demektir. Bir rehberin peşinde yürüyen birinin emrine gireceğine yorumdur.
REKLAM : Düşmana yenik düşme tehlikesi içinde olduğunuz anlamına gelir.
RENDE : Bu rüyalar genellikle para yorumla ilgilidir. Bir şeyi rendelediğini gören kimse, başkasının kısmetinden parçalar alarak yaşamını sürdürecektir. Komisyonculuk gibi bir işte karar kılabilir.
RESİM : Çevrenizde birtakım sahte arkadaşların bulunduğuna işaret eder. Resim yaptığınızı gördüyseniz,hayatınızdan ve şu anki işinizden memnun olduğunuzun belirtisidir.
RESTORANT : Gıdanıza dikkat etmenizde fayda var.
ROKET : Hayatta çok başarılı olacak ve hayatınızın aşkını sonunda bulacaksınız. Roketin düşmesi ise, işlerin ters gideceği anlamındadır.
ROZET : Rüyasında yakasına bilmediği bir rozet taktığını gören biri, kalabalıkta ilginç bir olayla karşılaşacaktır. Ayrıca işle ilgili durumlar ve kararlarla ilgilidir.
RÜŞVET : Elinize kısa sürede para geçecek. Bir arkadaşınıza verdiğiniz borcu geri alabilirsiniz.
RÜZGAR : Rüyada hafif rüzgar yeni olaylara, değişikliklere, hoşa gidecek yeniliklere işaret eder. Sert rüzgar, bütün yaşam koşullarının değişeceğini haber verir. Sıcak bir rüzgar insanın değişiklik yüzünden rahatsız olacağını gösterir
-S-
SAAT : Rüyasında çalışan bir masa veya duvar saati görmek, aileyle ilgili konuların yolunda gittiğini belirtir. Rüyada kol saati veya cep saati özel işlerle ilgilidir. Düzgün çalışması özel hayatın yolunda gittiğine delalettir. Saatin durması yada doğru çalışmaması, bir takım problemler çıkacağına işarettir.
SABUN : Rüyada sabun iyiye yorulmaz. Kalıpla sabun aldığını gören tatsız bir şey duyar. Birine sabun veren darılır. Sabunla bir şey yıkamak veya temizlemek sıkıntıdır. Vücudunu sabun içinde gören kişi sıkılır.
SAÇ : Rüyasında saçlarının gür, temiz ve taranmış olduğunu gören kadın veya erkek sevinir, neşelenir. Saçlarını kestiren kadın özel hayatıyla ilgili değişiklik yapar. Saçlarını kazıtan erkek iş hayatıyla ilgili bir durumdan dolayı sıkılır. Saçın dökülmesi para sıkıntısıdır. Saçların birden gürleşmesi bolluktur.
SAKAL : Maddi sorunlarınız olacak. Rüya sahibi kadınsa, yanlış bir evlilik kararı alma ihtimali var.
SAKAT : Rüyasında sakatlandığını gören insan bazı konularda çaresiz kalacaktır. Yaşam koşullarıyla başa çıkamayacak üzülecektir.
SAKIZ : Sakız çiğnediğini gören gereksiz laflar eder veya dedikodu yapar. Sakızın üstüne, eline yapışması iyi değildir. Bu arsız, yüzsüz birinin insanın huzurunu kaçıracağı anlamına gelir.
SALATA : Rüyada salata yemek, mutluluğun işaretidir. Bazen bu rüya, hastalığa da işaret eder.
SALÇA : Bu birkaç şekilde yorumlanır. Salça, sıkıntıları hafifletecek koşullar, imkanlar olarak yorumlanır. Bir yemeğin üzerine dökülmüş salça, hileli bir durumu,tatsızlığı gizlemek manasındadır.
SALINCAK : Rüyasında salıncağa bindiğini gören gönül eğlendirir. Kısa süreli ilişkilere girebilir. Salıncakta sallanmak evli veya bekar için kritik bir döneme girdiğini haber verir.
SAMAN : Bolluğun, bereketin simgesidir. Yaptığınız her işte başarılı olacak, maddi durumunuzu düzelteceksiniz.
SANDAL : Sandalla gezinmek, istediğiniz her şeyi elde edeceksiniz ve hedeflerinize ulaşacaksınız demektir.
SANDALYE : Önemli bir görevi yerine getiremeyeceksiniz. Bir kişinin hareketsiz sandalyede oturduğunu gördüyseniz, yakında bu kişinin ölüm haberini alacaksınız demektir.
SANDIK : Sandık, nereden geldiği belli olmayan, aslı bilinmeyen herkesin ilgilendiği kısmettir. Rüyayı gören bekarsa, kısa zamanda evlenir. Rüyada türlü eşyayı sandığa yerleştiren biri evini değiştirecektir. İçindeki eşyalar güzelse kendine ev alacaktır.
SARAY : Zenginliğin ve mutluluğun işaretidir.
SARHOŞ : Rüyasında sarhoş olduğunu gören kimse, düşüncesizce hareket ederek kendine zarar verecektir. Yine sarhoş olduğunu gören, kafasız, kötü biri tarafında zarara uğrayabilir.
SARMISAK : Sıkıntılı bir dönemden sonra, eliniz para görecek ve maddi sıkıntıdan kurtulacaksınız. Kadınlar için bu rüya, evlilik anlamına gelir.
SATEN : Zenginliğin ve mutluluğun işaretidir.
SATRANÇ : Satranç oynamak, iş hayatında birtakım sorunlara işaret eder. Bu rüya, sağlık açısından da bazı sorunlarla karşılaşacağınız anlamına gelir. Eğer oyunu kaybettiğinizi gördüyseniz, birçok sıkıntıyla karşı karşıya kalacaksınız. Oyunu kazanmak ise, sorunlardan kurtulacağınızın işaretidir.
SAVAŞ : İnsanlarla birtakım tartışmalar yaşayacaksınız, fakat siz kazanacaksınız. Savaşı kazanmak, başarının işaretidir.
SEKRETER : Hiç ummadığınız anda güzel haberler alacaksınız.
SEKS : Bu rüyalar pek iyiye yorulmazlar. Tatsızlıklara, sıkıntılara, dedikodulara işaret edebilirler. Bazen de iftira ve rezalet manasına gelebilirler.
SEL : Evlilik hayatınızda birtakım sorunlar yaşayacağınızın işaretidir. Bu rüya işinizden ayrılacağınız ya da hastalanacağınız anlamına da gelebilir.
SEPET : Dolu bir sepet görmek veya taşımak, başarının işaretidir. Boş bir sepet, sıkıntı ve sorunların habercisidir.
SİGARA : Yeni planlar yapacaksınız. Gelecekte birçok işiniz yolunda gidecek ve birçok hayaliniz geçekleşecek.
SİNCAP : Çok hayırlı bir hayvandır ve mutluluğun işaretidir. Gerçek dostlarınız olacak ve iş hayatında da birçok başarıya imza atacaksınız.
SİNEK : Bulaşıcı hastalıkların işaretidir. Rüya sahibi kadınsa, aşk hayatının karışacağı anlamındadır.
SİRK : Gelecekte birtakım sorunlar yaşayıp mutsuz olacaksınız. SİVİLCE : Sıkıntı ve hüzün demektir.
SİYAH : Karşınıza birçok sorun çıkacağı anlamına gelir.
SOĞAN : Her alanda çok başarılı olduğunuz için insanların kıskançlıklarıyla karşılaşabilirsiniz.
SOSİS : Başarının işaretidir. Sosis yediğinizi gördüyseniz, mutlu ve mütevazi bir aileniz olacak demektir.
SÜRAHİ : İş hayatında büyük başarılar sizi bekliyor.
SÜT : Süt içmek çok hayırlıdır. Mutluluğun ve başarının simgesi o lan bu rüya, aynı zamanda sağlıklı yaşamın habercisidir. Süt dökmek, zarara uğrayacağınız ve yakın arkadaşlarınız yüzünden geçici olarak canınızın sıkılacağı anlamındadır
-Ş-
ŞAHİN : Eğer dikkat etmezseniz, birtakım insanların size kötülük yapmasına neden olacaksınız. Ölü bir şahin görmek, veya bir şahin öldürmek, karşınıza çıkan sorunların üstesinden gelebileceğiniz ve düşmanlarınızı yenilgiye uğratabileceğiniz anlamına gelir.
ŞAL : Rüyasında omzuna şal aldığını gören bekar kadın kısa süre içinde evlenir. Evliliğin nasıl olacağını da şalın rengi belirler. Evliler için şal, yolla ilgili,yoldan gelecek kısmettir.
ŞAMDAN : Süslü bir şamdan başarı simgesidir. Şamdanda mum yanması sıkıntıların geride kaldığını müjdeler. Üstü değerli taşlarla kaplı bir şamdan büyük bir paranın neden olacağı mutluluktur.
ŞAMPANYA : Rüyada şampanya, kısa sürecek sıkıntıdır. Bu geçici bir anlaşmazlık olabilir. Şampanya içen küçük bir hata yüzünden telaşlanır. Kristal kadehteki şampanya, evlilik veya gönül işiyle ilgili kuruntudur.
ŞAMPUAN : Saçlarınızı şampuanladığınızı görürseniz; bu, birtakım sıkıntı ve sorunlardan çok yakında kurtulacağınız anlamına gelir. Bol miktarda köpük görmek, hayal aleminde yaşadığınızın işaretidir. Ayaklarınızın yere daha sağlam basmasında fayda var.
ŞAPKA : Yeni bir şapka, taşınacağınızın veya işinizi değiştireceğinizin işaretidir. Hayatınızdaki birtakım değişiklikler, sizin karlı çıkmanıza sebep olacak. Şapka kaybetmek, işyerinde sorunlar yaşayacağınız anlamına gel ir.
ŞARKI : Şarkı söylemek, mutluluk ve huzur ifadesidir.
ŞEFTALİ : Rüyada pembemsi renkli olgun şeftali aldığını gören para ve mal sahibi olur. Bekar bir erkek için bu rüya, zengin ve varlıklı bir kadınla evliliktir. Şeftalileri ağaçta gören erkek, tanınmış ve zengin bir ailenin kızıyla evlenir. Evliler için bu rüya yuvada huzur ve mutluluktur.
ŞEHİT : Rüyada şehit gördüyseniz veya kendiniz şehit olduysanız, bu, itibar sahibi olacağınız ve çok yükseleceğiniz anlamındadır.
ŞEKER : Rüyada şeker almak, yemek, zevkli, hayırlı para ve maldır. Çuvallarla toz veya kesme şeker sonsuz servettir. Birine kutuyla şeker ikram eden mal bağışlar.
ŞELALE : Çok büyük bir hayalinizi sonunda gerçekleştireceksiniz.
ŞEMSİYE : Rüyada kapalı bir şemsiye iyi bir iş, açık şemsiye büyük güvendir. Büyük bir plaj veya bahçe şemsiyesinin altında oturduğunu gören, her türlü dert, sıkıntı, tehlikeden uzak durur.
ŞEYTAN : Hedeflerinize ulaşabilmek için, ahlaksızlıklara ve sahtekarlıklara başvurmayın. Eğer rüyada şeytanı yenilgiye uğrattıysanız, birtakım tehlikeleri, zorlukları ve kötülükleri aşmak için yeteri kadar güce sahip olacağınız anlamındadır.
ŞİİR : Rüyasında şiir kitabı alan sevgilisinden haber alır. Şiir okuduğunu gören duygu ve düşüncelerini açıklayarak istediği kimseyi etkileyecektir.
ŞİMŞEK : Rüyada şimşek çakması, eşsiz bir haberdir. Şimşek çakarken hava aydınlanıyorsa rüya sahibinin geleceği güven altındadır. Yine aynı zamanda yağmur yağıyorsa, büyük bir bolluğa işarettir.
ŞİŞE : Yakında aşık olacaksınız. Rüyada şişe görmek, zengin ve başarılı olacağınız anlamına da gelir.
ŞİŞMANLAMAK : Aşırı derecede şişmanladığını görmek, hayatınızda birtakım güzel değişikliklerin olacağı anlamına gelir. Şişman insanlar görmek, zenginliğe işarettir.
ŞÖMİNE : Can sıkıntısı demektir. Kötü bir olay, canınızın sıkılmasına neden olacak. Eğer şöminede ateş yanıyorsa, bu şansınızın açılacağı ve işlerinizin yoluna gireceği anlamına gelir
-T-
TABAK : Rüyada tabak iyi, hayırlı şeyler olarak yorumlanır. Rüyada temiz, sağlam ve boş tabak alan kimse iyi bir işe girer. İşi varsa bir kısmet alır. Bir tabağa yiyecek koymak o kişinin bolluk alacağını haber verir.
TABANCA : Rüyada tabanca görmek, güç, kuvvet, nüfuz olarak yorumlanır. Elinde tabanca olan kimse, hayatta çok ilerler. Ateş edende büyük başarı sağlar.
TABUT : Bu kötü anlam içeren bir rüyadır. Yakında sevdiklerinizden birini kaybedebilirsiniz. Bu rüya ayrıca, çok borçlandığınız anlamına da gelir.
TAÇ : Rüyada taç birleşme, evlilik, işte başarı, kısmet olarak yorumlanır. Başına güzel bir taç taktığını gören bekar kadın herkesi kıskandıracak bir evlilik yapar. Tacın baştan çıkarılması yada düşmesi, ayrılık ve başarısızlıktır.
TAHT : Tahtta oturduğunuzu gördüyseniz, çok yükselecek ve itibar sahibi olacaksınız. Başkasının tahtta oturduğunu gördüyseniz, başka insanların yardımıyla başarı elde edeceksiniz demektir.
TAKSİ : Bir arkadaşınız, size büyük bir sırrını emanet edecek. Eğer rüyada taksi şoförlüğü yapıyorsanız, bir işe girecek fakat pek kar elde edemeyeceksiniz.
TAKVİM : Birtakım aksiliklerle karşı karşıya geleceksiniz. Bu nedenle işlerinizi bir an önce düzene sokmaya başlamanızda yarar var.
TARAK : Yeni bir tarak yoldur. Eski bir tarak alan yada bulan uzak yoldan bir haber alır. Başına süslü tarak taktığını gören bekar bir kadın mutlu
bir evlilik yapar.
TARLA : Boş bir tarla henüz ortaya çıkmamış bir iş, bir kısmettir. Yeşillerin bitmeye başladığı bir tarla bol para getirecek iş veya hazır paradır. Tarlayı eken, biçen kazanç sağlar.
TAVŞAN : Tavşan sevimli, neşeli, candan fakat pekte cesareti olmayan bir tanıdıktır. Tavşan görenin böyle bir ahbabı olur. Tavşanı seven, okşayan, böyle birine yardım eder.
TAVUK : Bir süre canınız sıkılacak, fakat sonunda sorunlarınızın üstesinden gelecek ve rahata kavuşacaksınız. Rüyada tavuk, aile hayatınızın düzene gireceği ve güzel günler geçireceğinizin işaretidir. Küçük tavuklar veya civcivler, iş hayatında başarılara imza atacağınız anlamına gelir.
TAY : Birtakım mücadeleler verdikten sonra, nihayet hedeflerinize ulaşacaksınız.
TEBEŞİR : Tebeşirle yazı yazdığını görmek, başarının işaretidir. Sadece elinizde tutuyorsanız, özel hayatınızda sıkıntılar yaşayacaksınız.
TECAVÜZ : Rüyada tecavüze uğradığınızı gördüyseniz, aşk hayatınızda birtakım sorunlar yaşayacaksınız belki de ayrılacaksınız.
TERAZİ : Rüyasında terazi görenin, önemli bir konuda tarafsız karar vermesi gerekecektir. Elinde teraziyle bir şey tarttığını gören kendisiyle ilgili önemli bir karar verecektir.
TEREYAĞI : Taze ve sarı tereyağı, sabrınızdan dolayı başarılı ve sağlıklı bir yaşam süreceğinizin işaretidir.
TERLEMEK : Birtakım sıkıntılarınızdan yakında kurtulacaksınız. TEYZE : Birçok eleştiri alacaksınız.
TIRMANMAK : Büyük başarılara imza atacak ve çok yükseleceksiniz.
TIRNAK : Güzel tırnaklar başarının işaretidir. Bakımsız tırnaklar, sıkıntı ve hastalık anlamına gelir. Ayrıca ailenizde bazı gençlerin sorun yaratacağı anlamındadır.
TIRTIL : Çevrenizde birtakım yalancı ve tehlikeli insanlar bulunduğu için, herkese güvenmemelisiniz. Tırtıl görmek, tehlikede olduğunuz anlamındadır.
TİLKİ : Tilki kovaladığınızı görürseniz, kirli işlere karışacağınız ve aşk hayatınızda da tehlikeli işler yaşayacağınız anlamındadır. Tilkiyi öldürmek, büyük başarılara imza atacağınız anlamına gelir.
TİMSAH : Gizli düşmanlarınız olduğu anlamına gelir. Bu insanlara ve sağlığınıza dikkat edin. Eğer timsah yakalayıp sizi yenilgiye uğratırsa, hayatınız gerçekten de tehlike içindedir. Timsahı yenip, onu öldürürseniz, bütün sorunların üstesinden geleceğiniz anlamına gelir.
TOHUM : Bolluğun ve bereketin simgesidir. Yakında maddi durumunuz düzelecek.
TOPRAK : Güzel haberlerin simgesidir. Eğer toprak kuru ve verimsiz görünüyorsa, zor günler geçireceğiniz anlamına gelir. Açlık veya hastalık görebilirsiniz.
TÖREN : Bir törene katıldığınızı görmek, sevgilinizin veya eşinizin size olan sevgi ve saygısından emin olacağınız anlamına gelir.
TURP : Uğur getirir. Birtakım hayallerinizi gerçekleştirebilirsiniz.
TURŞU : Rüyada turşu insanın çok beğendiği, istediği fakat içyüzü hiçte iyi olmayan bir şeydir. Rüyasında turşu yaptığını gören, haram mal veya haram para alır. Turşuyu kaba koyan, kapta gören kendisine layık olmayan
biriyle evlenir.
TUZ : Hayatınızda değişiklikler yapmak istiyorsunuz fakat, çevrenizin ve içinde bulunduğunuz durumunuz şartların buna pek izin vermemesi canınızı sıkıyor. Tuz yediğinizi görmeniz, sevgilinizin ihanetine uğrayıp, ondan ayrılacağınız anlamına gelir.
TÜFEK : Kavganın ve ayrılığın işaretidir.
TÜY : Sıkıntı ve üzüntülerinizden kurtulacağınız anlamına gelir. Tavuk tüyü, gereksiz ve önemsiz işlerle uğraştığınızın işaretidir. Siyah tüy, aşk hayatınızda üzüleceğiniz anlamındadır
-U-
UÇAK : Rüyada uçak, yenilik, değişiklik, toplum kurallarının dışına çıkmak vb yorumlanır. Rüyasında bir uçağa bindiğini gören kimsenin hayatında önemlice değişiklik olacaktır. Havalanana uçakta olduğunu gören, isteyerek yaşantısını değiştirecektir.
UÇURTMA : Rüyada uçurtma, ilginç, değişik, akla gelmeyen haber olarak değerlendirilir. Bir yerde duran uçurtmalar, henüz yola çıkmamış haberdir. Uçurtmayı uçurduğunu gören, çevresindekileri iyi etkileyecek şeyler anlatacaktır. Yere düşen uçurtma asılsız haberdir.
UĞURBÖCEĞİ : Rüyada uçarak gelen uğurböceği, çok hayırlı sevinç verecek bir haber, bir mektuptur. Üstüne konduğunu gören insan sorunlarına hemen çare bulacak ve sevinecektir. Uğurböceğini öldürmek uğursuzluğa işaret
eder.
UN : Rüyada un bolluk, bereket, hayırlı para, zenginlik, faz la gelirdir. Un dolu çuvallar gören, çalışmadan zengin olur. Üstü başı una bulanan istediklerini alır. Elinde un olan bir erkek, kadın için cömert bir eştir.
UTANMAK : Rüyasında herhangi bir nedenden dolayı utandığını gören, ani sevinç alır. Başkalarının utandığını gören, çevresiyle ilgili olumlu bir şeyler duyar.
UYKU : Güzel bir mekanda uyuduğunuzu gördüyseniz, bu, sevdiklerinizle birlikte mutlu bir yaşam süreceğinizin işaretidir. Kötü bir ortamda uyumak, hastalığın ve kavganın işaretidir.
UYUŞTURUCU : Dedikodu ve iftiralarla karşı karşıya kalacağınız anlamına gelir. Sahte arkadaşlardan uzak durun.
UZAY : Uzay rüyaları çok değerlidir ve dikkatle yorumlanmalıdır. Uzaya gittiğini gören, kimsenin bilmediği, görmediği, işitmediği olaylara tanık olur. Güveni ve inancı artar. Uzaya çıktığını ve dolaştığını gören, olgunlaşır ve hikmet sahibi olur
-Ü-
ÜCRET : Rüyada ücret vermekte almakta iyiye yorumlanır. Ücret verdiğini gören, birine yardımda bulunacaktır. Ücret alan, yapılan bir iyiliğe sevinecektir. Verilen veya alınan paranın miktarı, yani sayısına göre yorum yapılmalıdır.
ÜN : Rüyasında ün sahibi olduğunu gören kimse kendisini
heyecanlandıracak, umutlandıracak olaylarla karşılaşacaktır. Ünlü birini gören, onunla tanışan, konuşan vb güçlü nüfuzlu birinden destek görecektir.
ÜNİFORMA : Rüyada üniforma veya üniformalı birini gördüyseniz; bu, gerçek dostlarınızın yardımları sayesinde hedeflerinize ulaşacağınız anlamına gelir.
ÜNİVERSİTE : Başarının işaretidir. Bu rüya iş hayatınızda hedeflerinize ulaşacağınız anlamındadır.
ÜŞÜMEK : Yakında aşk hayatınız düzene girecek.
ÜTÜ : Rüyada ütü insanın hayatına karışan, öğüt veren, belirli kurallara uymasını isteyen bir büyüğü olabilir. Ütü yapan kimse, hayırlı doğru yolu seçecektir.
ÜTÜ YAPMAK : Mutlu bir aile hayatına hazırlandığınız ve işlerinizin yolunda gideceği anlamındadır.
ÜVEY : Rüyasında bir üvey akrabası olduğunu gören kimsenin kısmetlerine ortak çıkacak demektir. Üvey anne, baba, kardeş böyle yorumlanır.
ÜZÜLMEK : Rüyada üzülmek, kederlenmek iyi sayılır. Rüyasında üzülen tam
tersine, sevinir.
ÜZÜM : Mevsiminde taze üzüm çok hayırlıdır. Bir salkım yeşil üzüm yediğini gören, bir mal alacaktır. Bir salkım tatlı siyah üzüm ev eşyasıdır. Rüyasında üzümleri bir yere serip kurutan biri, yaşlılığında da darlık çekmeyecek, hatta zengin olacaktır
-V-
VADİ : Rüyada görülen yemyeşil, güzel bir vadi, insanın isteklerine kavuşacağını, muradına ereceğini haber verir. Böyle bir vadiye gittiğini gören, bir daha dert, sıkıntı bilmez.
VAHA : Çöl ortamında bir vaha, yani sulak arazi görmek, eski bir arkadaşınıza kavuşacağınız anlamındadır.
VALİZ : Birtakım gereksiz görevler üstlenmek zorunda kalacağınızın işaretidir. Eğer valiz taşıdığınızı görürseniz, bu, hayatınızda çok büyük sorunlar yaşayacağınızın işaretidir.
VAMPİR : Aşırı hırs yüzünden, evlilik hayatında birtakım sorunlar yaşayacaksınız.
VARİS : Rüyasında bacaklarında varis olduğunu gören kimse bir sıkıntı alır. Bu sıkıntı para veya yolla ilgili olabilir.
VASİYET : Rüyasında vasiyet ettiğini gören insan çok uzun ömürlü olacaktır. Başka birinin vasiyetini dinleyen, bir sorumluluğun altına girecektir. Vasiyetname okuduğunu gören, bir kısmetle ilgili haber alacaktır.
VATAN : Rüyada vatanınızı veya eskiden yaşadığınız yeri gördüyseniz, bu, güzel haberler alacağınız anlamındadır. Eğer orası dağılmış ve harabeye dönmüşse, yakında bir akrabanızın hastalık veya ölüm haberini alacaksınız
demektir.
VAZO : Vazo, genç kızlar, bekar kadınlar ve erkekler için evliliktir. Güzel renkli bir vazo gören iyi bir yuva kurar.
VEDA : Rüyasında biriyle vedalaşan, gerçekten ayrılır. Vedalaşırken gözyaşı döktüğünü gören, tatsız bir olayı geride bırakır.
VERGİ : Rüyada vergi ödediğinizi gördüyseniz, birtakım sorunların üstesinden geleceğiniz ve çevrenizdeki insanlardan olumsuz etkilenmeyeceğiniz anlamına gelir.
VERMEK : Rüyasında başkasına bir şey veren iyilik veya kötülük eder. Verilen şeyin iyiye mi, kötüye mi yorulduğuna göre değişir.
VİNÇ : Ağır bir borç altına gireceksiniz.
VİŞNE : Rüyada mevsiminde koyu kırmızı renkli, güzel vişne almak zevk verecek yeni iştir. Vişne yiyen, bol gelir sahibi olacaktır. Ekşi vişne de işe yaramayacak paradır. Vişne ağacı, insanın hayatına anlam katacak bir kısmettir.
VİTRİN : Bir vitrinin önünden geçmek, yanlış davranışlarınızdan dolayı gülünç duruma düşeceğinizin işaretidir.
VURMAK : Birine vurmak tersi olarak yorumlanır. Birine iyilik etmek ve sevindirmek manasındadır
-Y-
YABAN ARISI : Bir takım iftiralarla karşılaşacaksınız. Eğer bir yaban arısı tarafından sokulursanız, kin ve nefrete bürüneceksiniz anlamındadır.
YABANCI : Kaybetmiş olduğunuz değerli bir şeyi bulacaksınız.
YAĞ : Hem kendinizin, hem de başkalarının hayatını kontrol altına almak demektir. Mutluluk.olarak da yorumlanır.
YAĞMA : Bolluk ve bereket demektir.
YAĞMUR : Elinize büyük miktarda mal geçecek.
YAKUT : Zenginlik ve mutluluk simgesidir.
YALAN : Haksız eleştirilere maruz kalıp, bazı problemler yaşayacaksınız.
YALAK: Başınızdan çok heyecanlı ve tutkulu bir aşk macerası geçecek.
YAMA : Üstleri başları yamalı insanlar görmek, maddi sıkıntı habercisidir. Bir kadın bir şeye yama yaptığını görürse, ailesinde huzurlu ve mutlu fakat, yoksul bir ortam oluşacak demektir.
YANARDAĞ : Şiddetli tartışmalara ve kariyer bozulmasına işarettir. Genç bir kadın bu rüyayı görürse, bu, onun yapmış olduğu bencil ve aç gözlü hareketlerin sonucunda akılsız maceralara sürüklenecek demektir.
YANGIN : Yanıtladığınız sürece, zenginlik ve mutlu bir aile hayatının simgesidir. Eğer yanarsanız, yanlış davranışlarınızdan dolayı zarara gireceksiniz demektir. Şayet rüyada eviniz yanıyorsa sizi seven ve sayan bir eş ve söz dinleyen çocuklar olarak yorumlanır. Çok çok büyük bir yangın görmek iş adamları için sonsuz başarı ve para, sanatçılar için onur ve kazancını denizden sağlayanlar için de kazançlı bir yolculuk anlamı taşır.
YANGIN PROVASI : Parasal konuda anlaşmazlık ve sıkıntıya işarettir.
YANIK : Yakında çok güzel haberler alacaksınız. Bir yerinizi yakarsanız, hatalarınızdan ders alacaksınız.
YANKI : Zor günler, özellikle ani ve düşünmeden karar vermekten kaçının.
YAPRAK : İş hayatında büyük başarılar kazanılacak. Kurumuş yaprak,hayal kırıklığı demektir.
YARA : Hastalık işaretidir. Ayrıca sahte bir arkadaşınız tarafından incitilebilirsiniz.
YARALANMA : Rüyada yaralandığınızı görmek, şanssız olayların sizi üzeceği olarak yorumlanır.
YARASA : Rüyada görülmesi hiç de olumlu yorumlanmayan bir hayvan olan yarasaları rüyasında gören kişi ya bir ölüm haberi ya da bir hastalık haberi alır.
YARDIM : Birine yardım etmek işyerinde yükselip, hayalini kurduğunuz yere geleceğiniz anlamındadır.
YARIŞ : Etrafınızdaki insanlarla aynı amaç için mücadele edeceksiniz. YARIŞ ATI : İyi ve açık şans habercisidir.
YASTIK : Hizmetçi olarak yorumlanır. İpek yastık başarı ve mutluluk demektir. Aynı zamanda lüks ve rahatlık anlamı da taşır. Genç bir kadının yastık yaptığını görmesi, parlak bir istikbali olduğu anlamındadır.
YASEMİN : Refah içinde olunacağına ve büyük sevinçler yaşanacağının habercisidir. Çabuk geçecek bir sevince de işarettir.
YATAK : Rüyada tertemiz, düzgün ve beyaz bir yatak görürseniz, bu, tasa ve kederlerin biteceğine işarettir. Kadının yatak yapması, yeni bir sevgili ve mutlu olacağı işlerle ilgilenmesi anlamı taşır. Açık havada bir yatakta uyumak, iyi ve hoş deneyimlerin yanı sıra maddi durumunuzun da iyileşeceğine işarettir. Yatağı ıslatmak, hastalık ya da iş hayatının kötü gitmesi demektir.
YATAK ARKADAŞI : Yattığınız kişiyi beğenmemek, alacaklılarınızın sizi zor durumlara sokacağına işarettir. Tanımadığınız bir yatak arkadaşınız olduğunu görmek, çevrenizdeki insanları üzeceğiniz ve endişelere yol açmanız.anlamına gelir. Şayet yatakta yanınızda bir hayvanla yatıyorsanız bu, son derece büyük kötülüklerin geldiğine işarettir.
YATAK ÖRTÜSÜ : Temiz ve beyaz yatak örtüsü görmek, kadınlarda iyi bir kariyer ve güzel iş hayatı demektir. Kirli yatak örtüsünü görmek ise bir şeylerden bıkmayı ve ardından da genelde hastalığı getirir.
YAZICI : İyi bir rüya olarak yorumlanır.
YEL DEĞİRMENİ : Rüyada yel değirmeni görmek, devamlılığı olmayan düşmanlıktır.
YELPAZE : Güzel haberlere ve güzel sürprizlere hazırlanın demektir.
YEM : Malınızın ve rızkınızın artarak refaha kavuşacağınıza işarettir.
YENGEÇ : Servet olarak yorumlanır. Ayrıca karışık olaylar ve sevgililerin uzun ve zor bir flört dönemi geçireceklerine işarettir.
YEŞİLLİK : İsteklerinizin, hayallerinizin gerçekleşme yolunda olduğuna işarettir.
YIKAMA TASI : İlgilendiğiniz ilginç olaylar hem sizin hem çevrenizin zevk almasını sağlayacaktır. Bu tasta elinizi ve yüzünüzü yıkamanız, tutku dolu birinin size gönülden bağlanacağını işaret eder.
YILAN : Yılanlar hastalık ve kederi anlattığı gibi, düş kırıklıklarının da işaretçisidirler. Engerek yılanı bir bela anlamını taşır. Boğa yılanı ise, karışık ve kötü günlerin yaklaşması olarak değerlendirilir.
YILAN BALIĞI : Yılan balığı yakaladığınızı görmek, iyiye yorumlanır. Elinizden kaçırmak ise, kalıcı olmayan talih anlamı taşır. Kadın için onu görmek kısa süreli bir zevk anlamına gelir.
YILBAŞI : Beklemediğiniz bir yerden elinize para geçecek. Mutlu bir evlilik habercisidir.
YILDIRIM : Yakında gelecek olan şaşırtıcı bir habere işarettir.
YILDIZ : Yıldızlarla dolu bir gökyüzü mutluluk, şans, zenginlik ve sağlık demektir. Yıldız kayması ise, üzüntü ve sıkıntıdır.
YILDIZ ÇİÇEĞİ : Taze ve parlak görünümlü yıldız çiçekleri, iyi şansın ve mutluluğun simgesidir.
YOĞURT : Bol para ve kazanç demektir. YORGAN : Rahata kavuşmak olarak yorumlanır.
YORGUNLUK : Rüyanızda kendinizi yorgun bir halde görmek, işinizde zorluklara ve hastalığa işarettir.
YOL : Dar ve taşlı bir yolda yürümek, bazı tartışmalar yaşamak demektir. Çiçekli yol size uzun süre baskı yapan sevgilinizden kurtulmak anlamındadır. Arkadaşla birlikte yürümek, mutluluk, güzel bir aile hayatı ve anlayışlı bir kişiyle evlilik habercisidir.
YOLCU : Karşılamak, mutluluğun işaretidir. Uğurlamak ise uzun süre satın alamadığınız bir şeyi almaktır.
YOLCULUK : Güzel bir yolculuk, kar etmek demektir. Kötü bir yolculuk ise, zarar edeceğiniz anlamındadır.
YUNUS : İyiye yorumlanacak bir rüya sayılmaz.
YUMURTA : Zenginlik ve mutluluk demektir. Çok çocuklu ve mutlu bir evlilik. Yumurta yemek aile içinde yaşanacak bir gerginliğin işaretidir.
YUVA : Yeni bir iş ve büyük başarı anlamındadır. Bir kadın bu rüyayı gördüyse taşınmak anlamındadır.
YÜK : Bir borca gireceğinizin habercisidir. Bir yükün altında kaldığınızı görmek, beceriksizlik ve işleri yüzü üstü bırakmaya, yük taşıdığınızı görmek ise, sevgi, hayırseverlik ve yöneticilik anlamına gelir. Ağır bir yük taşıyorsanız, işlerinizi başardığınızda güzel bir hayat sizi bekliyor demektir.
YÜK ARABASI : Yük hayvanları tarafından çekilen bir at arabası görmek, sıkıntı içine girmek ve sonu mutlu olmayacak bir aşk ilişkisine başlayacağınızın işaretidir. O arabayı çamur içinde sürmek de mutsuzluk ve sıkıntı simgesidir.
YÜN : Borçların ödenmesi, huzur ve rahata kavuşmak olarak yorumlanır.
YÜZÜK : Yüzük takmak, yeni bir iş sözleşmesi ve başarıların habercisidir. Evlilik yüzüğü takmak ise çok anlayışlı ve sevecen bir kişiyle evlenmek demektir. Çirkin ve soluk renkli bir yüzük, mutsuzluk getirir
-Z-
ZAMBAK : Bir tarlada beyaz zambaklar gören insan, hakettiği huzur ve mutluluğa kavuşur. Tek bir zambak alan bekar biri, evlenir. Zambağın solması, çürümesi, üzüntü ve kederle ilgilidir.
ZAYIFLAMAK : Rüyasında aşırı zayıfladığını gören biri, hayatındaki sorunlarla başa çıkamayarak bunalıma girmek üzeredir. Rüyada insanlarında hayvanlarında zayıflaması iyi değildir.
ZEBRA : Maceraya düşkün birisiniz ve kendinizi sürekli riske atıyorsunuz. Bu huyunuzdan vazgeçmelisiniz.
ZEHİR : Çevrenizde birtakım olumsuz olaylar canınızın sıkılmasına neden olacak.
ZENCİ : Rüyada güler yüzlü bir zenci, ani haber müjde olarak yorumlanır. Zenciden bir şey alan kazançlı çıkar. Zenciye bir şey verdiğini gören, bir hayır işler. Bir yerde fazla sayıda zenci varsa, bir çok insanın yararlanabileceği önemli bir durumdur.
ZEYTİN : Rüyada zeytin hayırlı bir gelirdir. Siyah zeytin, insanın rahat yaşamasını sağlayacak kadar bir gelire işaret eder. Yeşil zeytin insanın mal, mülk sahibi olacağını belirtir. Üstü zeytin dolu bir ağaç çok büyük bir kısmettir.
ZİNCİR : Rüyasında el ve ayaklarının zincirle bağlı olduğunu gören kimse, önemli bir şeye sahip olmayı ister. Fakat imkanı olmadığı için derin kedere boğulur. Ellerindeki zinciri çıkaran iyi bir fırsat yakalar.
ZİNDAN : Zindan rüyaları genellikle hapishane rüyaları gibi yorumlanır. Zindana atıldığını gören durup dururken büyük sıkıntı alır. Karanlık bir zindan büyük dert ve beladır. Zindan rüyaları genellikle hapishane rüyaları gibi yorumlanır. Zindana atıldığını gören durup dururken büyük sıkıntı alır. Karanlık bir zindan büyük dert ve beladır.
ZİYAFET : Bu rüyalar daima hayra yorulur. Ziyafet sofrası gören ömrü boyunca para sıkıntısı çekmeyecektir. Bir ziyafet sofrasına oturan, haset ettiği kimselerle aynı düzeye gelir. Ziyafet sofrası hazırlamak büyük bolluktur.
ZİYARET : Rüyada birini ziyaret etmek, mutluluğun habercisidir. Rahatsızlık veren bir ziyaret ise, pek hoşlanmadığınız kişilerle muhatap olmak zorunda kalacağınızın işaretidir. Etrafınızda kötü ve ikiyüzlü insanların sayısı artabilir.
ZÜMRÜT : Zümrüt birkaç şekilde yorumlanır. Bir ziynet eşyasına takılıysa, evlilik anlamına gelir. Aldığı zümrüt’ ün çatladığını gören, sevgilisiyle darılacaktır. Dağılması, ayrılıktır. Rüyasında güzel, süslü yüzük, gerdanlık takan kadının çok güzel çocuğu olur. Zümrüt takan kadın eşine daima güvenecektir. Eşi tarafından sevilecek ve aldatılmayacaktır
UYKU SIRLARI
Ortalama olarak günün 8 ve bir yılın 2920 saatini uykuda geçiriyoruz. Diğer bir deyişle senenin 121,7 gününü, yani hayatımızın üçte birini uyuyarak geçiriyoruz. Gözlerimiz kapanıyor, kaslarımız gevşiyor, belirli bir şiddetteki ses, ışık ve hatta dokunmaya dahi tepki göstermiyoruz. Dışarıdan bakış açısıyla hayatımızın üçte birini hiçbir şey yapmayarak geçiriyoruz. Kimilerine göre uyku “boşa geçirilen zaman” olarak nitelendiriliyor. Bilim kurgu yazarı olan Isaac Asimov, bir konuşmasında “uykudan nefret ederim ve saatin 05 olmasını sabırsızlıkla beklerim, uyku zaman israfıdır” demiş. Benjamin Franklin’se : “Erken yatıp erken kalkmak kişiyi sağlıklı, zengin ve akıllı yapar” diyerek uykunun yararını savunmuş. Ünlü mucit Thomas Edison ise balıkların ve atların hiç uyumadıklarını öne sürerek, uykunun sadece kazanılmış bir alışkanlık olduğunu, hücrelerin uyumadığını ve aslında insanın uykuya ihtiyacı olmadığını söylemiş. Uykunun faydası olup olmadığı yıllarca tartışılmış olsa da: “Uyku ilaçtan iyidir”, “Sağlığın başı uyumaktır” gibi İngiliz ve İrlanda özdeyişleri insanların uykunun önemine olan inancını yansıtıyor.
Tüm ömrümüzün neredeyse üçte birinin uykuda geçmesine karşın, yararları konusundaki bilgimiz neredeyse yok denecek kadar az. Son yıllarda yapılan araştırmalar, uykunun boşa geçirilen zaman olmadığını, gerek bedensel gerekse psikolojik açıdan faydalarının olduğunu gösteriyor. Eskiden, uyku sırasında beynin çalışmasının yavaşladığı ya da durduğu, böylece beynin dinlendiği sanılıyordu. Ancak, 1950’lerden sonra durumun böyle olmadığı anlaşıldı. REM uykusunun keşfedilmesinden sonra, uykuda beynin durmadığı, tam aksine belki de gün içerisinde olduğundan bile daha fazla çalıştığı gözlemlendi. Uyku, beynin yavaşladığı ve hızlandığı çeşitli evrelerden oluşuyor. Bu evreler çok karmaşık bir kontrol sistemi içerisinde gece boyunca birbirini takip ediyor. Anlık değişebilen hormon düzeyleri ve vücut ısısındaki oynamalar, bu evrelere eşlik ediyor. Her 90 dakikada bir oluşan REM uykusu sırasında beyinde yüksek bir hareketlenme oluyor ve bu hareketlilik tüm uykunun neredeyse %20’sini oluşturuyor. Uyku sırasında beyin kan akımında %20’ye varan azalma olsa da, beyin hücreleri, sinyal sayısını artırarak bunu telafi ediyor. REM uykusu dışındaki “NREM” denen ve bilincin tamamen kaybolduğu derin uykuda dahi beyin hücreleri çalışmaya devam ediyor. Elektroensefalogram (EEG) denen cihazla yapılan ölçümler, uyku ve uyanıklık sırasında beynin farklı bölgelerinin çalıştığını gösteriyor. Uyku sırasında beynin düşünce ve bilinçli hareketlerden sorumlu olan dış kabuğu, yani “korteks”le, beynin ortasındaki bilinç dışı kontrol merkezlerinden birisi olan “talamus” arasında sinyal iletimi oluşuyor. Bu iletilerin, beyinde meydana gelen düzensiz, amaçsız ve rasgele sinyalleşmeler olmayıp, beynin kendi ihtiyacı için yarattığı sinyaller olduğu düşünülüyor. Yapılan tüm araştırmalar uykunun, uyanıklık durumunun ortadan kalkmasıyla oluşan basit bir durum olmadığını gösteriyor. Uyku sırasında beyin faaliyetleri durmuyor, tam aksine sinir hücrelerinin ürettiği sinyaller yeniden organize oluyor.
Araştırılan tüm memelilerde, uyku REM ve REM olmayan fazları içeren bir döngüden oluşuyor. Bu bulgu, uykunun sadece türler arasında ortak olan bir özellik olmakla kalmayıp, işlevsel bir yönünün olduğunu da gösteriyor. Yıllar boyunca uykunun tek amacının enerji tasarrufu olduğu düşünüldü. Ancak günümüzde uyumanın, basit bir enerji tasarruf mekanizması olmayıp, bu süre içerisinde enerjinin aktif olarak kontrol edildiği düşünülüyor. Uyku, beynin yavaşladığı ve hızlandığı çeşitli evrelerden oluşuyor. Bu evreler çok karmaşık bir kontrol sistemi içerisinde gece boyunca birbirini takip ediyor. Anlık değişebilen hormon düzeyleri ve vücut ısısındaki oynamalar bu evrelere eşlik ediyor. Uykunun ilk saatlerinde, yani uykunun ilk evresinde beyin dalgaları yavaşlıyor. Yavaş dalga evresinde, kaslar gevşiyor ve göz hareketleri duruyor. Bu süre içerisinde kalp hızı yavaşlıyor, kan basıncı ve vücut ısısı düşü
UYKU YE RÜYA
yor. Bu sırada uyandırılan kişiler rüya tanımlamıyor; ancak bazı imajlar gördüğünü ifade ediyor. Beyin dalgalarının yavaş olduğu bu evreden sonra beyin dalgalarında hızlanma başlıyor. Bu evrede beyin dalgalarının hızı, adeta uyanık haldeki dalga hızına benziyor. Göz hareketleri hızlanıyor, vücutta tam bir gevşeme oluyor ve solunum kasları dışındaki kaslar adeta felç durumuna geçiyor. Hızlı göz hareketlerinin olduğu bu evreye “REM” uykusu deniyor. Esas olarak rüyalar bu evrede görülüyor. REM uykusu sırasında kan basıncı, vücut ısısı ve kalp atışlarında oynamalar oluyor. Erkeklerin cinsel organında ereksiyon, yani sertleşme bu evrede görülüyor. Bu evre ilk olarak 15 dakika sürüyor. Bunu tekrar yavaş dalga evresi izliyor. Gece boyunca bu evreler birbiri ardına geliyor. Bu evreler ortama 100 dakikada bir tekrarlayarak devam ediyor. Giderek yavaş dalga evresinin derinliği azalıyor ve REM’in süresi uzuyor; ta ki, uyanana kadar. İnsan hayatının değişik dönemlerinde bu uyku evreleri değişime uğruyor. Örneğin, bir bebek genellikle günün 18 saatini uyuyarak geçiriyor. Bu uykunun çoğu derin bir yavaş dalga evresinde geçiyor. Erişkinlerse genellikle günde 67 saat uyuyor. Bu uykununsa çok az bir kısmı yavaş dalga evresinde geçiyor.
Kimi araştırmacılara göre uykunun en önemli işlevi, rüyalara zemin hazırlaması. Rüyalar yüzyıllardır insanoğlunun merakını cezbetmiş. Binlerce yıl önce eski Mısırlılar zamanında rüyaların gerçeküstü bir dünyanın habercileri olduğu düşünülüyordu. Onlara göre rüyalar, felaketlerin ya da iyi talihin ön habercileri olarak tanrılar tarafından gönderilen mesajlardı. İlk rüya tabirleri kitabı eski Mısırlılar tarafından yazıldı. Rüyalar aynı zamanda tedavi amaçlı da kullanılabiliyordu. Kötü durumda olan bir kişi, bir tapınakta uyuyarak tanrılardan onu iyileştirmesini diliyordu. Ertesi gün, kişinin gördüğü rüyayı yorumlayan rahipler, nasıl bir mesaj geldiğini anlamaya çalışıyordu. Eski Yunanlılar da MÖ 8. yüzyılda rüyaların tanrılardan gelen kutsal mesajlar olduğuna inanıyordu. Rüyaların dış dünyadan ya da tanrılardan gelen mesajlar değil, insanın kendi zihninden kaynaklandığı fikri ilk olarak MÖ 5. yüzyılda Heraklitos tarafından ortaya atıldı. Ünlü düşünür Aristo ise rüyaların tanrı mesajları olduğu fikrine son noktayı koydu. “Parva naturalia” adlı eserinde Aristo, rüyaların günlük hayatta meydana gelen olayların birikimi sonucunda oluştuğu fikrini ortaya attı. Aristo, rüyaların insanın sağlığını yansıttığını ve rüyalar sayesinde çeşitli hastalıkların iyileştirilebileceğine inanıyordu. Modern tıbbın kurucusu olan Hipokrat da bu fikri destekleyenlerdendi. Ünlü psikiyatrist Sigmund Freud, rüyaların ruhsal hastalıkları anlamak ve tedavi etmekte çok önemli olduğunu savunuyordu. Günümüzde bazı bilimciler rüyaların beyin biyokimyasının bir yan ürünü olduğunu ve özel bir amacı olmadığını ifade ediyorlar. Ancak, halen araştırmacıların çoğu rüyaların bir işlevi olduğunu ve bunların tedavi amaçlı kullanılabileceğini düşünüyorlar.
Son yıllarda yapılan araştırmalar, uykunun öğrenme sürecine de olumlu etkisi olduğunu gösteriyor. Değişik memeliler üzerinde yapılan çalışmalarda, uyku, öğrenmeyi artırarak iş yapma becerisini geliştiriyor. Değişik hayvan türlerinde uyku süresinin farklı olması, uykunun çeşitli işlevsel yönleri olduğunu gösteriyor. Bazı hayvanlar günün neredeyse tamamını uyuyarak geçirirken, bazı hayvanlarsa hiç uyumuyor. Bazı hayvanların hiç uyumaması ya da az uykuyla yetinmeleri, uykunun yararı olmadığı anlamına gelmiyor. Bu hayvanların, evrim süreci içerisinde bu şekilde bir uyum süreci geçirdikleri düşünülüyor. Aslan ve kaplan gibi güçlü ve yırtıcı hayvanlar, avlanmadıkları ve eşleşmedikleri sürelerde oldukça uzun uyuyabiliyorlar. Ancak tavşan gibi küçük ve savunmasız hayvanlar kısa süreli uykuyla yetiniyor. Evrim süreci içerisinde uykunun doğaya uyum süreci içerisinde şekillendiği ve hayvanların hayatta kalmalarına yetecek kadar uyku alışkanlığı geliştirdiği düşünülüyor. İnsanlarda uykunun önemini gösteren bulgulardan birisi de, uyku bozukluklarının kişileri olumsuz etkileyerek çeşitli bedensel ve psikolojik hastalıklara yol açması. İnsanın ihtiyacı olan uykunun yeterince alınamaması, düzensiz uyku ya da uyku kalitesinin iyi olmaması çeşitli hastalıklara yol açıyor. Uyku bozuklukları belki de en sık toplumsal sağlık sorunu. ABD’de yaklaşık 70 milyon insanın çeşitli düzeylerde uyku sorunu var. En sık uyku sorunu, “insomni” denen uykusuzluk hastalığı. Bu kişilerin bir kısmı hiç uykuya dalamazken bazıları gecenin bir yarısında uyanıp bir daha uyuyamıyor. “Uyku apnesi” denen başka bir hastalıksa, kişinin hayatını tehdit edebilen bir rahatsızlık. Bu hastalıkta, uyku sırasında solunum kaslarında o derece gevşeme oluyor ki, bir süre için nefes almak dahi mümkün olmuyor. Bu nedenle, kişiler derin uyku evresine hiç geçemiyor. Gece uykusunu alamadığı için bu kişiler, gün içerisinde sürekli uyukluyor ve çeşitli kazalara yol açabiliyorlar.
Eskiden, uyku sırasında bilincin tamamen kaybolduğu düşünülüyordu. Ancak, son yıllarda uyku süresince bilincin kaybolmadığı, ancak farklı bir konuma geçtiği savunuluyor. Uykuda görülen rüyalar, bunlardaki görüntüler ve düşünce tarzı, şizofreni gibi bazı psikolojik hastalıklardakine oldukça benzerlik gösteriyor. Gerçekte var olmayan ses ve görüntülerin değişik bir düşünce zinciriyle bilinç düzeyine taşınması rüyaların en önemli özelliği. Bu değişik bilinç düzeyi, kişi uyandığında beyindeki diğer merkezlerin etkisiyle baskılanarak günlük hayatta kullandığımız bilinç düzeyine geçiyor. Diğer bir deyişle, belki de bir şizofrenle diğerleri arasındaki tek fark, uyanıkken farklı bir bilince sahip olmaları. Uykunun mekanizmaları ve amacı henüz tam olarak bilinmiyor. Uykunun sırlarının ve amacının araştırılması, beynin daha iyi anlaşılmasına yol açarak birçok hastalığının anlaşılmasına ve tedavi edilmesine yardımcı olacak.
Uyanık kalmak, beyindeki farklı sistemlerin salgıladığı mesajcı moleküllere bağlı. Uyku ve uyanıklık, esas olarak “talamus” ve beyin kabuğu arasıdaki sinyal iletimine bağlı. Beynin alt merkezlerinden biri olan talamus, birçok hayati işlevi kontrol ediyor. Beynin neredeyse tam ortasında bulunan bu yapı, adeta bir istasyon görevini görüyor. Vücuttan gelen tüm bilgiler değerlendirilmeden önce buraya geliyor. Ve beynin gerekli kısımlarına buradan gönderiliyor. Vücut ısısı, iç organların çalışmasının ayarlanması gibi bilincimizin kontrolünde olmayan bazı işlevlerin düzenlenmesi talamus tarafından yapılıyor. Talamusun, uyku ve uyanıklık durumları için gönderdiği sinyalleri kontrol eden açkapa mekanizmaları, esas olarak hipotalamus denen bir diğer merkezde bulunuyor. Bu merkezlerdeki sinyal iletim bozuklukları uyku bozukluklarına yol açıyor.
Uyanık kalmayı sağlayan ilk sistem, “asetilkolin” adlı bir mesajcı molekülün beynin orta alt kesimlerinde bulunan “talamus”u uyarmasıyla işlevini yürütüyor. Uyarılan talamus, korteks denen beynin dış kabuğuna, yani bilinç düzeyine uyarılar yolluyor. Bu uyarılar sayesinde beyin dalgaları değişerek uyanıklık durumundaki dalgalar oluşuyor. Uyanık kalmamızı sağlayan bu sisteme “kırmızı yol” deniliyor. Uyanık kalmamızı sağlayan diğer sistemse, “mavi yol”. Bu sistemde, noradrenalin ve serotonin gibi mesajcı moleküller beyin korteksini uyarıyor. Talamusun yanısıra, talamusun daha alt kısımlarında ve beyin sapında bulunan çeşitli merkezlerden salgılanan “histamin”, “serotonin”, “dopamin” ve “MCH” gibi mesajcı moleküller de beyin kabuğunu yani “korteks”i uyararak bilinçli kalmamızı sağlıyor. Uyanıkken bu moleküller sürekli salgılanarak beyne uyarı gidiyor. Uykunun yavaş dalga evresinde her iki sistem yavaşlıyor ve bu mesajcı molekülleri salgılayan nöronların ateşlemesi duruyor. REM uykusu sırasındaysa asetilkolin uyarısı devam ediyor ancak noradrenalin ve serotonin ateşlemesi tamamen kesiliyor. Uykuyu kontrol eden diğer bir merkezse “hipotalamus”. Bu bölgede bulunan iki grup nöronun salgıladığı mesajcı moleküller uykuya dalmamızı kontrol ediyor. Buradan salgılanan “GABA” adlı mesajcı, uyanık kalmamızı sağlayan merkezleri baskılayarak uykumuzu getiriyor. Bu bölgede meydana gelen bir hasar uykusuzluğa yol açıyor. Hipotalamusun yan tarafında bulunan ikinci grup nöronlarsa hipokretin ve dinorfin denen uyarıcı molekülleri salgılayarak uyanık kalmamızı sağlayan merkezleri aktif hale geçiriyor.
İnsanın uykuya dalmasını sağlayan mekanizmaları devreye sokan sinyallerin ne olduğu tam olarak bilinmiyor. Bazı teorilere göre, zamanla beyinde biriken “adenozin” adlı bir molekül, uyku sürecini başlatıyor. Kahvenin içinde bulunan kafein, bu molekülü baskılayabiliyor. Belki de kahvenin uykuyu geciktirmesinin nedeni de bu. Son yıllarda, uyku ve uyanıklık arasındaki geçişi sağlayan “kırmızı yol”da yeni bir mekanizma ortaya konuldu. “Açkapa” sistemi olarak bilinen bu mekanizmanın temelinde “oreksin” adlı bir molekül rol oynuyor. Uyanıklık sırasında “VLPO çekirdeği” denen bir merkez baskılanarak, oreksin molekülü
UYKU
üzerindeki baskılayıcı etkisi önleniyor. Oreksinse beyin kabuğunu, yani korteksi uyararak uyanık kalmamızı sağlıyor. VLPO çekirdeği üzerindeki bakılama kalkınca, bu merkez aktif hale geçiyor, böylece oreksin baskılanıyor ve uyku durumuna geçiliyor.
Uyku adeta bir alacaklı gibi!.. Mutlaka gerekli sürenin uyunması gerekiyor. Eğer eksik uyursak daha sonra borcunu geri alıyor. Örneğin, genellikle 7 saat uyuyan bir kişi eğer 5 saat uyursa, ertesi gün 9 saat uyuduğunda tam olarak uykusunu alıyor. Uyumanın tam olarak ne faydalarının olduğu bilinmiyor. Vücuttaki birçok hormonun salgılanması ve organların çalışması biyolojik bir ritim eşliğinde. Bu düzen içerisinde uyku çok önemli. Uyku düzenini bozan durumlar vücut dengesini de olumsuz etkiliyor. Beyin de dahil olmak üzere bir çok organ uyku sırasında çalışmaya devam ediyor. Yani uyku, sadece organların dinlenmesi için gerekli bir mekanizma değil. Uyku, belki de organların kendilerini tamir etmek için bir bakıma vücudun kendisini rölantiye alması. Uyku düzeni belirli bir biyolojik saate göre ayarlanıyor. Beyinde bulunan “SCN çekirdeği” uykumuzu düzenleyen merkez. Bu merkez, 24 saatte bir aktif hale geçiyor. Bu merkez, göz dibindeki retina tabakasında algılanan gün ışığına ve geceleri pineal bez tarafından salgılanan melatonin hormonuna duyarlı. SCN çekirdeği, bazı merkezler aracılığıyla VLPO çekirdeğini etkileyerek uyku ve uyanıklık arasındaki günlük geçişi yönetiyor. DMH bölgesi olarak adlandırılan kısımdan çıkan ve GABA molekülleriyle taşınan uyarılar, VLPO çekirdeğini aktif hale getirerek uykuya geçişi sağlıyor. Özet olarak, SCN çekirdeği ışık olduğu sürece aktif kalıyor, VLPO çekirdeğiyse geceleri devreye giriyor. Yarasa gibi bazı hayvanlarda bu döngü tam tersine işliyor. Yani VLPO çekirdeğini gündüz aktif hale gelebiliyor. Uykuyu ritmik olarak kontrol eden bu mekanizmayı deney hayvanlarında tam tersine çevirmek mümkün olabiliyor. Sadece geceleri yemek verilen, gündüz aç bırakılan hayvanlarda
ÜNÜN KONTROLÜ
bu mekanizma tam tersine dönüyor ve böylece hayvanlar gündüz uyuyup geceleri uyanık kalabiliyor.
Uyku ritmini ayarlayan mekanizmalar tam olarak açıklanabilmiş değil. Uyku düzeni birden çok mekanizmanın kontrolü altında. Beynin alt ve üst merkezleri arasındaki karmaşık sinyal iletimi, uykuya ne zaman ve ne şartta geçeceğimizi belirliyor. Gıda durumu, kişinin psikolojisi, stres, ortamın ısısı insanlarda da uyku uyanıklık düzenini etkileyebiliyor. Bazı acil durumlarda, uyku uzun sürelerle ertelenebiliyor.
Yani uykunun biyolojik saati, kişinin isteğiyle değiştirilebiliyor. Örneğin, yoğun sınav zamanında geceleri ders çalışıp gündüzleriyse çok az uyuyarak gün geçirilebiliyor. Ancak, bu tür değişiklikler kısa süreli başarılabiliyor ve sonunda daha çok uyuyarak telafi edilmesi gerekiyor. Uzun süreli uyanık kalma zorunlulukları, beyindeki uyanık kalma merkezlerinin aşırı çalışmasına yol açıyor. Bu aşırı çalışma sonucunda, örneğin uzun süre nöbet tutan doktorlarda bir süre sonra kronik uykusuzluk, buna bağlı vücutsal ve psikolojik sorunlar görülebiliyor.
Vücudun günlük ihtiyacı olan süreden daha az uyumak uzun dönede zihinsel becerileri olumsuz etkiliyor. Kronik uykusuzluk, kan Creaktif protein seviyesini artırıyor ve kalpdamar hastalıklarına zemin hazırlıyor. Uykusuzluk günlük performansı oldukça kötü etkiliyor. Dikkat gerektiren işlerde hata oranını yükseltiyor. Bütün bu nedenlerden dolayı günlük uyku ihtiyacımızı düzenli olarak almamız ve gündüzgece uyku ritmini mümkün olduğunca bozmamak gerekiyor.
Uykunun Evreleri
Uyku, beynin rüya görmesi için gerekli ortamı sağlıyor. Yüzyıllardır insanoğlunda merak uyandıran ve birçok araştıranın konusu olan uykunun nedeni ve mekanizması tam olarak bilinmese de, bu konuda son yıllarda önemli aşamalar kaydedildi. Uyku üzerinde yapılan çalışmalar uykunun çeşitli evrelerden oluştuğunu gösteriyor. Uyku sırasında beyin dalgalarını algılayan ve “EEG” (elektroensefalogram) denen bir cihaz sayesinde uykunun değişik evreleri belirlenebiliyor. Uyku esas olarak iki bölümden oluşuyor. “NREM” (nonrapid eye movement) denen bölümde, yüksek dalga boyunda ve düşük frekansta beyin dalgaları oluşuyor. NREM uykusu, sırasında kan basıncı ve solunum sayısı düşüyor. Bunlara ek olarak kaslarda gevşeme ve yavaş göz hareketleri görülüyor. NREM uykusu kendi içinde dört evreye ayrılıyor. İlk evre uykuya geçiş dönemi. Uykuya geçiş döneminden önce çok kısa süreyle “hipnagojik faz” denen bir evreden geçiliyor. Hipnagojik faz, gözlerimizi kapatmayla uykuya dalma arasında geçen süre. Bu sürede çeşitli, rüya benzeri anlamsız şekiller görülebiliyor. Bunlar çoğunlukla daha sonra hatırlanmıyor. Hipnagojik fazdan sonra girilen ilk evrede kalp hızında yavaşlama ve kaslarda gevşeme başlıyor. Bu evrede, şiddeti ve frekansı düşük olan “teta” dalgaları görülüyor. Kısa süren bu evreden sonra, biraz daha derin olan ikinci evreye giriliyor. Uykunun ikinci evresinde beyin dalgalarındaki düzensizlik artıyor. Dalga şiddetinde ani yükselme ve düşüşler görülüyor. Uykunun başlangıç evrelerindeki beyin dalgaları, uyanık ancak son derece gevşek durumda görülen alfa dalgalarına benziyor. Uykunun bu ilk iki evresinde ani kas ve vücut hareketleri görülebiliyor. Aniden sıçrayarak uykudan uyanmak, genellikle bu evrede oluyor. Üçüncü evrede uyku iyice derinleşiyor. Dış ortamdaki seslerin çoğu artık kişiyi uyandıramıyor. Bu evrede beyin dalgalarındaki ani yükselme ve düşüşler bitiyor, bunun yerini
Davranış
Uyanık Poligraf
EMG EEG EOG Duyu ve algılama Düşünce Hareket
Canlı
Dıfl kaynaklı Mantıklı ve süregen
Zayıf ya da yok Mantıklı ve inatçı Anlık ve istemsiz
Komutlu ama baskılanmış
Devamlı ve istemli
uzun delta dalgaları alıyor. Dördüncü evrede elde edilen dalgaların yarısından fazlasının delta dalgası olması nedeniyle, bu evre “delta uykusu” olarak adlandırılıyor. Uykunun dördüncü evresi en derin uyku hali. Halk deyimiyle bu evrede kişi “top atılsa uyanmıyor”. Birbirini takip eden bu dört evre, yaklaşık 90 dakika sürüyor. Daha sonra uykunun farklı bir bölümü olan “REM” uykusuna giriliyor. İlk olarak 1953 yılında tanımlanan REM uykusunda düşük dalga boyunda, yüksek frekansta, daha düzensiz beyin dalgaları oluşuyor. REM uykusunu kontrol eden merkezler beyin sapında bulunuyor. Uykunun bu bölümünde oluşan beyin dalgaları uyanıkken oluşan dalgalara oldukça benziyor. REM uykusunun en önemli belirtilerinden birisi de hızlı göz hareketleri. REM sırasında gözler sağa sola hızlıca hareket ediyor. Kan basıncı ve kalp hızı yükseliyor, göz kasları dışındaki istemli kaslarda felç benzeri bir gevşeme meydana geliyor. Kaslardaki bu geçici felç durumunun, rüyalar sırasında vücudu beklenmedik hareketlerden ve kazalardan korumak için olduğu düşünülüyor. Uykunun bu bölümünde erkeklerde ereksiyon, yani cinsel organda sertleşme, kadınlardaysa vajinal kan akımında artış görülüyor. Ortalama her 90 dakikada bir tekrarlanan ve 530 dakika kadar süren REM uykusu, 8 saatlik bir uykuda yaklaşık 5 kez tek
rarlanıyor. Sabaha karşı görülen REM uykusu daha uzun sürüyor. Bu sırada görülen rüyalar daha net hatırlanıyor.
REM uykusu, vücut ve ruh sağlığı için oldukça önemli. Yeterli süre REM evresine geçemeyen kişilerde ruhsal bozukluklar, konsantrasyon zorluğu, öğrenme sorunları görülüyor. REM uykusunun en önemli özelliklerinden birisi de, rüyaların yoğun olarak bu evrede görülmesi. Bu evrede uyandırılan kişilerin yaklaşık %90’ı rüya gördüklerini ifade ederken, NREM uykusunda uyandırılanlarınsa sadece %78’i rüya gördüğünü söylüyor. REM uykusu sırasında esas olarak halusinasyon, delüzyon, abartılı duygulanım ve amnezi, yani bellek kaybı meydana geliyor. Halusinasyon, hiçbir dış uyaran olmadan, yani gerçekte var olmayan bir imajın görülmesi. Delüzyon, diğer bir deyişle sanrılar, gerçekte olmayan kavram ve düşüncelere inanılması. Örneğin, kişinin kedisini kral ya da kutsal bir kişi olarak görmesi gibi. REM uykusu sırasında çok yoğun duygular yaşanıyor. Görülen rüyalar bazen kişiye çok büyük bir mutluluk verirken bazen de büyük üzüntüler yaşatabiliyor. Rüyaların çoğuysa sonradan hatırlanmıyor. Rüyalar, bu unsurların birleşiminden meydana geliyor. Beynin neredeyse uyanık durumda olduğundan fazla çalışma halinde olduğu ve rüyaların görüldüğü REM uykusu halen beyinle ilgili araştırmaların odağını oluşturuyor.
İnsan Uykusunda Davranışsal Evreler
Uyanıklık, NREM uykusu ve REM (Hızlı Göz Hareketleri) uykusu evreleri kendilerini davranışsal, poligrafik ve psikolojik dışavurumlarla ortaya koyuyorlar. “Davranış” olarak tanımlanmış sırada, yatış pozisyonunda ortaya çıkan ve düzenli aralıklarla çekilen fotoğraf ya da videolarla kaydedilebilen değişimler, uyanıkken ve uyku döngüsündeki evresel değişimlerle paralellik gösteriyor. Uykudaki hareketsizlikten iki mekanizmanın sorumlu olduğu düşünülüyor. Birincisi, hareketlerin zorlaşması (NREM uykunun IIV evrelerinde), ikincisiyse baskılanma (REM uykusu sırasında). Rüyalar sırasında hareket ettiğimizi sanırız; ama etmeyiz. Uyku evresini ayırt eden üç değişkeni gösteren beyin etkinlik kayıtları, bir elektromiyogram (EMG), bir elektroensefalogram (EEG) ve elektrookulogram olarak gösteriliyor. EMG hareketliliği uyanıklık sırasında en yüksek düzeyde, NREM sırasında orta düzeyde, REM evresindeyse en düşük düzeyde ortaya çıkıyor. EEG ve EOG ise uyanıkken hareketlenip, NREM sırasında sönümleniyor. Grafiklerdeki her örnek, 20 saniye uzunlukta. En alttaki üç sıraysa öteki nesnel ve öznel evre değişkenlerini gösteriyor.
Nl
İnsanoğlunun yıllardır cevabını aradığı bir soru var: “uykunun bir amacı var mı? Yaşamımızın üçte birini geçirdiğimiz uykunun amacı, tam olarak bilinmiyor. Uyku ihtiyacı, açlık gibi oldukça güçlü bir güdüye yol açarak kişiyi bu eksikliği tamamlamaya yöneltiyor. Uyku eksikliğinin, adeta ısrarlı bir alacaklı gibi davranmasının sebebi bilinmiyor. Her gün mutlaka vücudun ihtiyacı olan süre kadar uyumak gerekiyor. Daha önce de belirttiğimiz gibi, eğer eksik uyursak daha sonra borcunu geri alıyor. Uyku süresinin türler arasında değişiklik göstermesinin nedenleri ve önemi, bilinmeyen noktalardan bir diğeri. İnsanların ilerleyen yaşla birlikte uyku ihtiyacının azalması da açıklanabilmiş değil. Başka bir bilinmeyense, uykunun neden REM ve nonREM olarak bölündüğü. Uyku eksikliğinin olumsuz etkilerinin bilinmesine karşın, uykunun yararları hakkında çok az şey biliniyor. Vücuttaki bir çok hormonun salgılanması ve organların çalışması biyolojik bir ritim eşliğinde gerçekleşiyor. Bu düzen içerisinde uykunun çok önemli yeri var. Uyku düzenini bozan durumlar vücut dengesini de olumsuz etkiliyor. Beyin dahil olmak üzere bir çok organ uyku sırasında çalışmaya devam ediyor. Yani uyku, sadece organların dinlenmesi için gerekli bir mekanizma değil. Uyku, belki de organların kendilerini tamir etmek için bir bakıma vücudun kendisini rölantiye alması. Ruhsal dengenin sağlanması için de uyku gerekli.
Uykunun amacını anlamak için, uykunun REM ve NREM kısımlarını anlayabilmek gerekiyor. Talamus, hipotalamus ve beyin sapında bulunan uykuyla ilgili merkezlerde REM ve NREM uykularını tetikleyen bölgeler bulunuyor. Buralardan salgılanan çeşitli mole
NREM
Uykusunun Amacı
Uykunun süresini, beynin alt merkezlerinde bulunan sinir hücrelerinin gönderdiği sinyaller belirliyor. Bu merkezlerin büyüklüğüyle uyku süresi uyum göstermiyor, hatta neredeyse ters orantılı. Oldukça büyük beyne sahip olan fillerde uyku süresi çok kısayken, uyku merkezleri çok küçük olan farelerde uyku süresi daha uzun sürüyor. Uykunun süresiyle işlevi arasındaki bağlantı ise tam olarak aydınlanabilmiş değil. Uykunun amacını anlamak için geliştirilen çalışma modelleri genellikle hayvanları uzun süreyle uykusuz bırakma prensibine dayanıyor. Uzun süre uykusuz kalan farelerde ciltte yaralar, vücut ısısında önce artış sonra düşüş, gıda tüketiminde artış ve sonunda ölüm görülüyor. Talamus ve hipotalamus bölgelerinde beyne verilen hasarlar da benzer bulgulara yol açıyor. Bu deneyler, uykunun bünye için ne kadar önemli olduğunu gösteriyor.
Uykunun önemli amaçlarından birinin enerji tasarrufu olduğu düşünülüyor. Bazı hayvanların kış uykusuna yatarak enerji tüketimini en aza indirmeleri gibi, insanlar da her gece uyuyarak enerji tasarrufu yapıyorlar. Hayvan türleri arasındaki uyku süresi farklılıkları, evrimsel gelişim içerisinde doğaya uyum değişikliklerinden kaynaklanıyor. Bu görüşe göre, yırtıcı hayvanların saldırılarına daha açık olan hayvanlar daha az uyuyor. Örneğin, vücut büyüklüğü nedeniyle saklanması daha zor olan fil gibi büyük havyalar eğer günün çoğunu uyuyarak geçirseydi büyük olasılıkla yırtıcıların saldırılarına daha çok maruz kalacaklardı. Diğer yandan, fare gibi, saklanması kolay olan küçük ve çevik hayvanlarsa daha çok uyuma lüksüne sahip. Kısaca, uyku süresini bir bakıma doğal şartlar belirliyor. Gıda alışkanlıkları da uyku sürelerini etkilemiş olabilir. Daha düşük kalorili beslenen büyük otoburlar, bünyeleri için gerekli enerjiyi alabilmek için günün çoğunu yiyerek geçirmek zorunda kalıyor. Ancak, kaplan gibi daha kalorili ve proteinli beslenen etoburlarsa sürekli yemek zorunda değil ve uykuya daha çok zaman ayırabiliyorlar. Uykunun önemli amaçlarından birisinin enerji tasarrufu olduğunu düşündüren gözlemlerden birisi de yeni doğan bebeklerin çok uyumaları. Bebeklerin metabolizmaları çok hızlı ve büyümek için gereken enerjiyi sağlayabilmek amacıyla günün çoğunu uyuyarak geçiriyorlar. Metabolizma hızıyla uyku süreleri arasında bağlantı bulunuyor. Metabolik hızı yüksek olan küçük hayvanlarda uyku süresi de uzun oluyor. Metabolik hızı düşük olan büyük hayvanlarsa daha az uyuyor. Bu gözlemler, uykunun metabolizmayı düzenleyici etkisi olduğunu gösteriyor. Metabolizma hızının yüksek olduğu durumlarda, metabolizmanın yan ürünü olarak hücreler tarafından fazla miktarda serbest oksijen radikalleri sentezleniyor. Hücre içerisinde serbest oksijen radikallerinin birikmesi hücrelerin ölümüne yol açıyor ve yaşlanmayı hızlandırıyor. Uykunun önemli amaçlarından birisinin de, metabolizma hızını yavaşlatarak serbest oksijen radikallerinin birikmesi önlemek olduğu düşünülüyor. Uyku sırasında, hücrelerde biriken serbest oksijen radikalleri azalarak hücre hasarı azaltılıyor. Uykuda, bazı hücrelerde protein senezi artarak gün içerisinde meydana gelen hasarlar tamir ediliyor. Böylece, uyku sırasında vücut bakıma alınmış oluyor ve bir sonraki günün yoğun metabolik faaliyetine hazırlık yapılıyor.
Son yıllarda yapılan çalışmalar uykunun bir diğer faydasını da gösterdi. Özelikle yavaş dalgaların görüldüğü NREM uykusu sırasında protein sentezi artıyor ve sinir sisteminin bazı bölgelerinde yeni sinir hücreleri oluşuyor. Koku lama hücrelerinde, beynin iç boşluklarında ve duygu merkezi olarak kabul edilen “hipokampus”da 34 hafta içerisinde yeni sinir hücreleri oluşuyor. Sinir hücresi üretimi düzenli egzersizle artıyor ve stresle azalıyor. Uyku yoksunluğunda da yeni sinir hücresi oluşumu azalıyor. Kısaca, uyku, beyin hücrelerinin yenilenmesine olumlu katkıda bulunuyor.
[ÇİN UYUYORUZ?
küller, uykunun REMNREM geçişini kontrol ediyor. Serotonin, histamin, adrenalin, nonadrenalin ve oreksin, REM uykusunu sonlandıran moleküller. Uykunun REM evresinde beynin alt merkezlerindeki sinir faaliyetleri uyanık durumdakine oldukça benzerlik gösteriyor. Bu iki durum arasındaki en önemli farklılıklar, salgılanan moleküller arasındaki küçük değişiklikler. Uyku merkezlerindeki histamin salınımındaki azalma, uyku sırasında bilincin kaybolmasına yol açıyor. Noradrenalin salınımındaki azalmaysa uykuda kas gevşemesini sağlıyor. Bu mekanizmaların aydınlatılması, uykunun biyolojik amacının anlaşılması için oldukça önemli. Türler arasındaki uyku süresi farklılıklarının sebebinin aydınlatılması, uykunun amacının anlaşılması için önemli sayılıyor. Hayvanlardaki uyku düzeni insanlardan farklı. Yarasalar günün 1820 saatini uyuyarak geçirirken, filler günde 34 saat uyuyor. Bazı kuşlar tek gözü açık olarak ve çok kısa süreyle uyuyorlar. Yunusların uykusuysa oldukça ilginç. Yunuslar uyurken beyin yarım kürelerinden sadece birisi uyuyor, diğeriyse uyanık kalıyor. Her 2 saatte bir uyuyan ve uyanık olan yarım küreler nöbet değiştiriyor, ayrıca, yunuslar akvaryum gibi ortamlarda aynı yönde daire çizerek uyuyorlar. Uyku süreleri, hayvanların türüne, beyin ağırlığına ve beslenme özelliklerine göre farklılıklar gösteriyor. Bu değişikliklerin temeldeki nedenlerinin ortaya çıkartılması, uykunun amacını aydınlatma yönünde atılacak önemli adımlar olarak kabul ediliyor.
REM ve NREM uykularının amacı tam olarak bilinmese ve bu konuda birçok teori olsa da, ortak görüş, uykunun tüm türlerde ortak bir sebebi olduğu yönünde. Uykuda beyin neredeyse uyanıkken olduğu kadar faaliyet içerisinde. Uyku sırasında meydana gelen karmaşık sinyaller sayesinde beyin, birçok problemini çözebiliyor, kendisini yeniden şekillendirip kişiyi günlük hayata hazırlıyor. Gün içerisinde azalan ya da tükenen çeşitli moleküller, uykuda tekrar sentezleniyor. Uykunun öğrenme ve belleği geliştirmede de önemli rolü var. Uyurken beyinde gerekli bağlantılar sağlamlaşıp, gereksiz olanlar kopuyor ve günlük hayata daha kolay uyum sağlayacak hale geliyor. Beynin bu yoğun çalışması, hiç
REM Uykusunun Amacı
Uykunun ilk insanların hayatta kalması için önemli mekanizmalardan birisi olduğu düşünülüyor. Gün içerisinde yorgun düşen vücudun dinlenmesi için gerekli süreyi sağlamanın dışında uykunun başka faydaları da var. Uyku, ilk insanın düşmanlarından kurtulmak için çok enerjiye ihtiyacı olduğu ve gıdanın az olduğu çağlarda çok önemli bir enerji tasarruf sistemiydi. Daha da önemlisi, tehlikeli ve karanlık gecelerde insanın ortalıkta dolaşıp düşmanlarına av olmasını önleyen bir savunma mekanizmasıydı. Günümüze kadar gelen uykunun önemli bölümlerinden birisi de REM uykusu. REM uykusunun hem vücut hem de ruh sağlığı açısından çok önemli olduğu kabul ediliyor. REM uykusunda, sinirler arasındaki bağlantı olan sinapslar güçleniyor, yenileri oluşuyor ya da gerekli olmayan sinaps bağlantıları kopuyor. Kısacası, REM uykusu beyindeki bağlantıların yeniden şekillenmesinde çok büyük önemi var. Belleğin gelişmesine ve öğrenmeye de önemli katkısı var. REM uykusunu yeterince alamayan kişilerin belleğinde zayıflama oluyor ve öğrenme güçlüğü çekiyorlar. REM uykusunun rüya görmeyle yakın ilişkisi var. Uykunun bu bölümünde uyandırılan kişilerin neredeyse %95’i rüya gördüklerini ifade ediyorlar. Bu durumda, insan beyni için çok önemli olan REM uykusuyla yakın bağlantısı olan rüyaların da büyük önemi olduğu düşünülüyor.
REM uykusu, rüyaların görüldüğü evre. REM uykusu sırasında kişi uyku konumunda olsa da beyin metabolik olarak oldukça faal. Kalp ve solunum hızı bu evrede değişkenlik gösteriyor. Gözlerde hızlı hareketler, uzuvlardaki kaslarda küçük hareketlenmeler ve erkeklerde cinsel organda sertleşme REM uykusu sırasında görülüyor. Uyanıklık durumuna göre vücudun harcadığı enerjiden daha az enerji harcanmasını sağlayan REM uykusu, NREM uykusuna göre daha az enerji tasarrufu sağlıyor. Tüm uyku sürecinin neden sadece NREM olmadığı henüz bilinmiyor.
REM uykusunun süresi esas olarak doğuşta sinir sisteminin gelişim durumuna bağlı. Doğuştan sinir sistemi iyi gelişmiş olan hayvanlarda, erişkin yaştaki REM uykusu daha kısa sürüyor. Örneğin, doğduğunda oldukça gelişmiş sinir sistemine sahip olan, hatta dişli doğan bazı kemirgenlerde erişkin yaşa ulaştığında REM uykusu toplam 1 saati geçmiyor. Sinir sistemi görece az gelişmiş doğan insan türünde, ileriki yıllarda REM uykusu daha uzun sürüyor. REM uykusunun süresi büyüfarkında olmadığımız ruhsal ve duygusal sorunlarımızın çözümüne de katkıda bulunuyor. Böylece iyi bir uyku sayesinde beynimiz, ertesi güne çok daha iyi ve zinde başlama olanağı tanıyor bize.
dükçe azalıyor. Uykunun bu evresi doğuştan itibaren var ve bebeklik döneminde uykunun daha fazla bir kısmı REM uykusunda geçiriliyor. Bu ve benzeri gözlemler, REM uykusunun beyin gelişiminde önemli rolü olduğunu gösteriyor. REM uykusu sırasında, beyinde oluşan hatalı sinir bağlantıları yok ediliyor. Sinir hücreleri arasında yeni bağlantılar kurularak sinir sisteminin programlı bir şekilde gelişmesinde REM uykusu oldukça önemli. Özellikle, bebeklik ve çocukluk döneminde REM uykusu beynin gelişiminde önemli rol oynuyor.
Erişkinlik döneminde uykunun bu evresinin tam olarak ne faydasının olduğu bilinmiyor. REM uykusunun, kişiyi uyanıklığa hazırladığı, böylece çok derin uyku olan NREM uykusundan doğrudan uyanıklık durumuna geçilmesini önlediği düşünülüyor. Uyurken dahi belirli bir alarm durumunda olmanın, hayvanların dış tehlikelerden korunmasında oldukça önemli yeri var. Çok derin uykudan, yani NREM’den uyanan hayvanın yem olma ihtimali, REM uykusundan uyanan, ve belirli bir alarm durumunda olan hayvana göre daha fazla. Buna ek olarak, NREM uykusundan uyandırılan hayvanların günlük bedensel işlevlerinde olumsuz etkilenme görülüyor. REM uykusunun en uzun görüldüğü dönem uyanmaya yakın olan süre. Uykuya ilk daldıktan sonra girilen REM evresi 1015 dakika kadar sürerken, uyanmamıza yakın girdiğimiz REM evresi 25 dakika kadar sürüyor. Göz hareketleri, soluk alıp verme ve kalp hızındaki değisiklikler sabaha doğru olan REM uykusunda daha belirgin hale geliyor. Bu bulgular, REM uykusunun bizi uyku durumundan gülük hayata geçişe hazırladığını gösteriyor.
REM uykusunun amaçlarından bir diğerinin, beyin sapını aktif halde tutmak olduğu düşünülüyor. Bazı hayati iç organların işlevlerini kontrol eden beyin sapı, REM uykusunda sürekli uyarılar alıyor. Evrimsel süreçte, beynin entelektüel becerilerinden, ince iş yapma yeteneklerinde sorumlu olan korteksin gelişimini tamamlamasından önce bile REM uykusunun var olduğu ve bu sistemin beyin sapı üzerinde etkili olduğu düşünülüyor. REM uykusunun başka bir önemi de, gün içerisinde miktarı azalan mesajcı molekülerin yeniden sentezlenmesine fırsat yaratmak. Yani beyne, biyokimyasal açıdan bir mola vermek. REM uykusu sırasında beyindeki, noradrenalin, histamin ve serotonin sentezleyen hücrelerin faaliyetinde REM uykusu sırasında azalma oluyor. Böylece, gün içerisinde oldukça aktif olan bu hücreler REM uykusunda toparlanarak mesajcı molekülerin ve bunların uyardığı algılayıcıların sentezine zaman kalıyor.
Öğrenciyken hepimizin en büyük hayali, tarih kitabını yastığımızın altına koyup uyurken o bilgilerin kafamıza girmesiydi. Belki de bu hayaller artık gerçek oluyor. Bilimciler uykuyla bellek ve öğrenme arasındaki bağlantıyı araştırıyor. Bilimciler, REM uykusu sırasında karmaşık öğrenmenin müm
Uyku ve Duygular
Uyku sadece bilgiyi değerlendirme ve öğrenmeyi geliştirmede işe yaramakla kalmayıp ruhsal durumumuzu da etkiliyor. REM uykusunu tam olarak alamayan kişilerde ruhsal bozukluklar ya da duygulanım bozuklukları görülmesinden yola çıkan bilimciler, rüyaların normal psikolojik durum için çok önemli olduğu görüşünde. Rüyalar, bir bakıma bizi psikolojik olarak bir sonraki güI ne hazırlıyor. Uykusunu yeterince alamayan bir I kişinin ertesi gün daha saldırgan olduğu, toleransının azaldığı ve daha çabuk sinirlendiği I bilinen bir gerçek. Arizona Üniversitesi psikoloji bölümünden Dr. Perlis, rüyaların insanın günlük davranışlarını ve duygularını önemli ölçüde etkilediğini savunuyor. REM uykusu sırasında görülen rüyaların bir tür tedavi edici niteliği olduğunu belirkün olduğunu ifade ediyorlar. Yapılan çalışmalar, öğrenmenin temeli olan belleğin uyku sırasında geliştirilebildiğini gösterdi. Teorilere göre, gün içerisinde beyne kaydedilen bilgiler uyku sırasında işleniyor. Uyku sırasında beyin, bilgileri toplayarak sanal bir ortamda, hiçbir dış uyaran olmadan onla
ten araştırmacı, REM uykusunu kullanarak bazı ruhsal bozuklukların tedavi edilebileceğini ifade ediyor. Rüyaların insan psikolojisini düzenlemedeki etkisine diğer bir gösterge de geceleri uykudan uyandığımızda içinde bulunduğumuz moral bozukluğu ya da sinirlilik halinin sabah uyandığımızda kaybolması. Kısaca, insan beyni rüyalar sayesinde yine kendisine gece boyunca bir bakıma psikoterapi uygulayarak bizi günlük ha
UYK
rın tekrarlanmasını sağlıyor. Böylece, nöronlar arasındaki bağlantılar daha da güçleniyor. Bellek için, beynin orta alt kesiminde bulunan “hipokampus” çok önemli. Beynin hipokampus bölgesinde birbiri ardına gelen uyarılar, oluşan bilgilerin sürekli kalması için beynin dış kabuğundaki üst merkezlere depolanmak üzere gönderiliyor. Rüyalarda nöronlar defalarca uyarılıyor. Bu uyarıların sonucunda sürekli yeni bağlantılar oluşuyor ve mevcut bağlantılar güçleniyor. Sinirsel uyarıların devamlılık göstermesi sayesinde hipokampusta tekrarlanan bilgiler, uzun süreli belleğe atılmak üzere beynin üst merkezlerine gönderiliyor. Tekrarlanmayan bilgiyse depolanmadığı için kısa bir süre sonra kayboluyor. Uyanık olduğumuz zamanlardaki nöron uyarıları, uykuda da tetiklenebiliyor. Böylece bilgilerin daha da kalıcı hale gelmesi sağlanarak öğrenme güçlendiriliyor.
Özellikle uykunun REM evresinde nöronlar uyarılarak bilginin taze kalması sağlanabiliyor. Yapılan çalışmalarda, REM uykusunun kesintiye uğradığı ve buna bağlı olarak da rüyaların kesintiye uğradığı durumlarda, bellek ve öğrenme yeteneği azalıyor. Yani, rüyalar öğrenmede etkili görünüyor. Farelere belirli komutlar öğretildikten sonra REM uykusu sırasında beyin dalgalarının arttığı gözlendi. Bunun üzerine, öğretilen komutlar müzikle eşleştirildi. Her komut öğretilirken aynı
yata hazırlıyor. Böylece rüyalar, bilgilerimizi güçlendirmek ve öğrenmeyi kolaylaştırmanın yanı sıra duygusal termostatlar olarak görev yapıp ruhsal durumumuzu da düzenliyor. Rüyalar kişinin duygusal durumunu düzenlerken, öte yanda kişinin içerisinde bulunduğu duygusal durum da rüyaları yönlendirebiliyor. Hartmann’a göre rüyalar sırasında oluşan yeni bağlantılar rastlantısal olarak değil, kişinin duygusal durumuna göre kontrol ediliyor. Bu nöronal bağlantılar, uyanıkken olanlardan çok daha güçlü kurulabiliyor ve esas kontrol mekanizması kişinin duygusal durumu. Rüyalarda nöronal bağlantıların kurulduğu ve güçlendiği gerçeğinden, “rüyalarda I gün içerisindekinden daha fazla öğreniyo I ruz” gibi bir sonuç çıkartmak da yanlış olur. Rüyaların tüm faydalarına karşın yine de öğrenme ve yaratıcılık gibi yeteneklerin en çok geliştiği zaman dilimiyse uyanıklık hali.
KU VE ÖĞRENME
müzik dinletildi. Daha sonra bir grup fareye aynı müzik REM uykusunda dinletildi. Ertesi gün uykuda müzik dinletilen farelerin verilen komutları müzik dinletilmeyenlere göre daha çabuk yaptıkları görüldü. REM uykusunda dinletilen müzik, olasılıkla gün içerisinde verilen komutu çağrıştırdı ve beyin bu komutu tekrarlayarak belleği güçlendirdi. REM uykusu, belleğin tazelenmesi ve güçlenmesi için oldukça önemli görünüyor. Uyku, esas olarak iki evreden oluşuyor. REM ve REM olmayan evreler. REM evresinde beyin, neredeyse uyanık olduğumuzdan da fazla aktif. Bu sırada kan basıncı yükseliyor, kalp atışlarımız artıyor. Yani REM uykusunda beyin oldukça fazla çalışıyor. Rüyanın görüldüğü evre de bu.
Uykusunu yeterince alamayan bir kişinin ertesi gün olayları kavrama ve akılda tutma yeteneğinin azalması, uyku ve bellek bağlantısını gündeme getirdi. Yapılan çalışmalarda, REM uykusunun kesintiye uğradığı durumlarda bellek ve öğrenme yeteneği azalıyor. Yani uykunun REM fazı öğrenmede etkili görünüyor.
Özet olarak, uyku sırasında bilgiler toparlanıp, bilgisayar terimiyle “backup” yapılıyor ve bellek güçleniyor. Aynı zamanda bağlantılar sağlamlaştırılıyor, yeni ve daha ileri bağlantılar kuruluyor, diğer bir deyişle beyindeki programlar “update” ediliyor. Ernest Hartmann’a göre rüyalar sırasında, gün içerisinde azalmış olan mesajcı moleküller, yani “nörotransmitörler”, yani beynin mesajcı molekülleri salgılanıyor. Beyin için gerekli olan birçok protein de REM uykusu sırasında sentezleniyor. Yıpranmış nöronlar ve bağlantıları da bu sırada onarılıyor, yeni çapraz bağlar oluşuyor. Rüyalar, beyinde azalmış olan yararlı molekülerin sentezi için gerekli zaman dilimleri. REM uykusu sırasında “büyüme hormonu”nun salgılanımında artma olduğu bilinen gerçeklerden. Belki de bebeklerin günün çoğunu uyuyarak geçirmelerinin sebebi de bu olabilir.
Öğrenmenin en önemli yardımcısı bellek. Öğrenmek, bilgilerin belleğe atılması ve bunların biriktirilmesine dayanıyor. Yani bellek olmazsa öğrenme de olmuyor. Bellek kabaca iki ana gruba ayrılıyor: “dekleratif” ve “dekleratif olmayan” bellek. Dekleratif bellek, günlük olayların ya da edinilen bilgilerin depolanmasına dayanıyor. Dün gece ne yemek yediğini hatırlamak ya da Türkiye’nin başkentinin Ankara olduğunu bilmek dekleratif belleğin görevleri. Dekleratif bellek de kendi içerisinde ikiye ayrılıyor. Epizodik bellek, bir önceki gün yenen yemeği, arkadaşımızın anlattığı fıkrayı hatırlamak için kullanılıyor. Semantik bellekse kitabi bilgileri depoluyor. Matematik formülleri, Osmanlı tarihi ve coğrafya bilgilerini depolamak bu belleğin görevi. Günlük hayatta gerçekleştirdiğimiz öyle görevler var ki bunları hatırlamak için kafa yormuyoruz. Örneğin bisiklete binmek, arabanın vitesini değiştirmek, evimizin yolunu bulmak gibi. Bu tip bilgileri depolamaksa dekleratif olmayan belleğin görevleri.
Duyularımız yoluyla algılanan ve beyne iletilen bilgiler sinir hücrelerinde bir dizi moleküler değişiklikler yol açarak belleğe atılıyor. Bilgilerin bellekte kalıcı hale gelmesinde uykunun rolü çok büyük. Yaklaşık 90 dakika arayla meydana gelen REM ve NREM evrelerinde bellek güçlendiriliyor. NREM uykusu kendi içerisinde de dörde bölünüyor. NREM uykusunun 3 ve 4. kısımları beyinde yavaşdalgaların oluşmasına neden oluyor ve uykunun en derin evreleri. REM ve yavaşdalga evrelerinde bellek daha çok güçlendiriliyor.
Uykunun belleği güçlendirme mekanizmaları hücre düzeyinde araştırılıyor. Beyin hücreleri içerisinde bulunan genlerin yaklaşık %10’unun kodlanma hızları gece ve gündüz farkına göre değişkenlik gösteriyor. Bazı genler uykuda daha aktif hale gelerek protein sentezini artırıyor. Protein kinaz 4 ve kalmoulin adlı proteinleri kodlayan genler uykuda aktif hale geçiyor. Bu proteinler belleğin güçlenmesinde oldukça önem taşıyor. Beynin değişik durumlara uyum sağlamasına yardımcı olan proteinlerden birisini kodlayan zif268 geni, REM uykusunda aktif hale geçiyor. Bunlara ek olarak, hücre duvarının güçlendiren ve sinir hücrelerinin etrafında bulunan miyelin kılıfın sentezine yardımcı olan genler de uykuda daha fazla çalışıyor.
Yapılan çalışmalar, beynin çeşitli merkezlerinin uyku sırasında oldukça aktif çalıştığını gösteriyor. Gün içerisinde alınan bilgiler tekrarlanarak belleğe daha kuvvetli yerleşmesini sağlıyor. Bu işlev sayesinde öğrenilen işler uyku sırasında daha geliştirilerek en mükemmel hale getirilmeye çalışılıyor. Diğer bir deyişle, uyku sırasında hafız güçlendiriliyor ve karmaşık görevlerin bir bakıma provası yapılıyor.
Uyku bozuklukları insanları rahatsız eden başlıca sorunlar arasında. Uyanıkken ya da uykuda, beyin sürekli etkin. Bu iki durum arasındaki temel fark, çalışan bölümlerin farklı olması. Kısaca, beyin uykuda bile aktif olarak çalışarak vücuda yarar sağlamayı hedefliyor. Uyku bozukluklarındaysa gerek bedensel gerekse ruhsal sorunlar ortaya çıkıyor. Bu sorunların anlaşılması ve giderilmesi için yapılan çalışmalar, uykunun mekanizma ve yararlarının daha iyi anlaşılmasını sağlıyor. İnsanların günlük uyku ihtiyaçları genetik olarak belirlenmiş durumda. Her kişinin günlük uyku ihtiyacı diğerinden farklı. Kimi günde 6 saat uyurken kimileri 9 saat uyumadan uykusunu alamıyor. Ancak insanlar genel olarak 7,58 saat uyuyorlar. Kişinin günlük uykusunu tam olarak aldığının en önemli göstergesi, çalar saat çalmadan uyanması. Ancak çalar saatle uyanabiliyorsak, bu demektir ki daha gereken uyku süresi tamamlanmamış ve vücudun daha fazla uykuya ihtiyacı var. Gün içinde durgun bir anda uykuya dalmak da kişinin uyku eksikliğini gösteriyor. Normal uyku ihtiyacını alan kişi, monoton bir dersi dinlerken ya da ağır bir öğle yemeği sonrası uyku ihtiyacı duymuyor. Bu türden durumlar sadece vücudun uyku ihtiyacını su yüzüne çıkarıyor. Kendimize özgü olan ideal uyku süresini anlayabilmenin yolu, uyanmak için hiçbir zorunluluğun olmadığı tatil günlerinde ne kadar uyuduğumuzun hatırlanması. İşte bu
süre kişinin gerçekte ihtiyacı olan uyku süresi. Günümüzdeki hayat ve çalışma koşullarında, ideal uyku süresini yaşamamız pek mümkün olmuyor. İş, seyahat, yoğun çalışma, bedensel hastalık ya da aşırı üzüntü gibi durumlar kişilerin uyku düzenlerini bozabiliyor. Bu tür durumlar genellikle geçici oluyor ve hafta sonu ya da uzun tatillerde uyku eksikliği telafi edilebiliyor. Uykusuzluğun uzun dönemde telafi edilmemesi çeşitli bedensel ve ruhsal sorunlara yol açabiliyor. Uyku düzenini bozacak görünür bir neden olmamasına karşın, aşırı uyumak, uykuya dalamamak, ya da uyku düzenindeki bozukluklar beynin önemli sorunları olarak kabul ediliyor. Kısaca “uyku bozukluğu” olarak adlandırılan bu sorunlar
Uyku Apnesi
(Uyurken nefes alamamak)
Belirgin bir neden olmadığı halde gün içinde aşırı uyuma haline hipersomnia deniliyor. Bu uyku bozukluğuna yol açan en önemli nedense “uyku apnesi” denen bir hastalık. Erişkin kadınların %2’si ve erkeklerin %4’ünde görülen uyku apnesi kişinin hayatını tehdit eden boyutlara varabiliyor. Uyku apnesi genellikle çok horlayan kişilerde görülen bir rahatsızlık. Eskiden, uyku apnesinin orta yaş ve üzerindeki kilolu kişilerde olduğu düşünülüyordu. Ancak yapılan araştırmalar çocukların %3’ünde ya da zayıf kişilerde de bu hastalığın olabileceğini gösteriyor. Bu hastalıkta, uyku sırasında solunum kaslarındaki gevşeme ve hava yollarındaki çökmeye bağlı olarak kişi bir süre nefes alamıyor. Hava yollarındaki çökmenin temelinde kan oksijen düzeyinin düş
UYK
toplumda oldukça sık görülüyor. Kişinin yaşam kalitesini düşüren bu durumlar, yalnızca ruh ve beden sağlığını olumsuz etkilemekle kalmıyor; aşırı uykuya yatkınlığa bağlı olarak meydana gelen kazalar, uyku sırasında yapılan kontrolsüz davranışlara bağlı yaralanmalar, uyku bozukluklarının yol açabildiği diğer önemli sorunlar.
Günümüzde, tanımlanmış olan 100’ün üzerinde uyku bozukluğu türü var. Bunlar 4 ana grupta toplanıyor. Bunların ilki: “insomnia” olarak adlandırılan uyuma güçlüğü. Uykusuzluk hastalığı toplumda en sık görülen uyku bozukluğu. Bu kişilerin bir kısmı hiç uykuya dalamazken bazıları gecenin bir yarısında uyanıp bir daha uyuyamıyor. Bu tür rahatsızlıkların tedavisinde antidepresan denen, depresyon yani bunalım durumlarında verilen ilaçlar öneriliyor. Bu ilaçlar uyku sağlasa da yavaş dalga evresinin derinliğini azalttığı için tam olarak kaliteli bir uyku sağlayamıyor. Gün içerisinde uykuya eğilim de diğer bir uyku sorunu. Bu kişilerin gün içerisinde uyuklamasının nedeni gece boyunca derin uykuya geçememeleri. “Hipersomnia” denen bu durum, belirgin bir neden olmadığı halde gün içinde aşırı uyuma hali. Buna yol açan nedenlerin başında “uyku apnesi” denen hastalık geliyor. Uyku sırasında, solunum kaslarındaki gevşeme ve hava yollarındaki çökmeye bağ
mesi yatıyor. Kan oksijen miktarını yükseltmek için kişiler sık sık uyanıyor ve gerekli havayı teneffüs ediyorlar. Saatte 100’e varan uyanmalar olabiliyor. Bu nedenle uyku apnesi olan kişiler derin uyku evresine hiç geçemiyor. Bu uyanmalar kişi tarafından farkedilmese de, ertesi gün uykuya meyili artırarak kendini gösteriyor. Uyku apnesi ani kan basıncı yükselmelerine yol açarak uykuda kalp krizi riskini artırıyor. Gece uykusunu alamadıkları için bu kişiler gün içinde sürekli uyukluyor ve çeşitli kazalara yol açabiliyorlar. Bu nedenle uyku apnesi olanların gün içinde araba kullanmaları da oldukça sakıncalı. Bu hastalığın tedavisi çok kolay değil. Genellikle aşırı kilolu kişilerde görüldüğü için ilk yapılması gereken, kilo vermek. Uyku öncesi alkol ya da sakinleştirici ilaçların kesinlikle alınmaması gerekiyor. Uyku sırasında hava yollarını açık tutabilmek için genellikle bu kişilere bir maske yoluyla basınçlı hava vermek gerekiyor.
CU BOZUKLUKLARI
lı olarak kısa bir süreyle nefes alınamıyor. Yeterince oksijen alınamadığı için kişi sık sık uyanıyor ve derin uyku evresine hiç geçemiyor. Gece uykusunu alamadığı için bu kişiler gün içinde sürekli uyukluyorlar. Narkolepsi denen hastalıktaysa hiçbir neden olmaksızın kişi gün içerisinde uykuya dalıyor. Bu kişiler oturdukları yerde, ayakta ya da araba kullanırken bile uykuya dalıp rüya görüyorlar. Hayati sorunlara yol açabilecek bu rahatsızlık, teşhis edildikten sonra etkin bir şekilde tedavi edilebiliyor. İnsomnia ve hipersomnia’dan sonra en sık karşılaşılan üçüncü uyku bozukluğu grubuysa “parasomnia”. Bu kişilerde uyku sırasında istemsiz ve kontrolsüz davranışlar görülüyor. Uykuda yürümek, çığlık atarak kalkmak, rüya sırasında çevreye saldırmak bu hastalıkta görülen davranış bozuklukları arasında. Bu kişiler uykuda farkında olmadan kendilerine ya da başkalarına zarar verebiliyorlar. Uykuda yürürken balkondan düşüp ölenler ya da rüya görüp oda arkadaşını yumruklayanlar oluyor. Bu hastalıkların tedavisi oldukça önem taşıyor. Son grup uyku bozukluğuysa uyku ritim düzensizliği. Bu kişilerde, uykunun 24 saatlik normal düzeni, yani biyolojik uyku saati bozuluyor. Erken yatıp istenilen saatte uyanamamak, ya da erken yatıp istenilenden erken kalkmak uykuda ritim bozukluğunu gösteriyor. Bu kişilerde uyku düzenleyici ilaçlar kullanarak uyku süresini kabullenilebilir normal saatler arasına çekmek gerekiyor.
Uyku bozukluklarının anlaşılması, uykunun amacının ve yararlarının anlaşılması için oldukça önemli. Değişik uyku bozukluklarından, beynin değişik merkezleri ve hücreleri sorumlu. Bu hücrelerin işlevlerinin tam olarak aydınlatılmasıyla uykunun sırları da çözülebilecek. Uykunun sırlarının anlaşılmasıyla beyin daha iyi anlaşılacak ve birçok sinir sistemi hastalığının kökeni bulunabilecek. Bu nedenle uyku üzerinde yapılan çalışmalar, yalnızca uykunun mekanizması ve amacını ortaya koymakla kalmayıp, beynin deşifre edilmesine yardımcı olacak ve böylece birçok hastalığa şifa bulunmasını sağlayacak.
Narkolepsi
(Uyuma hastalığı)
Beynin ilginç ve ender görülen bir hastalığı “narkolepsi”, her 2 bin kişiden birinde ortaya çıkıyor. İnsanın gün içinde çok kolay uykuya girmesine yol açan ve hipersomnianın bir türü olan bu hastalık, REM evresini kontrol eden merkezlerdeki sorunlardan kaynaklanıyor. Bu kişiler gün içinde çok hızlı bir şekilde REM uykusuna dalıp rüya görmeye başlayabiliyorlar. Oturdukları yerde, ayakta ya da araba kullanırken rüya görüyorlar. Bu durum çok ciddi sosyal ve yaşamsal sorunlara yol açıyor. Narkolepsi hastalığı olanların gün içinde uyanıkken bile kasları aniden REM uykusundaki gibi gevşeyebiliyor. Tüm kasların bu ani ve geçici felç durumuna “katapleksi” deniliyor. Oldukça tehlikeli olan bu durum, gülmek, üzülmek gibi herhangi bir duygusal anda ya da yürürken olabiliyor. Narkolepsinin diğer bir bulgusuysa uyurken görülen rüyalara benzer halusinasyon görülmesi. Gün içinde çok kısa süreli dalmalarda bile bu kişiler rüya görebiliyor. Uyku felci denen durum da bir narkolepsi belirtisi. Kişi, uyandığında tüm vücudunu felç olmuş gibi hissediyor. Nefes alıp verme devam ediyor ve gözler oynayabiliyor. Kısa süren bu durum kişiye ölecekmiş hissi veriyor. Narkolepsi hastaları, gün içinde sık sık uykuya daldıkları için gece uykuları düzensizleşiyor. Bu kişilerde görülen diğer bir belirtiyse otomatik hareketlerin sıklığı. İnsanlar gün içinde bazı hareketleri düşünmeden, yalnızca bir alışkanlık olarak yapabiliyorlar. Örneğin, iş çıkışında bir konu üzerinde düşünürken hiç farketmeden arabanızın olduğu yöne gitmek, elinizdeki sütün kalan kısmını hiç düşünmeden buzdolabına koymak gibi hareketler, otomatik olarak yapılıyor. Bu tip davranışlar, narkolepsi hastalığında oldukça belirgin oluyor. Bu kişiler gün içerisinde yaptıkları birçok hareketi, farkında olmadan otomatik olarak yapıyorlar.
Narkolepsi hastalarındaki temel sorun, uyku ve uyanıklık arasındaki sınırın kaybolması. Bu kisilerde sıklıkla görülen otomatik davranış şekli, NREM uykusuyla uyanıklık durumun bir karışımı olarak kabul ediliyor. Narkolepsi hastasında, karmaşık işleri yapmaya yetecek kadar uyanıklık durumu olsa da, bu uyanıklık düzeyi, yapılan hareketleri bilinç düzeyinde değerlendirmeye ve hatırlamaya yeterli olmuyor. Örneğin, kişi odasını toplayarak kitabını kaldırıyor, ancak bunun farkında olmadığı için daha sonra nereye kaldırdığını hatırlayamıyor. Narkoleptiklerde REM uykusu ve uyanıklık birbirine karıştığı için uyku felci sıklıkla görülüyor. Bu durum normal insanlarda aşırı yorgunluk, uykusuzluk ve stres durumlarında da görülebiliyor. Ancak, narkolepsi hastalarında sık belirtilerden birisi. Araştırmacılar, uyku felcinin temelinde yatan bozukluğun, REM uykusunda görülen, genel vücut kaslarındaki gevşemeyle uyanıklık durumunun aynı anda yaşanması olduğunu düşünüyorlar.
Narkolepsi hastalığının temelinde genetik etkenler bulunuyor. Bu kişilerin %90’ından fazlasında HLADR15 ve DQ6 geni bulunuyor. Bu gen, altıncı kromozom üzerinde bulunuyor ve bu geni taşıyanların çocuklarında narkolepsi olma riski %2, yani toplumda görülme sıklığının yaklaşık 40 katı. Yapılan yeni bir çalışma narkolepsi hastalığının mekanizmasını bir ölçüde aydınlattı. California Üniversitesi’nde yapılan bu çalışmada narkolepsi hastalarının beyninde “hipokretin1” denen bir mesajcı molekülün düzeyinin normale göre %85 oranında daha az olduğu bulundu. Hipokretin1, hipotalamusta bulunan az miktardaki hücreden salgılanıyor. Normal insan beyninde hipokretin salgılayan yaklaşık 70 bin hücre bulunuyor. Narkoleptiklerdeyse bu hücrelerin sayısı 310 bine kadar düşüyor. Narkolepsi hastalarından alınan omurilik sıvısında hipokretin1 ölçülemeyecek kadar azalıyor. Narkolepsi dışında hiçbir hastalık omurilik sıvısındaki hipokretin1 düzeyini sıfırlamadığı için, bu durum hastalığın teşhisinde önem taşıyor. Hipokretin1 salgılayan hücrelerin neden azaldığı tam olarak bilinmiyor. Çeşitli çevresel etkenler ya da vücudun kendi ürettiği bir zehirli madde bu hücreleri yok etmiş olabilir. Diğer bir olasılıksa bu hücrelerin vücudun kendi bağışıklık sistemi hücreleri tarafından öldürülmesi. Bu hastalığın tedavisinde değişik yöntemler olmasına karşın, son yıllarda hipokretin1 içeren ilaçların şikayetleri azalttığı ya da yok ettiği tespit edildi.
UYKU BOZI
somnia” denen durum. Genellikle çocukluk çağlarında görülen bu durum temel olarak uykudan ani uyanmayla kendini gösteriyor. Ancak bu rahatsızlık erişkinlerde de görülüyor. Uykusuzluk, aşırı alkol alımı, yorgunluk, stres ve ateşli hastalıklar parasomnia’yı tetikleyen etkenler arasında.
Gecenin bir yarısında kafa karışıklığıyla uyanmak, parasomnia’nın sık görülen şekli. Kişi, derin uykudan kafası karışmış şekilde uyanıyor ve sarhoş bir insanın davranışlarına benzer hareketler yapıyor. Yataktayken anlamsız hareketler ve ağlama gibi davranışlara neden olan bu duruma “uyku sarhoşluğu” da deniliyor. Uyurgezerlik olarak bilinen uykuda yürümek de bir parasomnia çeşidi. Bu rahatsızlık genellikle çocukluk yaşlarında görülüyor. Yapılan araştırmalarda çocukların %117’sinde uykuda yürüme görülüyor. En sık görüldüğü yaslarsa 1112. Ancak erişkinlerde de %4 oranında uyurgezerlik oluyor. Bu rahatsızlığın en önemli riski, uyku sırasında kişinin pencereden ya da balkondan atlayarak kendine zarar vermesi. Bu nedenle derhal tedavi edilmesi gereken bir durum.
Uyku terörü, parasomnianın en dramatik çeşidi. Bu kişiler uykudan çığlık atarak uyanıyor. Panik ve istemsiz hareketler görülüyor. Yataktan aniden kalkıp odanın içinde koşmak ve duvarlara yumruk atmak, uyku teröründe sık karşılaşılan hareketler. Bu rahatsızlık sırasında kişiler umulmadık davranışlar yaparak hem kendilerine hem de başkalarına zarar verebiliyorlar. Bu davranışlar sırasında kişiyi uyandırmak oldukça güç ve genellikle yapılanlar sonradan hatırlanmıyor. Çocuklukta sık görülmekle birlikte erişkinlerde de sanıldığından daha sık, %3 oranında görülüyor. Uyku terörü, davranış tedavisi ya da ilaçlarla düzeltilebiliyor.
“REM parasomnia” olarak bilinen ve REM uykusunda oluşan davranış bozuklukları, görülen rüyaların gerçek gibi yaşanmasına ortaya çıkabiliyor. Örneğin, kişi rüyasında kavga ettiğini görüyorsa, yatakta doğrularak etrafa yumruk atmaya başlıyor. Normal bir kişide REM uykusu sırasında, rüya görürken göz kasları dışındaki istemli kaslar felç durumunda oluyor. Kaslarda meydana gelen felç benzeri gevşeme rüyalara kişinin bedensel yanıtlar vermesini engelliyor. Ancak REM parasomniası olanlar, rüyalarını bütün canlılığıyla yaşıyorlar. Bu eylemler sırasında çeşitli yerleri morarıyor ya da kırılabiliyor. Bu kişiler kendilerine zarar vermemek için kendilerini yatağa bağlamak, duvarları yumuşak yastıklarla kaplamak ve içinde sert cisim olmayan odalarda uyumak gibi önlemler alıyorlar. Bu durum genellikle erkeklerde ve 50 yaşın üzerinde görülüyor. Ani başlayan şekli olduğu gibi yavaş başlayıp sinsi ilerleyen kronik şekli de görülüyor. Depresyon için kullanılan antidepresan ilaçlar bu tür uyku bozukluklarına neden olabiliyor. Sinir sisteminin ağır ilerleyen, Parkinson gibi kronik hastalıkları da bu bozukluğa yol açabiliyor. REM parasomnia, sinir sistemini harap eden hastalıkların ilk belirtisi olabiliyor. Parkinsonun diğer belirtileri başlamadan 10 yıl önce bile görülebiliyor. Son derece vahim sonuçlara yol açabilecek REM parasomniası, önemsenmesi ve derhal tedavi edilmesi gereken bir hastalık. Benzodiazepin grubu ilaçlardan birisi olan klonazepam bu hastalıkta tedavisinde kullanılıyor. Klonazepam, etki mekanizması bilinmese de hastalığın tedavisinde oldukça etkili.
(Uykusuzluk)
İnsomnia
Toplumda en sık görülen uyku bozukluğu “insomnia”, yani uykusuzluk. Uykusuzluk, toplam uyuma süresinin az olması değil. Yani, 5 saat uyuyup, uyku ihtiyacını alan bir kişide uykusuzluk sorunu olduğu söylenemez. Esas olarak yeterli ve kaliteli uykunun alınamamasına insomnia deniliyor. Uykusuzluk sorununun temelinde bazı hastalıklar ya da psikolojik sorunlar olmasına karşın, çoğunlukla altta yatan hiçbir neden tespit edilemiyor. Uykusuzluk, tedavi edilmediğinde depresyon ya da uyuşturucu madde bağımlılığı gibi sorunlara bile yol açabiliyor. Bu ilişki tam tersine de işleyebiliyor, yani depresyon uykusuzluğa neden olabiliyor. İnsomnia hastalığı olan kişiler, gece az ya da hiç uymamalarına karşın gündüz uyku ihtiyacı olmuyor. Bu kişilerin metabolik hızı diğerlerine göre daha yüksek. Vücutta çeşitli metabolik olayları kontrol eden, strese karşı vücudu koruyan ACTH ve kortisol gibi hormonlar bu kişilerde daha fazla salgılanıyor. insomnia’nın tedavisinde, depresyonda kullanılan antidepresan ilaçlardan yararlanılıyor. Depresyona bağlı olmayan uykusuzlukta bile oldukça etkili olan bu tedavinin mekanizması bilinmiyor. Üç hafta ya da daha uzun süreyle kullanılan benzodiazepin grubu ilaçlardan oldukça yarar sağlanılıyor. Son yıllarda, insomnia tedavisinde melatonin benzeri ajanlar üzerinde çalışılıyor. Melatonin, beyindeki pineal bez tarafından salgılanıyor. Bu hormonun salgılanmasında^ en önemli etken, havanın kararması. Gerek gece, gerekse gündüz etkin olan hayvanlarda bu hormon geceleri salgılanıyor. Melatonin hormonunun uyku üzerindeki etkileri tam olarak bilinmiyor. ileri yaşta görülen uykusuzluk sorunu olan ve melatonin düzeyleri düşük olan kişilerde bu hormonun verilmesi uykuyu artırıyor. insomnia hastalığı olan kişilerde bu hormona benzer yapıda ilaçların kullanımı üzerinde çalışmalar devam ediyor.
Şiddetli uykusuzluk sorununun en sık görülen nedenlerinden biri de “ağrılı ayak sendromu” (restless leg syndrome). Toplumun %510’unu etkileyen bu durum, ayakta tarif edilemeyen ve rahatsızlık veren bir hisse yol açıyor. Genellikle geceleri uykuya dalarken ve bacaklar hareketsizken başlayan bu rahatsızlık, ayaklarda uyuşma, karıncalanma ve ağrı gibi değişik şikayetlere neden oluyor. Bu şikayetler ayağın kımıldatılması, ovuşturulması ya da yürümekle geçse de kişinin yatıp hareketsiz kalmasıyla tekrar başlıyor. Ayaktaki bu tarifi zor rahatsızlık hissi genellikle her gece aynı saatlerde, 12 ile 04 ara
KLUKLARI
Uyku Düzeni Bozuklukları
(Uyku ritmi bozukluğu)
Son grup uyku bozukluğuysa uyku ritim düzensizliği. Bu kişilerde, uykunun 24 saatlik normal düzeni, yani biyolojik uyku saati bozuluyor. Uyku düzeni, tüm hayvanlarda gecegündüz farkından etkileniyor. İnsanlar her 24 saatte bir uykuya dalıyor ve ortalama 7,5 saat uyuyorlar. Genellikle her gün aynı saatte uyuyup aynı saatte uyanıyoruz. Uyku düzenindeki bozukluklarda, istenilen saatte uyumak mümkün olmuyor. Bu kişilerin, gece uyumaları gereken saat yerine sabaha karşı ya da gündüz saatlerinde uykusu geliyor. Ancak bir kez uykuya daldıktan sonra, uykunun kalitesinde ve süresinde sorun yaşanmıyor. Uyku düzeni bozukluğu, kişinin biyolojik ritmiyle çevresel koşullar arasındaki uyumsuzluktan kaynaklanıyor. Uyku düzenini doğal olarak bozan bazı durumlar var. Örneğin saatlerin ileri ya da geri alınması, bir süre için kişinin uyku düzenini bozarak, uykusunun daha geç ya da erken gelmesine neden oluyor. Okyanusaşırı yolculuklarda da, ülkeler arasındaki saat farkı nedeniyle uyku düzeni bozuluyor. “Jetlag” denen bu durumda, kişinin uyuması gereken saatte uykusu gelmiyor. Örneğin, ülkemizden 4 saat geride olan bir ülkeden gelen bir kişi, o ülkede genellikle gece 11’de uyuyorsa, Türkiye’de saat 03’ten önce uykusu gelmeyebilir. Bu durum genellikle bir hafta içinde düzeliyor ve kişinin uyku düzeni bulunduğu ülkeye uyum sağlıyor.
Çeşitli psikiyatrik hastalıklar, uyuşturucu madde bağımlılığı ve uzun süreli uykusuzluk durumları da, uyku düzensizliğine neden olabiliyor.
sında görülüyor. Bu hastalık, hamilelerde, demir eksikliğine bağlı kansızlık durumunda ve diyaliz yapılan böbrek hastalarında daha sık görülüyor. Bazı araştırmacılara göre, hastalığın temelinde, sinir sistemi demir metabolizmasındaki bozukluk yatıyor. İleri teknoloji görüntüleme yöntemleri, bacaklarda meydana gelen bu rahatsızlıkların, talamus ve beyin sapından köken aldığını düşündürüyor. Pozitron emisyon tomografisiyle yapılan çalışmalar, beynin bazı merkezlerinde, mesajcı moleküllerden biri olan dopamin’in azaldığını gösteriyor. Hastalığın tedavisinde dopamin içeren Parkinson ilaçları oldukça etkili. Bunların yanı sıra, benzodiazepin grubu ve epilepsi için kullanılan ilaçlar da ağrılı ayak sendromu tedavisinde kullanılıyor. Beynin demir metabolizması ve dopamin bağlantılarının ortaya konulmasıyla bu hastalığın kökeni daha iyi anlaşılacak ve önemli bir sağlık sorunu olan uykusuzluğa etkin çözümler bulunacak.
Uyku düzeni bozukluğunun, teşhis edildikten sonra derhal tedavi edilmesi gerekiyor. Tedavide iki yöntem uygulanıyor. Bunlardan ilki olan “kronoterapi”de, kişi için ilk olarak ideal bir uyku saati belirleniyor. Kişi, her gün bu saate daha yakın bir zamanda uyumak için gayret ediyor. Bu yöntemde, gündüz saat 2’de uykusu gelen kişinin uyku saati, ilk gün 4’e, daha sonraki gün 6’ya kadar uyanık kalması sağlanarak, dereceli biçimde erteleniyor. Gün içinde uyumaya alışık kişilerin, uyku saatini geceye çekmesi, bu yöntemle en az bir hafta gerektiriyor. Diğer bir tedavi yöntemiyse “fototerapi”. Bu yöntem, uyku düzeninin ışık ve karanlıktan etkilenmesi ilkesine dayanıyor. Kişinin uykusu geldiğinde 2500 lux şiddetinde ışık uygulanarak uyku düzeni değiştiriliyor. Hedeflenen uyku saatine ulaşılana kadar bu yöntem uygulanıyor. Bu yöntemlerin etkinliğinin artırılması için halen yoğun araştırmalar devam ediyor.
Uyku ritmindeki bozukluğun diğer bir çeşidi de geç yatıp geç kalkmak. Bu kişiler hedefledikleri ideal saatte uykuya dalamıyorlar. Genellikle gece yarısından sonra uyuyabiliyor ve sabah da geç kalkıyorlar. Bu, en sık görülen uyku düzensizliği türü. Genellikle gece hayatına aşırı düşkün kişilerde görülüyor. Gece geç yatmaya bağlı olarak sabah işe ya da okula geç kalmak, bu kişilerin karşılaştıkları en önemli sosyal sorun. Tedavide temel olan nokta, yaşam tarzını değiştirmek. Buna ek olarak krono ve fototerapi uygulamak gerekiyor. Hedeflenen uyku düzenine ulaştıktan sonra, bunu koruyabilmek için tedavinin uzun süre devam etmesi gerekiyor. Geç yatıp geç kalkanların tam tersine, bazıları da uyumaları gereken saatten önce yatıp, erkenden uyanıyorlar. Bu kişiler genellikle akşamüstü, daha hava tam olarak kararmadan bile uyuyakalıp, sabah gün doğmadan uyanıyorlar. Gece yapılması gereken işleri yapamıyor ya da iş sonrası sosyal etkinliklere katılamıyorlar. Bu tür uyku düzeni bozukluklarında fototerapi uygulanıyor. Akşamüstü, kişinin uykusunun geldiği saatte yüksek şiddette ışık uygulanarak uykunun kaçması sağlanıyor. Tedavi, hedeflenen uyku saatine ulaşılıncaya kadar devam ediyor.
Uyku ritim bozuklukları oldukça sık görülmesine karşın, kişiler tarafından bir hastalık olarak düşünülmüyor ve önemsenmiyor. Yalnızca bir uyku alışkanlığı olarak görülen bu durumun, ciddi ancak tedavi edilebilir bir uyku sorunu olduğu birçok kişi tarafından bilinmediği için tıbbi yardım arayışına gidilmiyor. Şunu unutmamak gerekiyor ki uyku, beden ve ruh sağlığı için çok önemli. Beynin bu işlevindeki her türlü bozukluk ya da düzensizliğin önemsenmesi ve konunun uzmanı olan hekimlere müracaat edilmesi gerekiyor. Uyku bozukluklarının uzun süre devam etmesi, önemli nörolojik hastalıkların belirtisi olabileceği gibi, tedavi edilmediğinde önemli bedensel ve ruhsal hastalıklara da yol açabiliyor.
Ünlü bilgin Alcmaon’a göre uykuya, derideki kanın vücudun iç taraflarına doğru akması yol açıyordu. Aristo’nun uyku teorisiyse daha değişikti. Aristo’ya göre yenilen yiyeceklerin buharı sıcak olduğu için yükselerek kafada birikiyordu. Akşama doğru kafanın soğumasıyla su buharı soğuyarak aşağı iniyor ve kalbi soğutuyordu. Bu da uykuya yol açıyordu. Eski Babilonlar, rüyaların insanüstü dünyadan yollandığı, iyi rüyaların tanrıların, kabuslarınsa şeytanların mesajları olduğu düşünülürdü. O çağlardan beri uyku ve rüyaların kökenini, mekanizmasını anlayabilmek için insanoğlu yoğun çaba harcadı. Modern bilimin kullandığı EEG ve PET cihazları sayesinde uyku sırasında beynin yaydığı dalgalar ve hangi bölgelerin çalıştığı gösterilebiliyor. REM uykusu 1950’li yılların başlarında ilk keşfedildiğinde bilim dünyasında büyük heyecan yarattı. REM uykusunda uyandırılan kişilerin çoğu rüya tanımladıkları için, uzun yıllar REM uykusuyla rüyaların aynı kökenli olduğu düşünüldü. Ancak, daha sonra yapılan çalışmalarsa REM uykusuyla rüyaların oluşum mekanizmasının aynı olmadığı yani REM = rüya olmadığını gösterdi. REM uykusunun rüyalarla eş anlamlı olmamasına karşın, rüyaların oluşumunu tetiklediği düşünülüyor. REM uykusunun rüya demek olmadığı anlaşıldıktan sonra, rüyaların kökeni ve mekanizmasıyla ilgili yeni tartışmalar ve araştırmalar başladı. Rüya görmeye zemin hazırlayan uykunun hormonu “melatonin” olarak biliniyor. Beyindeki “pineal bez”de üretilen melatonin, belirli bir biyolojik saate göre salgılanıyor. Bazı araştırmacılar Melatonin’in doğal bir narkotik, yani uyku getiren molekül olduğunu ifade ediyor. Havanın kararmasıyla melatonin düzeyinde artış oluyor. Hava kararınca ya da göz kapakları kapanınca göze giren ışık miktarı azalıyor. Buna paralel olarak melatonin sentezi artıyor. Melatonin’in artması “DHEA” (dehidroepiandrosteron) denen diğer bir hormonun düzeyinde düşmeye yol açıyor. Bu hormonal değişimler, NREM ve REM uykularının oluşumuna yol açıyor. NREM uykusunun ilk evrelerinde “serotonin” denen bir hormon salgılanıyor. Bu hormon, NREM uykusunun devamlılığından sorumlu. Beyindeki serotonin miktarı azalmaya başlayıp melatonin düzeyi yükseldikçe uykunun derinliği de artıyor. NREM’den REM uykusuna geçiflteyse “asetilkolin” adlı bir mesajcı molekül önemli rol oynuyor. Asetilkolin beyin sapından salgılanıyor, yani REM uykusundan sorumlu molekül. REM uykusu sırasında salgılanan asetilkolin, beyin sapından, beynin ortaiç kesiminde bulunan talamus’a sinyaller gönderiyor. Talamus’dan çıkan sinyaller beyin korteksine yollanarak, kaslara giden sinir uyarılarının bloke olmasına yol açıyor. Böylece REM uykusundaki rüyalar sırasında kaslarımızın geçici bir süreyle felç olmasını sağlıyor. Bu geçici felç durumu, rüyalarımız sırasında bilinçsiz vücut hareketlerini engellemede oldukça önemli. Özellikle duygu içeriği çok yoğun rüyaların etkisiyle insanın kendisine zarar verebilecek hareketlerde bulunmasını bu geçici felç durumu engelliyor.
REM uykusundan asetilkolin sorumlu tutulsa da rüyaların bir dizi başka molekül tarafından başlatıldığı düşünülüyor. REM uykusunda salgılanan asetilkoline ek olarak “dopamin”, “Bkarbolin” ve “dimetiltriptamin” denen bir grup molekül de salgılanıyor. Bunların rüyadan sorumlu moleküller olduğu düşünülüyor. Beynin orta merkezlerinden salgılanan bu moleküller, üst merkezleri harekete geçirerek rüyaların görülmesini sağlıyor. Yaklaşık 530 dakika kadar süren REM uykusu sırasında beyinde “pinolin” denen bir molekülün seviyesindeki düşmeye bağlı olarak tekrar serotonin seviyesi yükselmeye başlıyor. Bu sırada “noradrenalin” denen başka bir molekül de salgılanıyor. Serotonin ve noradrenalin, rüyayı sonlandırıp, REM uykusundan tekrar NREM uykusuna geçişi sağlıyor. NREM uykusu sırasında seviyesi yükselen serotonin, çeşitli enzimler tarafından melatonin’e dönüştürülüyor. Böylece tekrar melatonin, Bkarbolin ve dimetiltriptamin düzeyleri artarak REM uykusu ve rüya başlıyor. Bu döngü uyku sırasında yaklaşık her 90 dakikada bir, toplam 45 kez tekrarlanıyor.
RÜYADAN SORUMLU BEYİN MERKEZLERİ
“PET scan” tekniğiyle bilimciler artık beyindeki çeşitli molekülleri takip edebiliyor ve beynin hangi işlevinde hangi bölümünün çalıştığını tespit edebiliyorlar. Bu yöntem sayesinde rüyaların oluşum mekanizması esas olarak beyinden salgılanan asetilkolin, serotonin, melatonin, Pkarbolin, dimetiltriptamin ve pinolin gibi moleküllerin seviyelerindeki değişiklikler olduğu gösterildi. Molekül düzeylerindeki bu oynamalar, NREM ve REM uyku geçişlerini ve rüyaları yönetiyor. Rüyalardaki görüntü, düşünce ve seslerin oluşumundan beynin üst merkezleri sorumlu. Ancak beynin alt merkezlerinden birisi olan ve “pons” denen bölüm, rüya görmeyi tetikleyen en önemli merkez. Yani rüyalar pons bölgesinin uyarısıyla başlıyor. Daha sonra beynin orta merkezlerinden salgılanan bir dizi molekül, üst merkezleri harekete geçirerek rüyaların görülmesini sağlıyor. Rüyaların belirli konuları olması, düzenli ses ve görüntülerin oluşması nedeniyle, rüyaları oluşturan esas bölgeler arasında beyin kabuğundaki düşünce, ses ve görüntü merkezlerinin önemli rol oynadığı düşünülüyor.
REM uykusu sırasında beyin kan akımında %17’ye varan artış gözleniyor. Rüyalar sırasında kan akımın en fazla arttığı merkezler, reflekslerden sorumlu olan beyin sapı, duygularımızın merkezi olarak bilinen limbik sistem ve entelektüel düşünce merkezi olan önbeyin. Limbik sistem içerisinde yer alan amigdala ve hipokampus adlı merkezler davranış ve duygulardan sorumlu. Rüyaların duygusal içeriğinden, yani rüyalar sırasında hissedilen korku, heyecan gibi abartılı duygulardan bu merkezler sorumlu. Beynin ön tarafında bulunan “prefrontal” bölge günlük hayatta bilinçten ve tüm entelektüel işlevlerden sorumlu olan merkez. Bu merkez NREM uykusunda inaktif hale geçiyor. Ancak REM uykusuna geçişte bu bölgelerde hareket başlıyor. REM uykusunda beynin algılama işlevleri neredeyse tamamen blo
ke oluyor. Dış dünyadan gelen sesler ya da ışık algılanmıyor. Yani dış dünyayla bağlantı tamamen kopuyor. Aynı zamanda vücudun istemli kontrolünü sağlayan kasları kontrol eden merkezler de baskılanıyor. Böylece, gözlerimiz dışında tam olarak hareketsiz kalıyoruz. Rüyalarda oluşan seslerin, beynin yan tarafından bulunan “temporal” bölgedeki işitme merkezinin harekete geçmesine bağlı olduğu düşünülüyor. PET yöntemiyle yapılan çalışmalarda, rüya sırasında kan akımının arttığı gösterilen diğer bir bölge de beynin arka kısmında bulunan “oksipital” bölge. Bu bölgede görmeden sorumlu merkez bulunuyor. Özellikle, “Brodmann”ın 19. ve 37. görmeden sorumlu alanlarında kan akımım önemli ölçüde artıyor. Rüyalar sırasında aktif hale geçen bölgeler esas olarak asetilkolin tarafından uyarılıyor. Böylece rüya görülüyor. Asetilkolin etkisinin bitmesinden sonra beyin sapından salgılanan serotonin ve noradrenalin’e bağlı olarak rüya bitiyor.
Rüyalarda aktif hale geçen görme ve işitme merkezleri, bellekte önemli yeri olan talamus ve limbik sistemle de yakın bağlantı içerisinde. Rüyalardaki görüntü ve seslerin kaynağı, daha önce belleğe kaydedilmiş bilgiler. Beynin çeşitli merkezlerinde kayıtlı olan yakın ve uzak bellekteki bilgiler kullanılarak çeşitli ses ve görüntüler oluşuyor. Limbik sistemin etkisiyle, bellekten alınan ses ve görüntülere duygusal unsurlar ekleniyor. Beynin ön bölümlerindeki bilinçten sorumlu merkezler de, tüm bu unsurları belirli bir düzen içerisine sokmaya çalışıyor. Yani, bir bakıma eldeki materyalle belirli bir senaryo oluşturuyor. Rüyada birçok merkezin aynı anda uyarılması ve günlük hayatta bizi kontrol eden bilincin baskılanması nedeniyle her zaman anlamlı ve düzenli bir rüya görmüyoruz. Bu nedenle rüyalarda bazen son derece makul bir senaryo yaşanırken, çoğu kez anlam veremediğimiz şekiller ve sesler duyabiliyoruz.
Rüyaların oluş mekanizması, esas olarak bir dizi molekülün beynin bazı merkezlerini uyarması ve bazılarını da baskılaması. NREM ve REM uykusu geçişleri sırasında değişik moleküller görev yaparak değişik merkezleri uyarıyorlar. Rüyaların duygusal, görüntüsel ve işitsel unsurları, beynin çeşitli merkezlerinin aktif hale geçmesinden kaynaklanıyor. Rüyaların mekanizması hakkında henüz bilinmeyen oldukça fazla nokta var. Rüyalar sadece kontrolsüz bir elektrokimyasal uyarılar zinciri sonucu mu oluyor, yoksa beyin içerisinde bunu düzenleyen bilmediğimiz bir sistem mi var? Günlük hayattaki bilincin devre dışı kaldığı rüya dünyasında, beyin nasıl oluyor da görüntü, ses ve duyguları uyumlu bir birleşime çevirebiliyor? Rüyaların çeşitli buluşlara yol açması, şarkıların bestelenmesine katkıda bulunması acaba önemsenmeyecek raslantılar mı? Tabii bu soruların yanıtları henüz bilinmiyor. Hangi rüyayı niçin gördüğümüz, rüyaların anlamları ve rüyaların amacı tam olarak bilinmiyor. Fakat bilimcilerin çoğu, hayatımızın önemli bir parçasını oluşturan rüyaların çok önemli yararları olduğu ve mekanizmasının anlaşılmasının beynin anlaşılmasında çık önemli rol oynayacağı konusunda birleşiyor.
RÜYANIN HAFIZA
KAYNAKLARI
Rüyalarda gördüğümüz görüntü ve seslerin kaynağını, beyinde daha önce depolanmış bilgiler, yani bellek oluşturuyor. Dekleratif bellek, geçmişte yaşadıklarımızın ya da öğrendiklerimizin beyinde depolanması. Sinemaya gitmek, güzel bir akşam yemeği yemek, arkadaşlarla geçirilen güzel bir gün ya da çok üzüntülü bir olay, episodik bellekte saklanıyor. Kitap okuyarak, ders dinleyerek öğrendiğimiz kitabi bilgilerse “semantik” bellekte saklanıyor. Freud, rüyaları, geçmişte yaşanmış olayların su yüzüne çıkması olarak tanımlarken, henüz dekleratif belleğin bir türü olan episodik bellek tanımlanmamıştı. Episodik bellek tanımı, ilk olarak 1972 yılında Tulving tarafından ortaya atıldı. Rüyaların büyük bölümünü episodik hafıza besliyor. Yani, geçmişte yaşadığımız olaylar rüyalarda belirli bir sıra ya da mantık zincirine bağlı olmasa da tekrar canlandırılıyor. Rüyaları besleyen kaynak yalnızca episodik bellek değil. Bazı rüyalarda semantik bellek devreye giriyor. Kişi, rüya görürken bazı şeyleri bildiğini hissediyor ve oldukça mantıklı bir sıralama olabiliyor. Hatta rüyalar, çeşitli buluşlara ya da sanat eserlerine ilham kaynağı dahi olabiliyor. Buna bir örnek, Richard Wagner’in “Tristan ve İsolde” adlı operasının bestelenişi. Bu eserinin çok beğenilmesinden sonra kendisine yapılan iltifatlarla ilgili olarak Wagner bir arkadaşına şu samimi itirafta bulunmuş: ” Kıymetli dostum. Bu opera benim dehamın eseri değildir. Rüyamda gördüğüm ve işittiğim sesleri uyanır uyanmaz notaya döktüm. Beğendiğiniz bu müzik, rüyalarımın sesidir. Benim zavallı kafam, böyle bir harikayı asla isteyerek ve düşünerek bulamazdı.”
Beynin alt merkezlerinden birisi olan ve duygulardan sorumlu kabul edilen hipokampus, REM uykusu sırasında meydana gelen, hızlı göz hareketi gibi bir çok olaydan sorumlu. Hipokampusun diğer bir önemli görevi de episodik belleği depolamak. Bu merkezde meydana gelen hasarlar, episodik belleği zayıflatıyor. Yakın ve uzak geçmişte yaşanan olayların rüyalar sırasında tekrar canlandırılması için, hipokampus’un işlevini tam olarak yapabilmesi gerekiyor. Rüyalar genel olarak episodik ve semantik belleğin karışımından kaynaklanıyor. Rüyalar sırasında, bellekte depolanan bilginin üzerinden tekrar geçilmesi sayesinde belleğin tazelendiği ve öğrenme sürecinin güçlendirildiği düşünülüyor.
RÜYANIN İŞLEVİ
Rüyalar, uykunun REM evresinde görülüyor ve insan sağlığı için oldukça önemli. REM uykusunda çeşitli sinapslar güçleniyor, yenileri oluşuyor ya da gerekli olmayan sinaps bağlantıları kopuyor. Kısacası, REM uykusu beyindeki bağlantıları yeniden şekillendiriyor. Belleğin gelişmesine ve öğrenmeye de önemli katkısı var. REM uykusunu yeterince alamayan kişilerin belleklerinde zayıflama oluyor ve öğrenme güçlüğü çekiyorlar. Uykunun REM evresinde uyandırılan kişilerin neredeyse %95’inin rüya gördüklerini ifade ettiklerini görmüştük. Bu durumda, insan beyni için çok önemli olan REM uykusuyla yakın bağlantısı olan rüyaların da büyük önemi olduğu düşünülüyor. Binlerce yıl önce rüyaların tanrılardan gelen mesajlar olduğuna inanılırken artık günümüzde rüyanın beyin içerisinde gerçekleşen kimyasal bir dizi reaksiyonun sonucu oluştuğu bilinen bir gerçek. Rüyalar, beyin kimyasının psikolojik yansımaları olarak kabul ediliyor. Rüyaların kaynağını esas olarak daha önceden algılanmış m ve belleğe atılmış çeşitli veriler oluşturuyor. Kimi bilimciler, bu verilerin çocukluk çağlarında algılanan ve beynin derinliklerinde saklanan kaygılar olduğunu savunurken, kimileri de rüyaların kaynağının, etkisi altında kalınan günlük olaylardan başka bir şey olmadığını savunuyor.
Rüyaların işleviyle ilgili yapılan araştırmalar genellikle rüyaların bir amacının olduğu konusunda fikir birliğinde olsa da, bunların ne olduğu halen tartışma konusu. Kimi teorilere göre rüyalar bilinçaltında kalmış, baskılanan arzu ve korkuların uykuda yüzeye çıkması. Araştırmalarının büyük kısmını rüyalar üzerinde yapan ünlü psikiyatrist Sigmund Freud’a göre rüyalar, çocukluk çağlarımıza kadar uzanan ve bilinçaltında saklı, bastırılmış ve kökende cinselliğe dayanan arzuların, korkuların kısa bir süre için de olsa bilinç düzeyine çıkması. Çocukluk çağından itibaren bastırılarak bilinçaltına itilen arzular ve korkular, rüyalar sırasında su yüzüne çıkıyor ve bu gerçeklerle yüzleşiyoruz. Ancak bu rüyaların çoğu uyanınca hatırlanmıyor ve bu nedenle önemi anlaşılmıyor. Freud, rüyaların hiç de küçümsenmemesi gerektiğini, aksine onların üzerine gidip mutlaka yorumlanması gerektiğini savunuyordu. Bu sayede birçok psikolojik sorunun çözümlenebileceğine inanıyordu. Kimilerine göreyse rüyalar, çok eskiden bilinçaltına atılmış olayların değil, sadece günlük olayların tekrar gözden geçirilmesi olarak yorumlanıyor. Freud’un öğrencisi olan Carl Jung, rüyaları bilinçaltındaki cinsel ağırlıklı isteklerin su yüzüne çıkması olarak değil, bazı saklı istek ve kaygılarımızın dile getirildiği bir mekan olarak görüyordu. Jung’a göre, rüyalarda karşılaşılan bu istek ve kaygılar, Freud’un savunduğu gibi çocukluktan beri bastırılmış duyguların sonucu olarak değil, günlük yaşamdaki sıradan olayların etkisiyle meydana geliyordu. Jung’a göre rüya, insan beyninin yine kendisine gönderdiği mesajlardı. Bu mesajlardan yararlanarak gizli kalmış isteklerimizin, sıkıntılarımızın çözüme kavuşturulabileceğine inanıyordu. Etkisi altında kalınan ve bilinçaltına itilen olayların su yüzüne çıkması. Bu teoriye göre, rüyalar beynin kendisine yolladığı önemli mesajlar. Bu mesajları iyi değerlendirmek gerekiyor. Rüyaların duygusal termostatlar olduğunu, yani duygularımızı düzenlediğini savunanlar da var. Rüyalar, dış ortama duygusal olarak uyum sağlamamızı sağlıyor; bir bakıma günlük yaşamdaki davranışlarımızı düzenliyor. Çeşitli günlük olaylara reaksiyonları güçlendiren ve davranış şekillerini ayarlayan rüyalarda, bir bakıma günlük olayların provası yapılıyor. Böylece rüyalar, duygusal ve davranışsal olarak günlük hayata hazırlıyor.
Rüyaların, öğrenme ve bellekle yakın ilişkisi bulunuyor. Rüyalar sırasında beyinde var olan bağlantılar güçlenirken yeni bağlantılar oluşuyor. Beyinde yeni nöron bağlantıları oluşması, öğrenmenin mekanizması olarak biliniyor. Rüyalar sırasında, mevcut nöron bağlantıları defalarca uyarılıyor. Bu da gün içerisinde öğrenilen bilgilerin daha sağlamlaşmasını sağlıyor. Sağlamlaşan bilgi, kalıcı hale geliyor, yani belleğe atılıyor, böylece bellek güçleniyor. Bunun tam aksine, rüyaların unutmak için görüldüğünü düşünen bilimciler de var. Onlara göre rüyalar, gereksiz ya da zararlı bilgilerin silinmesi için gerekli. Rüyalar sırasında gereksiz bağlantılar kopartılıyor ve beyin bir bakıma temizlenip yeni bilgileri yüklemek için hazır hale getiriliyor. DNA’nın çift sarmal yapısını ortaya çıkaran Nobel ödüllü bilimci Francis Crick ve yardımcısı Graeme Mitchison’a göre, rüyaların en önemli amacı unutmak. Yani, esas olarak unutmak için rüya görüyoruz. Bu teoriye göre rüyaların amacı, beyindeki gereksiz hatta zararlı bazı bağlantıların yok edilmesi. Bu “tersöğrenme” modeline göre rüyalar sırasında bağlantılar güçlenmiyor, tam tersine zayıflıyor. Rüyaların çoğunun hatırlanamamasının sebebi de bu tersöğrenme mekanizması. İstenmeyen, faydasız nöron bağlantıları REM uykusu sırasında belirleniyor ve adeta bilgisayarların virüs taramayok etme programları gibi bu gereksiz ve zararlı bağlantılar siliniyor. Böylece beyin bir bakıma virüslerden temizlenmiş oluyor. Crick’in teorisine göre rüyaları hatırlamamak çok daha iyi. Onları hatırlamaya çalışmak ise, Freud’ün savunduğunun tam tersine, beyne zarar veriyor. Henüz ispatlanamamış olan Crick’in “tersöğrenme” teorisi, rüyaların amacını açıklamakta yaygın kabul gören bir model değil.
Rüyalar, beynin kendi kendini tamir etmesi için gerekli ortamı sağlıyor olabilir. Rüyalar sırasında, beyinde azalan mesajcı moleküller yeniden sentezleniyor, gerekli proteinlerin yapımı artıyor. Böylece beyin, rüyaları kendisi için gerekli maddeleri temin etmede kullanıyor. Bütün bu teorilerin aksine rüyaların hiçbir işe yaramadığını düşünenler de var. Bu araştırmacılar rüyaların beyin metabolizmasının bir yan ürünü olduğunu ifade ediyor. Rüyaların, beynin alt merkezlerinde rasgele oluşan uyarıların beynin üst merkezlerinde anlaşılmaya ve ifade edilmeye çalışılması olarak görülüyor. Harvard Üniversitesinden Dr. Hobson ve Dr. McCarley’in ilk olarak ortaya attığı “aktivasyonsentez” modeline göre rüyaların hiçbir psikolojik kökeni ya da amacı yok. Bu teoriye göre rüyalar, beyin sapından kaynaklanan bir dizi nöron bombardımanın yol açtığı düzensiz sinyalin beynin üst merkezlerinde, yani kortekste yol açtığı etkiler sonucu ortaya çıkıyor. Beynin bilinçten sorumlu kısmı olan korteks, bu düzensiz ve kontrolsüz sinyalleri algıladığında bunları belirli bir düzene sokmaya çalışıyor. Son derece düzensiz olan bu uyarılarla ancak belirli imajlar yaratabiliyor, yani rüyaları oluşturuyor. Rüyalarımızda suda yürümemiz, kafası hayvan vücudu insan olan şekiller görmemiz, beyin alt merkezlerinden gelen düzensiz sinyallerin kortekste mümkün olduğunca düzenlenme çabasının sonucunda ortaya çıkıyor.
Tüm bu teorilerin hangisinin doğru olduğu henüz bilinmiyor. Ancak, milyonlarca yıldır süregelen insanın evrimi içerisinde hala korunmuş olan bir beyin işlevinin yararlı bir amacı olsa gerek! Birçok bilimci rüyaların sadece beyin metabolizmasının bir yan ürünü olduğu ve hiçbir amacı olmadığı görüşünü paylaşmıyor. Rüyaların çok önemli fizyolojik görevleri olduğunu düşünen araştırmacılar çoğunlukta.
Kaynaklar
Maquet P, The Role of Sleep in Learning and Memory, Scienci, 294:1048
Stickgolg R, Hobson Ja, Fusse R, Fosse M, Sleep, Learning and Dreams: OffLine Memory Reprocessing, Science, 294:1052
Hobson, J.A., Sleep is of the brain, by thebrain for the brain, Nature, Ekim 2005Saper, C.D., Schammel, T.E., Hypokhalamicregulation of sleepand circidian rhythms, Nature, kim 2005Siegel, J. M., Cluesto the functionsof mammaliansleep, Nature, Ekim 2005Stickgold, R., Sleep,dependert memory consolidation, Nature, Ekim 2005Nielson, T.A., Stenstrom, P., What arethe memorysources of dreaming?, Nature, Ekim 2005
-A-
ACI : Rüyasında acı bir şey yiyen kimse, birden sevinir. Bu sevince de söylenecek bir söz veya işiteceği şeyler neden olabilir. Rüyada acı çekmek tam aksi olarak yorumlanır. Duyulan acı büyük huzur ve mutluluğa işaret eder. Ellerdeki acı da bolluk olarak yorumlanır.
AÇLIK : Rüyasında acıktığını gören kimsenin türlü istek ve beklentileri vardır. Fakat bunlara kavuşması da hayli güçtür. Açlığı bastırmakta kısa süreli gönül macerası olarak yorumlanır.
ADA : Rüyada ada, yeni bir öneri, iş teklifi, vb olarak yorumlanır. Bir adaya ayak bastığını gören kişinin hayatında büyük değişiklikler olur. Ayrıca hayatında değişiklik yapma isteğini de anlatır.
ADAK : Rüyasında adak adadığını gören insan, bir sorunun hallolması için başkasından yardım beklemektedir. Yani durumu kendi gayretiyle düzeltemeyeceğine inanır.
ADALET : Davranışlarınıza dikkat etmezseniz, bazı karışık olaylarla karşılaşabilirsiniz. İnsanlara karşı zor durumda kalabilirsiniz.
ADAM : Yakışıklı adam görmek, mutlu bir hayatınız olacağı anlamına gelir. Çirkin veya bakımsız bir erkek, hayal kırıklığına uğrayacağınız anlamına gel ir.
AFET : Rüyada sel, deprem, vb doğal afetler yaşamla ilgili çok büyük değişiklikler ve yenilikler olarak yorumlanır. Her birinin anlamı farklıdır. Kendi adları altında açıklanmıştır.
AG : Birtakım sorun ve sahtekarlıkla karşı karşıya kalacaksınız.
AGAÇ : Genelde ağaç rüyaları çok iyi sayılır. Yalnız yaprakların yeşil, canlı, ulu vb olmaları yorumu değiştirir.
AĞLAMAK : Sevineceğinizin işaretidir.
AGRI : Hayatınıza sizi kendi menfaatleri için kullanmaya çalışan biri girebilir. Sevgiliniz sizi hayal kırıklığına uğratıp kalbinizi kırabilir. Ya da tehlikesiz bir hastalığa yakalanacağınız anlamına gelir.
AHIR : Hububat, buğday, birçok sağlıklı hayvanla doluysa, bolluğun, bereketin simgesidir. Boş bir ahır, mal kaybına, fakirliğe ve sıkıntıya işarettir.
AİLE : Rüyasında ailesiyle birlikte oturduğunu gören kimse güçlü duruma gelir. Yani hemen her konuda kendini destekleyenler vardır. Aile karanlık ve loş bir yerde oturuyorsa, iş ve parayla ilgili sorunların halledilmesi için zaman gerekir. Aile aydınlık ve ferah bir yerdeyse, güçlü bir destek, başarılı bir atılım için yeterli olacaktır.
AKCİĞER : Hastalığa işrettir, dikkat edin.
AKORDİYON : Müziği dinlemek, mutlu günlerin yakın olduğu anlamına gelir. Eğer kendiniz çalıyorsanız bu, hoşlandığınız kimsenin sevgisini kazanacağınızın işaretidir. Fakat bu kişi, birtakım aksiliklerden sonra size aşık olacak.
AKRABA : Yakında kötü bir haber alacaksınız demektir.
AKTOR-AKTRİST : Mutluluğun habercisidir. Eğer birine aşıksanız, o kişiyle mutlu bir beraberliğiniz olacak. Gördüğünüz aktör ya da aktrist yaşamıyorlarsa, o zaman bir takım sorunlarla karşılaşacaksınız anlamına gelir.
ALARM : Alarm çaldığını duymak, içinizde birtakım gizli korkuların varolduğunun işaretidir. Seyahat ederken dikkatli olun ve özel hayatınızdan kimseye bahsetmeyin.
ALBÜM : Rüyada içi fotoğraflarla dolu bir albüm geçmişte kalan ve birden canlanacak bir olay olarak yorumlanır. Bir albüme fotoğraf taktığını gören kimse geçmişten aldığı ders sayesinde daha dikkatli davranacak ve bir engeli de böylece aşacaktır.
ALKIŞ : Yakında çok yükseleceksiniz. Fakat başarınızın sizi baştan çıkarmasına izin vermeyin. Fazla kibir başarısız olmanıza sebep
olabilir.
ALTIN : Rüyada altın birkaç şekilde yorumlanır. Altın para dedikodu, söylentidir. Bir yerde altınların yığılı olduğunu gören, biriyle ilgili çok gizli bir durumu öğrenir. Bekar bir genç kız ya da erkek altın yüzük takarsa iyi bir evlilik yapar. Bir erkekten altın para, altın ziynet eşyası alırken gören bir kadın veya kız, gizli bir ilişkiye girişir. Ama bu durum eninde sonunda duyulacaktır.
AMBULANS : Yakalandığınız bir hastalıktan çok çabuk kurtulacaksınız.
AMELİYAT : Rüyasında ameliyat olduğunu gören kişinin sağlığı mükemmeldir. Yalnız ameliyat arasında kan çıkıyorsa rüya bozulur. Geçersiz sayılırlar.
AMERİKA : Çok başarılı olup, aniden yükseleceksiniz. Fakat bu, birçok kişinin sizi kıskanmasına ve size düşmen olmasına neden olacak.
ANAHTAR : Hayatınızda beklenmedik değişiklikler olacağının işaretidir. Anahtar bulmak, mutlu bir aile hayatınız olacağına ve güzel iş teklifleri alacağınıza işarettir. Anahtar kaybederseniz, gereksiz deneyimler edineceğiniz ve maceralar yaşayacaksınız.
ANANAS : Ananas topladığınızı veya yediğinizi gördüyseniz, yakında büyük başarı elde edeceksiniz.
ANNE : Sevdiğiniz bir kişiyle bir araya geleceksiniz.
ANSİKLOPEDİ : Akademik kariyer sahibi olacaksınız. Hayatınız çok varlıklı ve rahat olacak.
ANTİK EŞYA : Sevdiklerinizle birlikte uzun ve mutlu bir yaşam süreceks ini z.
APARTMAN : Ailede birtakım tartışmalara hazırlıklı olun.
ARAP : Bir yerden para gelecek demektir. Bu rüya, iş yerinde başarılı olacağınız ve seyahate çıkacağınız anlamına gelir. Fakat bu rüya yine birtakım düşmanlarla karşı karşıya geleceğiniz anlamına da gelir.
ARI : Bereket, başarı ve mutluluğun habercisidir. İş ve özel hayatınızda birçok başarıya imza atacaksınız. Sevimli çocuklarınız ve eşinizle mutlu bir hayat sizi bekliyor. Eğer arı soktuysa, bu bir arkadaşınız tarafından hayal kırıklığına uğrayacağınız anlamına gelir.
ARKADAŞ : Arkadaşınızın mutlu olduğunu gördüyseniz, bu sizinde mutlu olacağınız anlamına gelir. Hasta veya üzgün gördüyseniz, ondan kötü bir haber alacaksınız demektir.
ARMUT : Armut yediğinizi gördüyseniz, bir hastalığa yakalanabilirsiniz. Ağaçta görmek ise, başarının habercisidir.
ASKER : Bir konuda karar vermeden önce çok iyi düşünmelisiniz, aksi takdirde büyük hatalar yapabilirsiniz.
ASLAN : Kendinize güvenen, güçlü bir insan olduğunuz için, hayatta her zaman başarılı olacaksınız. Rüyanızda aslanın saldırısına uğradıysanız, düşmanlarınız tarafından yenilecek onların emri altına gireceksiniz.
ASTROLOJİ : Hayatınız başarılarla ve hoşluklarla dolu olacak.
AŞK : Aşık olduğunuzu gördüyseniz, bu çok mutlu olacağınız anlamına gelir. Bu rüya, çevrenizdeki insanlardan memnun olduğunuzun, sıkıntıdan uzak olduğunuzun işaretidir.
AT : Bolluğun, bereketin, zenginliğin simgesidir, hayatta çok başarılı olacağınız ve hayatınızın aşkını sonunda bulacağınız anlamına gelir.
AT ARABASI : Birçok yeri ziyaret edeceksiniz. At arabasına bindiğinizi görmek, geçici bir hastalığa yakalanacağınız anlamına da gelir.
ATEŞ : Ateşinizin çıktığını görmek, gereksiz işlerle uğraştığınız ve hayatta asıl güzellikleri yaşayamadığınız anlamına gelir. Kendinize biraz çeki düzen verip daha verimli olmaya çalışın.
ATLAS : Başladığınız bir işi titizlikle bitireceksiniz.
AV : Avınızı yakalayamadığınız gördüyseniz, imkansızı elde etmek için mücadele vermeniz gerekecek. Yakaladığınızı görmek, bu başarıyı ve mutluluğu elde edeceksiniz demektir.
AVUKAT : Davranışlarınıza dikkat etmeniz gerekiyor. Düşünmeden hareket ettiğiniz takdirde çok büyük zararlara uğrayabilirsiniz.
AY : İş hayatında gerçekleşecek olan birtakım değişiklikler, başarı elde etmenize neden olacak. Aşk hayatınızda da gelişmeler olacak.
AYAK : Kendi ayaklarınızı görmeniz, can sıkıntısının işaretidir. Bu rüya, kontrolünüzü kaybedeceğiniz anlamına da gelir. Başka insanların ayakları, kendinize hakim olduğunuzun, mantıklı kararlar aldığınızın işaretidir.
AYAKKABI : Bu rüyalar genel olarak iyi sayılmazlar. Ayakkabı sıkıntıya işarettir. Ayağa giymek sıkıntıya girmektir. Elde tutmak veya vitrinde görmek, yeni bir konu veya iş olabilir. Siyah, beyaz, kırmızı ayakkabı giymek çok ani sıkıntıdır. Sarı ayakkabı hastalığa işarettir. Ayakkabıları çıkarmak kısa sürede sıkıntıdan kurtulmayı anlatır.
AYI : Bir kadın için bu rüya, düşmanlara sahip olacağının ve hayatında birtakım aksiliklerin oluşacağının işaretidir. Bir ayı öldürmek,
sorunlardan kurtulacağınız anlamına gelir. Genel olarak, zorluklarla ve sıkıntılarla karşılaşacağınız anlamına gelir.
AYNA : Bu rüyalar ilginçtir. Ayna rüyası olacak birçok şeyi açıklar. Bir aynaya bakarak çok güzel olduğunu düşünen birinin önünde, mutluluk dolu bir devre vardır. Yine aynaya bakarken solgun ve bitkin olduğunu gören kimsenin önünde sorunlarla dolu bir devre vardır.
AYRILIK : Rüyada sevdiğiniz birinden ayrıldığınızı görürseniz, hayatınızda birtakım sorunlar başlayacak demektir. Düşman olduğunuz birinden ayrılmak, tersine hayatınızın düzene gireceği anlamındadır.
-B-
BABA : Rüyasında babasını gören kimse güç bulur ve cesaretle olayların üstüne gidebilir. Böylece zorluklardan kurtulur. Rüyayı gören kişinin babası sağsa bir işbirliği sevinç verecektir. Babası ölmüşse, kısa bir süre sonra bir müjde ve sevilen biri gelecektir.
BACAK : Güzel ve şekilli bacaklar, mutluluğun ve iyi arkadaşlar edineceğinizin habercisidir. Hastalıklı veya özürlü bacaklar, fakirliğe ve hayal kırıklığına işaret eder.
BAHÇE : Çiçek ve ağaçlarla dolu bir bahçe, huzurlu ve mutlu bir yaşamın habercisidir
BAHÇIVAN : Rüyasında bahçıvan gören kişi büyük hayır işler. Bu rüya onun temiz, iyi ve makbul biri olduğunu açıklar. Bu insan yaptığı iyiliklerin karşılığını mutlaka görür. Bir bahçıvandan bir şey alan kimse, yararlı, değerli bir şey duyar.
BAKIR : Sizden daha üst pozisyonlarda çalışan kişiler tarafından ezileceksiniz.
BAL : Zenginliğin işaretidir. Rüyada bal yiyorsanız, bu hem zengin olacağınız hemde aşk hayatınızda şanslı olacağınız anlamındadır.
BAL KABAĞI : Bir arkadaşınızın rezil olmasına tanık olacaksınız.
BALDIZ : Aile arasında yaşayacağınız gerginlik canınızın sıkılmasına neden olacak.
BALE : Evliliğinizde birtakım sorunlar yaşayacaksınız. Ne eşiniz size karşı ne de siz eşinize karşı sadık olacaksınız. Bu rüya sevgililer arasında kavgaya işarettir.
BALIK : En iyiye yorulan rüyalar arasındadır. Balık daima kısmet sayılır. Balık tuttuğunu gören kimse toplu para alır. Sayısız balık tutmak büyük servet demektir. Suda yüzen balıklarda yaklaşan kısmetlerdir.
BALKON : Balkonda durmak veya balkon görmek, ayrılığa işarettir. Bu rüyayı gören kişi genelde sevgilisinden ayrılır. Rüya sahibinin arkadaş ya da akrabalardan kötü haber alacağının da işaretidir.
BALON : Hedeflerinize ulaşamayacaksınız. Her konuda yanlış kararlar alacaksınız ve her işiniz aksi gidecek.
BALTA : Hedeflerinize ulaşmak için çok çaba sarfetmeniz gerekecek. Rüya sahibi bir kadınsa, çok iyi kalpli fakat pek zengin olmayan biriyle evleneceği anlamına gelir. Kırık balta, hastalığın ve para kaybının işaretidir.
BANKA : Para kaybına işarettir. Para çekmek, maddi açıdan rahatlayacağınız ve iş hayatında başarılı olacağınız anlamına gelir. Bankada çok para görmek, zengin olacağınızın işaretidir.
BANYO YAPMAK : Rüya sahibi genç ise, platonik bir aşk yaşayacağı anlamında gelir. Sevgisinin karşılığını göremeyecek ve mutsuz olacak. Rüyayı gören hamile bir kadın ise çocuğunu düşürme olasılığı var.
BAR : Bara gitmek, para kazanmak için yasal yollara başvurmayacağınız ve daha sonra olayların sizin açınızdan olumsuz gelişeceği anlamına gelir.
BARDAK: Beraber olduğunuz kişinin sevgisini gösterir.
BASTON: Bir ortakla iş yapacağınız anlamına gelir.
BAŞ: Birisinin yardımıyla parasal sıkıntılarınızı gidereceğinize yorumlanır.
BAŞÖRTÜSÜ : Rüyasında başına bir örtü, eşarp vb takan kız hemen evlenir. Evliliğin türünü de eşarbın rengi belirler. Yeşil eşarp, mutlu bir aşk evliliği, kırmızı, beyaz, siyah baş örtüleri ani evlilik anlamına gelir. Mor eşarp tanınmış önemli bir evliliktir. Ancak gri, bej ve rengi güzel olmayanlar ise evliliğin beklendiği gibi olmayacağını bildirir.
BATAKLIK : Sahtekar insanlarla tanışacak, zarara uğrayacaksınız.
BAVUL: Yolculuk anlamına gelir.
BAYILMAK : Aile içinde hastalığa işaret eder. Bu rüya üzücü haberler alacağınızın işaretidir. Sağlığınıza dikkat etmeniz ve yaşam tarzınızı değiştirmenizde yarar var.
BAYKUŞ : Baykuş sesi duymak, yakında bir ölü haberi alacağınızı ya da uzakta yaşayan bir tanıdığınızdan kötü haber alacağınız anlamına gelir. Ağaçta duran bir baykuş düşmanlarınız olduğuna işaret eder.
BAYRAK : Savaş olan bir ülkede yaşıyorsanız, savaşı kazanacağınıza, savaş olmayan ülkede yaşıyorsanız, zenginliğe işarettir.
BEBEK : Bebek haberdir. Güzel bir bebek iyi haberdir. Çirkin, cılız, sıska bir bebek tatsız haber veya dedikodudur. Üstü başı kirli bir bebek kısa süre sonra para geleceğini bildirir. Ağlayan bir bebek sevilen kimsenin tatlı sözleridir.
BERBER : Büyük çabalardan sonra, başarı ve şans peşinizi bırakmayacak.
BEŞİK : Beşiğin içinde güzel bir bebeğin yattığını gördüyseniz, bu, zenginliğe ve şansa işaret eder. Beşiği sallamak ise hastalığın habercisidir.
BEYİN : Hayvan beyni gördüyseniz, psikolojiniz yakında bozulabilir. Eğer kendi beyninizi gördüyseniz, halinizden ve çevrenizden memnun olmadığınızın işaretidir. Beyin yiyorsanız, birtakım bilgiler edinip bundan karlı çıkacaksınız.
BEZELYE : Zenginliğin ve sağlıklı bir yaşamın habercisidir.
BIÇAK : Kavganın ve ayrılığın işaretidir. Bu rüya, iş hayatınızda zarara uğrayacağınız anlamındadır.
BIYIK : Rüyada bıyıklı olduğunuzu gördüyseniz, bu bencil olduğunuzun işaretidir. Sahtekarlığa uğrayacağınız anlamına da gelir.
BİBER : Dedikoduya olan merakınız başınıza büyük dert açacak. Çevrenizdeki insanlara dikkat edin ve herkese güvenmeyin.
BİLARDO : Bilardo masası veya oynadığını görmek, sıkıntının habercisidir.
BİLEZİK : Erken bir evlilik gerçekleştireceğinizin habercisidir.
BİNA : Güzel bir bina gördüyseniz, çok güzel ve uzun bir hayatınız olacak. Seyahatlere çıkacak, mutlu bir yaşam süreceksiniz. Hasarlı bir bina, hastalığın işaretidir.
BİRA : İçtiğinizi görmek, hayal kırıklığına uğrayacağınızın işaretidir. Eğer başkaları içiyorsa bu, birtakım gizli düşmanlara sahip olduğunuz anlamına gelir.
BİSİKLET : Rüyada bisiklet sıkıntıyı izleyen rahatlıktır. Bisiklete bindiğini gören kimse, kendi gayretiyle sorunlarını çözümleyecektir. Bir bisiklet alan kimse ise, bilerek sorumluluk yüklenecek ve bunun sayesinde işinde sivrilecektir.
BİSKÜVİ : Hayırlı bir yolculuğa çıkacağınız anlamına gelir. Bu yolculuk sayesinde hem siz hem yakınlarınız karlı çıkacak.
BOGA: Kısa zamanda içinde sıkıntı verecek bir dert geleceğine yorumlanır.
BONCUK : Rüyasında bir yerden boncuk alan genç bir kız aşık olur. Bu erkekler içinde aynıdır. Evli kadın içinse eşinden duyacağı tatlı sözlerdir. Erkek içi ise bu rüya gizli bir ilişkiye işarettir.
BOŞANMAK : Rüyanızda boşandığınızı görmek, evliliğinizde birtakım sorunlar var demektir. Eğer bekarsanız sevgilinizden ayrılacağınız anlamına gelir.
BOWLİNG OYNAMAK : Uzun süredir gerçekleştirmek istediğiniz hayallerinizi gerçekleştireceğinize işarettir.
BOYNUZ : Bir arkadaşınızla sorunlar yaşayıp yollarınızı ayıracaksınız. Bu rüya para kaybına da uğrayacağınız anlamına da gelir.
BOZUK PARA : Başarısız iş sözleşmeleriniz olacak. Aşk hayatında da büyük sorunlar yaşayacaksınız. Bozuk para bulduğunuzu görürseniz, hayatınızın düzene gireceği anlamındadır.
BÖBREK : Ciddi bir hastalığa yakalanabilirsiniz. Çevrenizdeki çiftler arasında birtakım kavgalara tanık olabilirsiniz.
BÖCEK: Bazı sözlerinizi yerine getirmeniz gerektiğine işarettir.
BUKET: Yeni bir gönül ilişkisine yorumlanır.
BULMACA : Hayatınızda birtakım karmaşıklıklar, mutsuzluklar ve yanlış anlaşmalar olacak.
BULUT : Koyu yağmur bulutları, sorunlara, Yağmur yağıyorsa bu, bolluk ve bereket anlamına gelir. Açık renkli bulutlar, sorunların üstesinden gelip başarıyı elde edeceksiniz demektir.
BURÇ : on iki burçtan birini gören kimse, ilginç olaylarla karşılaşır. Ayrıca doğduğu burçtan biriyle tanışabilir. Veya o burçtan biri hayatına
girer.
BURUN : İş hayatınızda önemli hoş değişiklikler olacak.
BUZ : Bu rüya fena sayılmaz. Bembeyaz, temiz, parlak buz insanın unuttuğu veya umut kestiği bir kısmettir ve en beklenmedik anda gelecektir. Buzu ele alıp taşıyan avuç dolusu para bulur. Bir yerde kalıplar halindeki buz, yeni bir iş ve kısmet kapısıdır.
BUZDOLABI: Yanlış davranışlarınızla ve yanlış konuşmalarınızla çok sevdiğiniz bir kişiyi kırabilirsiniz, düşünmeden konuşmamaya özen gösterin.
BÜLBÜL : Rüyada bülbül güzel, sevinç, mutluluk, verecek haberdir. Bülbül şakıyorsa, sevgiliyle ilgili bir haberdir.
BÜYÜKANNE/BABA : Akıllı bir akraba veya bir dostunuzun tavsiyelerini dinleyerek, karşınıza çıkan engelleri aşacak, bütün sorunları halledeceksiniz
-C-
CADI : Sevdiğiniz bir kişinin tavırlarından dolayı üzüleceğiniz anlamına gelir.
CAM : Cam parçasından bakmak, büyük hayal kırıklığına ve iş hayatında başarısızlığa işarettir.
CANAVAR : Duygularınızla hareket ettiğinizin işaretidir. Duygularınızın ve içgüdülerinizin sizi yönetmesine izin vermeyip, daha mantıklı davranmaya çalışın.
CEHENNEM : Cehennemde olduğunuzu görmek, bir kişinin sizi kötülük yapmaya teşvik edeceği anlamına gelir. Böylece, maddi durumunuzla birlikte ruh halinizde sarsılabilir.
CEKET : Rüyada yeni süslü ceket güzel bir fırsattır. Böyle bir rüyayı gören kadın veya erkek güzel bir işe girer. Ceketinin söküldüğünü gören iş değişikliği yapar. Birden yırtılan ceket işten birden fazla para geleceğine işarettir. Ceket çıkarmak iş ve çevre değişikliği anlamına gelir.
CENAZE : Sanılanın aksine cenaze rüyası iyidir. Bir cenaze gören kimse çoktandır haber alamadığı biriyle yüz yüze gelir. Bir cenaze törenine katılan kimse, yaşantısında güzel bir değişiklik yapar.
CENNET : Size yardım etmek isteyen sadık dostlarınız var. Eğer hasta veya zor durumdaysanız, yakında hayatınızın yoluna gireceği anlamındadır.
CEYLAN : Evlilik,nişanlılık ya da bir ortaklığa işarettir.
CEZVE : Rüyada cezve dedikodu, söylenti, türlü tatsız söz olarak yorumlanır. Cezve bakırsa bu dedikoduları bir müjde izleyebilir. Cezve güzel renkliyse, arkasından sevinçli haberler gelebilir.
CİNAYET : Cinayet işlediğinizi görürseniz, sıkıntılı günler geçireceğiniz ve bütün işlerinizde başarısız olacağınız anlamına gelir. Eğer kendinizi savunurken cinayet işlediyseniz, iş hayatınızda yükseleceğiniz anlamındadır.
CİNSEL İLİŞKİ : Rüyada eşinizle veya sevgilinizle cinsel ilişkide bulunduğunuzu gördüyseniz, bu, hayallerinizi gerçekleştireceğinizin işaretidir. Eğer tanımadığınız bir yabancıyla ilişkiye girdiyseniz, zarara uğrayacağınız ve itibarınızın zedeleneceği anlamına gelir.
CİNSEL ORGAN : Yakında elinize büyük miktarda para geçeceğine işarettir.
CİVCİV : Rüyada yumurtadan çıkan civciv görülürse ve de civciv güzelse, hayatınızda zevk verecek değişimlere hazırlanıyorsunuz demektir. Civcivin her rengi iyi sayılır. Kümeste veya bahçede görmek bolluğa ve kısmete delalettir.
CÜCE : Aile içinde birtakım sorunlarla karşı karşıya kalacaksınız.
CÜZDAN : Cüzdanınızı kaybettiğinizi gördüyseniz, yakın bir arkadaşınızla tartışacağınız anlamına gelir. İçi para dolu cüzdan bulmak ise, şansınızın artacağına işarettir
-Ç-
ÇADIR : Bu rüyalar birkaç şekilde yorumlanır. Çadır kuran erkek yakında iş sahibi olur, eli ekmek tutar. Çadırı toplayan erkek ise, kendi işini kurar. Çadır ne kadar büyükse o kadar iyidir.
ÇAM : Rüyada çam görmek daima hayra yorulur. Başarı, sevinç kısmet, mutluk, murat olarak yorumlanır. Yemyeşil ulu bir çam mutluluk saatinin geldiğini haber verir.
ÇAMAŞIR : Rüyada temiz çamaşır sağlık anlamına gelir. Kirli çamaşır sağlığı etkileyen alışkanlıklardır. Rüyada çamaşır yıkamak uzun süre gizli kalan gerçeklerin ortaya çıkmasıdır. Çamaşır asmak evle ilgili bir belanın defedilmesidir.
ÇAMUR : Daima kötüye yorumlanan rüyalardandır. Çamur hemen her türlü sıkıntıyı simgeler. Çamura girdiğini gören bir insan muhakkak bir sıkıntı alır. Bu balçık çamuruysa sıkıntı kat kat artacaktır. Ancak rüyasında çamurları yıkayan temizleyen kimse bir süre sonra sıkıntılarını geride bırakacaktır.
ÇAN : Çanların çaldığını duymak, bir ölüm haberi alacağınızın işaretidir.
ÇANTA : Kazanmak istediğiniz para için çok çalışmanız gerekecek, fakat yakın zamanda sorunların üstesinden gelecek, başarıyı yakalayacaksınız.
ÇARŞAF : Rüyada bir divana, yatağa çarşaf sermek yol olarak yorumlanır. Temiz, güzel renkli veya beyaz çarşafsa, hayırlı kazançlı yoldur. Yırtık veya delik çarşaf kişinin yolda zarara uğrayacağına işaret eder. Çarşafı toplamak bir zarardan dönmektir.
ÇATAL : Etrafınızda kuyunuzu kazmaya çalışanlar var. Sevgililer arasında anlaşmazlığa da işarettir.
ÇAY : Rüyasında çay içen kimse, iş hayatında da toplum içinde de başarılı olur. Başkalarına ikram ederse, o insanın çevresi genişler. Yeni, değerli ahbaplar edinir. Paketle çay yepyeni umut ve beklentidir.
ÇEKİÇ : Büyük sorunların üstesinden gelmeniz ve büyük engelleri aşmanız gerekecek.
ÇELİK : Rüyada çelikten yapılmış eşyalar görmek iyidir. Çelik cesaret, atılganlık, güven olarak yorumlanır. Parlak çelik iç huzuru ve sağlığı temsil eder.
ÇEŞME : Çeşme rüyaları iyi sayılırlar. Temiz bir çeşme hayırlı, uğurlu bir iştir. Böyle bir çeşmeyi açarak su alan kimse düşlediği kısmete sahip olur. Bekar erkekler için mutluluk verecek temiz bir aşktır. Evli erkek ve kadınlar için bolluk ve berekettir
-D-
DALGA : Rüyada dalgalı deniz görmek başarının biraz güç olacağını açıklar. Bekar biri için bu tür rüyalar aşkta sorunlar olarak yorumlanır. Dalgalarla boğuşan bir insan, ani bir fırsattan yararlanarak birden yükselir. Dalgalı denizde yüzen insan bol para kazanır. Dalgaların kıyıya çarpması çok uzaklardan gelecek kısmeti haber verir.
DALMAK : Denize dalıyorsanız, bu riske girmekten vazgeçmeniz gerektiğinin işaretidir. Aksi takdirde mal kaybına uğrayabilirsiniz.
DANS : Genel olarak dans rüyaları iyi sayılmazlar. Dans hatalı düşünceler, duygular yüzünden gelecek sıkıntı olarak yorumlanır. Rüyasında dans ettiğini gören kimse güç durumda kalır. Ancak rüyasında güzel bir yerde, çok tatlı bir müzik duyarak dans edenleri seyreden insan için bir kısmet söz konusudur.
DANTEL : Bir düşmanınızla sorunlar yaşayacaksınız. Güzel işlenmiş dantel, güzel haberlerin simgesidir.
DAVET : Bir yere davet edildiğinizi görmek, hoş olmayan birtakım olaylarla karşılaşacağınız anlamına gelir.
DAVUL : Davul sesi duymak, uzakta yaşayan bir arkadaşınızın sizin yardımınıza ihtiyacı olduğunun işaretidir. Davul görmek, insan ilişkilerinde başarılı olup birçok arkadaş edineceğiniz anlamındadır.
DEDEKTİF : Yakında elinize para geçecek ve birtakım başarılara imza atacaksınız. Rüya sahibi kadınsa, aşk hayatında sorunlar çıkacağına işarettir.
DEDİKODU : Sahte arkadaşlar yüzünden aşağılanacak ve birçok sorun yaşayacaksınız.
DELİ : Rüyasında deli gören kimse, çevresinden olmayan biriyle bir yabancıyla tanışır. Bir delinin bir şey vermesi de kısmet olarak yorumlanır. Rüyasında delirdiğini gören kimse de bir konuda isabetli bir karar verir ve çevresinde hayranlık uyandırır.
DENİZ : Deniz rüyaları genellikle iyiye yorumlanır. Masmavi engin deniz, insanın yaşamına anlam katacak olgunlaşmasını sağlayacak uzun bir yoldur. Dalgalı bir deniz mutluluğun bazı sorunlardan sonra geleceğine işaret eder. Denizde yüzdüğünü gören insan arka arkaya yolculuk yapar.
DENİZKIZI : Aşk hayatında birtakım hayal kırıklığı yaşayacak.
DEPREM : İş hayatınızda birtakım sorunlarla karşı karşıya kalacaksınız. Bu rüya, ülkeler arasında savaş çıkacağı anlamına da gelir.
DERİ : Deri veya derici dükkanı görmek, hem iş hem aşk hayatında başarılı olacağınız anlamına gelir.
DEVE : Birtakım zorluklarla karşılaşacaksınız. Fakat sabırlı ve güçlü olarak bunların üstesinden gelebileceksiniz. Bir deveye sahip olduğunuzu görmek, maddi durumunuzun düzeleceği ve elinizin para göreceği anlamındadır.
DEVEKUŞU : Herkesten habersiz bol para kazanacak ve zengin olacaksınız. Bazı insanlar paranız için sizinle ilişki kurmaya çalışabilir.
DİKİŞ : Dikiş rüyaları insanın dünyadaki gayretlerini, çalışmalarını açıklarlar. Temiz bir kumaş, giysi vb diktiğini gören insan gerçekten hayırlı işler yapmış demektir ve bunların karşılığını görecektir. Fakat diktiği şey yırtık ve pisse o kimse doğru hareket etmemektedir.
DİKİŞ DİKMEK : Mutlu bir aile hayatına işaret eder.
DİLENCİ : Rüyada dilenci görmek işlerin kısa süre sonra yoluna gireceği anlamına gelir. Dilenciye sadaka vermek sıkıntıların geride kalacağı, dilenciyle konuşmak başarıda hoşgörü ve iyi duyguların rol oynayacağı anlamına gelir.
DİŞ : Hastalığın işaretidir. Dişlerinizin döküldüğünü gördüyseniz, yakında kötü bir haber alacağınızın işaretidir.
DİŞÇİ : Bir arkadaşınızın dişçilik yaptığını ve dişlerinize baktığını gördüyseniz, o arkadaşınıza güvenmemelisiniz. Başka birinin dişlerine bakıyorsa, birtakım çirkin dedikodularla karşı karşıya kalacaksınız.
DOĞUM : Doğum rüyası sıkıntıdan kurtulma olarak yorumlanır. Rüyasında doğum yapan kadın bütün sıkıntılarından kurtulur ve rahat eder. Doğum ağrısı çekmek sıkıntıdan sonra gelecek güzel günleri işaret eder.
DOĞUM GÜNÜ : Doğum gününün anlamı pek iyi değildir. Bu rüya şanssızlık ve fakirlik anlamındadır.
DOKTOR : İş hayatında birtakım düşmanlarınız var. Rüya sahibi kadınsa, hastalanacağı anlamına gelir.
DOMUZ : Rüya domuz görmek uğursuzluk getirir. Bazı kişiler bu rüyayı başarıyla da değerlendiriyorlar.
DONDURMA : Dondurma yemek başarının işaretidir. Dondurmanın eridiğini görüyorsanız, hayallerinizi gerçekleştiremeyeceksiniz demektir.
DUA : Rüyada dua etmek mutluluğun ve başarının işaretidir.
DUDAK : Dolgun yumuşak dudaklar, mutluluğun ve gücün işaretidir. Sevginiz karşılıksız kalmayacak ve hoşlandığınız kişiden karşılık göreceksiniz. İnce dudaklar, her türlü sorunun üstesinden geleceğiniz anlamındadır.
DÜĞME : Yeni düğme, zengin ve size saygı duyan biriyle evleneceğiniz anlamındadır. Eski, kırık düğme, hastalığın ve zararın işaretidir.
DÜĞÜN : Mutluluğun işaretidir. Kendi düğününüzü gördüyseniz, uzakta yaşayan bir akrabanızdan kötü haber alacaksınız anlamına gelir.
-E-
ECZANE : Rüyasında bir eczaneye giren kimsenin hayatı birden değişecektir. Hiç aklından geçmeyen durumlarla karşılaşacaktır. İlaçlarla dolu böyle bir yere girmek olaylı, maceralı bir yol olarak ta yorumlanır.
EĞLENCE : Eğlence toplum hayatıyla ilgili haber, söz, konuşma dedikodu olarak yorumlanır. Bu rüyalarda görünen insanlar, eşyalar, yerler güzel ve renkliyse haber iyi olacaktır. Karanlık, insanların üstü başı pis ve yırtıksa haber üzücü olacaktır.
EKMEK : Zengin ve hayatınızdan memnun olacağınız anlamına gelir. Fırından yeni çıkmış ekmek görmek ya da kokusunu duymak, maddi sıkıntıdan kurtulacağınız anlamındadır.
EL : Güzel eller, başarılı ve ünlü olacağınıza işaret eder. Çirkin bakımsız eller, fakirliğe ve hayal kırıklığına işaret eder.
ELBİSE : Rüyasında eski fakat temiz elbise giyen kimse çevresince çok beğenilip sevilir ve hak ettiği üstün duruma gelir. Yamalı elbise giydiğini gören para alır. Elbisede kaç yama varsa o sayıda para gelir. Fakat elbise lekeliyse beklenmedik dedikodular ve sıkıntılar olacaktır. Yeşil renkli elbise giyen kısa zamanda istediklerine kavuşacaktır. Kırmızı ve siyah elbiseler rüyanın tezde çıkacağına işarettir. Elbiselerin renklerine göre manaları değişir.
ELDİVEN : Eldiveninizi kaybettiğinizi görürseniz, sevdikleriniz tarafından terk edileceksiniz. Yeni eldivenler, sıkıntılı günlerden sonra huzura kavuşacağınız anlamındadır.
ELMA : Hayalleriniz gerçekleşecek. Elma barışın, bolluğun, bereketin ve paranın işaretçisidir. Elma yeşil, ham, ya da çürükse, gerçekleştirmek istediğiniz planlarınızı gerçekleştiremeyeceksiniz.
ELMAS : Zenginliğin ve saygının işaretidir.
ERİK : Olgun erikler mutluluğun işaretidir. Erik topladığınızı görürseniz, hayallerinizi gerçekleştireceğiniz anlamına gelir.
ERKEK : Rüyada erkek görmek daima iyi sayılır. Erkek doğru haber, iç açan sözler, hayırlı iş olarak yorumlanır. Yalnız bunlar rüyada tanınmayan erkekler için geçerlidir. Rüyada tanınan bir erkek görüldüğünde onun
adının anlamını da düşünmelidir. Güler yüzlü yakışıklı bir erkek müjde, sağlık, helal kısmettir.
EŞEK : Anıran bir eşek, değersiz biri tarafından azarlanacağınız anlamındadır. Eşeğe bindiğinizi gördüyseniz, yabancı bir ülkeye seyahat edeceksiniz.
ET : Sanılanın aksine et rüyaları hiçte iyi sayılmaz. Özellikle çiğ et daima kötüye yorumlanır. Hastalık, dert, sıkıntı, üzüntü olarak alınır. Rüyasında bir kasaptan et alan kimse hastalanır. Et kokmuşsa durum daha da kötü sayılır. Et yemekleri daima haram karışmış kısmet olarak bilinir. Bir kasapta asılı duran etler çevreyi de ilgilendiren sorundur.
EV : Ev rüyaları daima önemli sayılırlar. Bunlara dikkat etmek ve yorumu da iyi yapmak gerekir. Güzel, temiz, ferah bir evde olduğunu gören kimsenin hayatı da istediği gibi olacaktır. Güven içinde yaşayacak ve yaptıklarından zevk alacaktır. Evin genişliği mutluluğun artması demektir. Ev pis ve karanlıksa sıkıntı demektir. Ev dağ başındaysa rüya sahibinin çok yükseleceğini ve herkesten üstün duruma geleceğini anlatır.
EVLİYA : Evliya rüyaları daima iyi sayılırlar. Bunlar sıkıntıların sona ereceği, dertlerin biteceğini müjdeler. Rüyayı gören kimse maddi manevi güvene kavuşur. Evliya rüyalarını gizlemek yararlıdır. Evliya tanınan biriyse, türbesi yakındaysa ziyaret etmelidir.
EZAN : Ezan sesi duymak, başarılı sağlıklı, mutlu olacağınıza işarettir.
EZİYET : Rüyasında birine eziyet ettiğini gören bir iyilikte bulunur. Rüyasında kendisine eziyet edildiğini görende büyük bir iyilikle karşılaşır
-F-
FABRİKA : Rüyada fabrika toplum olarak yorumlanır. Fabrikada çalıştığını gören kendi gayretiyle toplumda iyi bir yere sahip olur. Fabrikadan uzaklaştığını gören çevreden uzaklaşır. Fabrikanın iyi çalışması toplum ilişkilerinin başarıyla süreceğini anlatır. Yeni bir fabrika daha güzel ve rahat bir gelecek olarak yorumlanır.
FAHİŞE : İnsanlar yakında dürüstlüğünüzden şüphelenecekler.
FAL : Fal rüyaları iki şekilde yorumlanırlar. Rüyasında fal baktırdığını gören kimse dedikodulara, söylentilere neden olacak bir maceraya atılabilir. Veya adı bir olaya karışabilir.
FARE : Fare rüyaları hiç iyiye yorumlanmaz. Fare rüyaları sağlıkla ilgilidir. Ayrıca işte başarısızlık, zarar vb de işarettir. Bir yerde farelerin dolaştığını gören insan birden hastalanır. Evine fare girdiğini gören zarara uğrar.
FASULYE : Hastalık demektir.
FENER : Genel olarak fener rüyaları iyi sayılır. Elinde yanan bir fener olan kişi, kendisini düşündüren sorunlardan sıyrılmak için hemen bir fırsat bulacaktır. Fakat fener yanmıyorsa insan bir süre bocalayacaktır. Eldeki fener birden sönerse o insan duyguları yüzünden yanılgıya düşecektir. Rüyada devamlı çakan bir deniz feneri gören hiç aklında olmayan bir maceraya atılacaktır. Genel olarak fener rüyaları iyi
sayılır. Elinde yanan bir fener olan kişi, kendisini düşündüren sorunlardan sıyrılmak için hemen bir fırsat bulacaktır. Fakat fener yanmıyorsa insan bir süre bocalayacaktır. Eldeki fener birden sönerse o insan duyguları yüzünden yanılgıya düşecektir. Rüyada devamlı çakan bir deniz feneri gören hiç aklında olmayan bir maceraya atılacaktır.
FINDIK : Aşk ve iş hayatında oldukça başarılı olacaksınız.
FIRÇA : Saçınızı taradığınızı görmek, yaptığınız bir hatadan dolayı birtakım sorunlar yaşayacaksınız. Eski bir fırça kullanıyorsanız, bu hastalanacağınız anlamına gelir. Birçok fırçayı bir arada gördüyseniz, karşınıza birçok iş imkanı çıkacak demektir.
FIRIN : Güzel bir aile hayatınız olacağına ve birçok çocuğunuz olacağına işarettir.
FIRTINA : Rüyada fırtına büyük değişiklik olarak yorumlanır. Ortalığı altüst eden bir fırtına hayatın tamamen değişeceğini açıklar. Böyle bir fırtınada kaldığını gören kimse, kendisine yepyeni bir yol çizecektir. Fırtına rüyaları kötüye yorulmaz. Bunlar pek çok şeyin değişeceğini haber verirler. Bu değişiklikler kaçınılmazdır. Fırtınadan evi uçan biri taşınır. Fırtınada her şeyin yerle bir olduğunu gören biri adeta yeniden doğar.
FİL : Fil rüyası olumlu sayılır. Bir file bindiğini gören kimse, akıl edemediği bir şeyi yaparak işinde büyük başarıya ulaşır. Üstünde yeşil örtü örtülü gören, havadan para alır.
FLÜT : Uzaktan gelecek arkadaşlarınızla mutlu bir buluşma yaşayacaksınız.
FORMA : Rüyasında forma giyen kimse belirli koşullara uymak zorundadır. Bir kulüp forması giyen insan yeni durumlarla karşılaşır ve hayatında belirli, olumlu değişiklikler yapar. Güzel renkli bir forma giyen biraz gayret, sebat ve kurallara uyma koşuluyla işte başarı alınır.
FOTOĞRAF MAKİNESİ : Fotoğraf çekmek, yakın bir arkadaşınız tarafından hayal kırıklığına uğratılacaksınız.
FUAR : Rüyasında bir fuar alanında gezdiğini gören kimsenin hayatı çok kısa süre içinde değişir. Fakat fuar kalabalık gürültülü ise o kişinin belirli değişiklikleri yapabilmesi için uğraşması gerekir. Parlak, neşeli, hareketli bir fuar her şeyin kolaylaşacağına işaret eder
-G-
GARAJ : Yakında özel hayatınız düzene girecek.
GAZETE : Rüyasında bir gazete aldığını gören de sadece kendisini ilgilendiren, geleceğini etkileyecek bir gerçeği öğrenir. Gazete daima iyi haber, ferahlık verecek söz olarak yorumlanır.
GEBELİK : Gebelik rüyaları hiçbir zaman iyiye yorumlanmaz. Gebelik doğrudan doğruya sıkıntıları belirtir. Rüyasında gebe olduğunu gören kimse büyük bir dert ve sıkıntıyla karşılaşır. Bu sıkıntı başa çıkılamayacak kadar büyük olabilir. Ve kolay kolay sona ermeyecektir. Gebelik rüyaları işsizlik, evle ilgili sorun ve sevgiliyle ilgili keder olabilir.
GECE : İş hayatınızda birtakım sorunlar yaşayacaksınız. Canınız sıkılacak; fakat güçlü olmaya çalışın.
GELİN : Rüyada gelin görmek daima iyiye yorumdur. Gelin kısmet, neşe, huzur, müjde, yaklaşan güzel günler demektir. Gelin olduğunu gören bekar ise hemen evlenir. Ancak gelinlik temiz ve güzel ise mutluluğa, yırtık yada kirliyse sonu belli olmayan evliliğe işarettir.
GEMİ : Gemi rüyaları birkaç şekilde yorumlanır. İçi aydınlık temiz bir gemi, işlerde başarıdır. Pis ve bakımsızsa işlerin bozulacağına delalet eder. Böyle bir gemiye binen kadının adı bir maceradan dolayı dedikoduya karışır. Bir erkekler ilgili bu rüya işle ilgili güçlüktür. Batan bir gemiden çıktığını gören kimse bir darlıktan kurtulur.
GEYİK : Rüyada kırda, ormanda vb dolaşan geyik görmek yabancıların neden olacağı sorunlardır. Bir geyik yakaladığını gören kişi yabancı birinin sorununu halleder ve bu sayede kısmet alır. Bir geyiği vurduğunu gören, uzakça yerden gelecek bir habere üzülür. Geyiği seven veya okşayan biri bir yabancıyla maceraya atılır.
GİYSİ : Yırtılmış, eskimiş giysiler; yabancı bir kişinin kötülüğüne uğrayacağınız anlamına gelir. Temiz ve yeni giysiler zenginliğin işaretidir.
GONCA : Yakında başarılı olup, huzur içinde yaşayacağınız anlamına gelir.
GÖBEK : Kocaman şişman bir göbek; ciddi bir hastalığa işarettir. Güzel sağlıklı göbek, başarıların habercisidir.
GÖÇ ETMEK : Rüyanızda ülkenizden göç ettiğinizi görmek, hastalanacağınız anlamına gelir. İş hayatında da birtakım yanlış kararlar alacaksınız.
GÖĞÜS : Şekli düzgün göğüs görmek, şansınızın açık olacağı anlamına gelir. Şekilsiz göğüsler, aşk hayatınızda birçok hayal kırıklığına uğrayacağınız anlamına gelir.
GÖK : Rüyada gökyüzüne çıkmak, üzüntünün işaretidir. Eğer merdivenle çıkıyorsanız, bu, başarılı ve ünlü olacağınız anlamına gelir.
GÖKKUŞAĞI : Mutluluğun ve başarının işaretidir. Elinizi attığınız her işte başarılı olacaksınız.
GÖL : Sakin ve durgun bir gölde sandalla gezindiğinizi gördüyseniz, mutlu olacağınız ve bu mutluluğu sevdiklerinizle paylaşacağınız anlamına gelir. Kirli bir gölde gezinmek, iş ve aşk hayatında sorunlarla karşılaşacağınız anlamındadır.
GÖMÜLMEK : Eğer diri diri gömüldüğünüzü gördüyseniz, yakında büyük bir hata yapacaksınız. Bu durumu da düşmanlarınız, sizin aleyhinizde kullanacaklar.
GÖZ : Size zarar vermek isteyen bir kişi tarafından gözlenmektesiniz. Bu rüya birinin sevgilinizi elinizden almaya çalıştığı anlamına da gelir.
GÖZLÜK : Etrafınızda birtakım sahte arkadaşlar var. Onlardan kolay kolay kurtulamayacaksınız.
GÖZYAŞI : Rüyada gözyaşı dökmek çok iyi sayılır. Bu kimse bütün sıkıntılarından kurtularak rahat eder. Bu rüya ayrıca sevinç ve neşe olarak ta yorumlanır. İnsan gözyaşı döktüğü şeye sevinir.
GÜÇ : Rüyasında güçlendiğini gören gerçek hayatta da güçlü olur. Güç rüyaları olduğu gibi alınır.
GÜL : Rüyada gül görmek iyiye delalettir. Yeni açan bir gülü toplayan bir genç kız çok kısa zamanda evlenir. Güllerin renklerine göre manaları değişir. Bahçesinde gül ağacı gören bir erkek mesleğinde ilerler hatta en başa geçer. Aynı şekilde gören kadın ise bolluk, ün ve mutluluk olarak yorumlanır.
GÜLMEK : Kahkahalarla güldüğünüzü gördüyseniz, birçok yeni arkadaşlar edinecek ve elinizi attığınız her işte başarı kazanacaksınız. Alaycı bir şekilde gülmek, hastalığın işaretidir.
GÜMÜŞ : Rüyada gümüş görmek fevkalade sayılır. Gümüş huzur, mutluluk, iyi haber, müjde, sevinç ve hayırlı kısmet olarak yorumlanır. Gümüş yüzük bilezik bekarsa mutlu bir evlilik, evliyse mutluluk verecek bir çocuğa işarettir. Gümüş para tatlı sözdür. Hasta birisi rüyasında gümüş görürse kısa sürede iyileşir.
GÜNEŞ : Zenginliğin ve mutluluğun simgesidir. Güneşin battığını izlerseniz, birtakım kararlar almadan önce iyice düşünmelisiniz.
GÜRÜLTÜ : Gürültülü bir ortamda bulunmak, zevk alacağınızı düşündüğünüz bir aktiviteden hiç zevk almayacağınız anlamına gelir.
GÜVERCİN : Rüyada güvercin temiz, iyi haber olarak yorumlanır. Uçarak yaklaşan güvercin tez haberdir. Bir gül ağacına veya çiçeklerin arasına konan güvercin sevgiliyle ilgili haberdir. İnsanın omzuna konan güvercin yine müjdedir
-H-
HABER : Güzel haberler, mutluluğun ve şansın habercisidir. Kötü haberler ise uğursuzluğa işarettir.
HACI : Rüyasında hacı gören iyi bir söz işitir. Hacı olduğunu görende hiç ummadığı bir kısmet alır. İşinde yükselir ve başarıya ulaşır.
HAKSIZLIK : Rüyasında kendisine haksızlık edildiğini gören ve içi sızlayarak uyanan kimse, tam aksine iyilik görür. Fakat başkasına haksızlık yapan kimse, farkına varmadan hileli bir işe karışabilir. Onun çevresindekilere ve önerilen şeylere dikkat etmesi gereki r.
HALI : Zenginliğin ve bolluğun işaretidir. Halı, zengin arkadaşlar edineceğiniz anlamına gelir. Halı üzerinde yürüdüğünüzü görmeniz, mutlu olacağınız anlamına gelir.
HAMİLELİK : Hamile olduğunuzu gördüyseniz, mutsuz bir evlilik hayatınız olacak. Rüya sahibi gerçekte de hamileyse, sorunsuz bir dönem geçirecek ve sağlıklı bir çocuk dünyaya getirecektir.
HAMUR : Hamur yoğurduğunu gören kimse kendi gayreti sayesinde başarıya gidecektir. Tek başına atılım yaparak istediği konuma gelecektir. Hamuru mayalayan insan, aileden aldığı parayı, sermayeyi çoğaltacak ve bir
servet yapacaktır. Hamuru kızartan kimse, muradına erer. Hamuru atmak parayla ilgili zarardır. Bu rüyayı gören kimse şans oyunlarından uzak durmalıdır.
HANÇER : Rüyada hançer güç, kuvvet, fevkaladelik anlamına gelir. Elinde hançer olduğunu kimse güçlenir. Elindeki hançeri kendine saplayan, bir işle ilgili hata yapmıştır. Başkasına saplayan, bir iyilik yapar ve karşılığını görür. Paslı hançer insanın inat, huysuzluk vb yüzünden çevresindekilerle bozulacağını haber verir.
HAP : Hap aldığınızı gördüyseniz, birçok sorumluluk üstleneceğinizin, fakat yeteri kadar ödüllendirilemeyeceğiniz anlamına gelir.
HAPİS : Uğursuzluk ve mutsuzluk anlamına gelir. Hapishaneden birinin çıktığını görmek, mutluluk anlamına gelir.
HARABE : Harabe rüyaları iki şekilde yorumlanır. Harabede olduğunu gören kimsenin bütün umudu yok olur. Kısmeti tam anlamıyla kapanır. Evinde türlü dert belirir. Harabeden çıkan kimse, karanlık üzücü dertleri geride bırakmış demektir. Geçmişini unutarak yeni bir hayata başlar.
HARİTA : İş hayatınızda canınızı sıkacak birtakım değişiklikler olacak. Fakat kısa sürede işler yoluna girecek.
HASTA : Rüyasında hastalandığını gören kişinin telaşlanmasına gerek yoktur. Böyle bir rüya sağlığının iyi olduğunu anlatır. Pek ender olarak hastalık rüyası olduğu gibi çıkar. Hasta olarak yatakta yattığını gören bir yola gider.
HAVAİ FİŞEK : Sağlıklı ve mutlu bir yaşam süreceksiniz.
HAVUÇ : Bir yerde havuç topladığını gören kimse çok uğraşmasına rağmen az para alır. Fakat rüyasında havuç satın aldığını gören işlerini kolaylıkla yoluna koyar ve para sıkıntısı çekmez. Havuç yemek mide ve karaciğerle ilgili bir soruna işarettir.
HAVUZ : İçinde saydam, temiz su bulunan bir havuza baktığını gören kimsenin geleceği çok parlak olacaktır. Bu insan eski dert ve sıkıntılarıyla bir daha karşılaşmayacaktır. Fakat içindeki su kirli, bulanık ve yosunluysa geçmişte kaldığı sanılan olaylar, tatsızlıklar yinelenecektir. Önemli biri söz vermesine karşın yeteri kadar yardım edemeyecektir. Bu yüzden hayal kırıklığı da olacaktır.
HAYVANLAR : Rüyada bir sürü hayvan görmek, aşıklar için çok anlam taşır ve bu rüya, yakında gerçekleşecek olan düğünün habercisidir.
HEDİYE : Birinden hediye aldığınızı gördüyseniz, bu, hem aşk hayatında hem de iş hayatında şanslı ve mutlu olacağınız anlamına gelir.
HELVA : Rüyasında helva aldığını gören kimse pek yorulmadan iyi kazanç sağlayacaktır. Helva pişirdiğini gören biraz gayretle büyük kısmetin sahibi olur. Geniş kapta helva yapıp dağıtan kimse hayır işlerine meraklıdır. Helva rüyaları daima helal kısmet, hayır işi, yardım olarak yorumlanır.
HEMŞİRE : Büyük bir sorununuzu çözebilmeniz için başkalarının yardımına ihtiyacınız olacak.
HEYKEL : Daha az paraya, fakat daha zevkli bir şekilde çalışacağınız bir işe gireceksiniz.
HIRS : Hırslı olmak, sağlığın, paranın, başarının habercisidir.
HIRSIZ : Birtakım düşmanlarınız var. Evinizin soyulduğunu gördüyseniz, bazı sorunlar yaşadıktan sonra hedeflerinize ulaşacaksınız. Kendinizin hırsız olduğunu gördüyseniz, işleriniz altüst olacak. Hırsız kovalıyor ve yakalıyorsanız, düşmanlarınıza galip geleceksiniz.
HİZMETÇİ : Sıkıntılı günlerden sonra, maddi açıdan rahata kavuşacağınız anlamındadır.
HOROZ : Rüyada horoz görmek çok iyi sayılır. Horoz sıkıntıların geçeceğini müjdeler. Horoz ayrıca güçlü elinde türlü imkan bulunan biri olarak ta yorumlanır.
HURMA : Hurma görmek ya da yemek, bolluğun, bereketin simgesidir.
HÜCRE : Önemli bir karar almanız gerektiğinin işaretidir
-I-
IRMAK : Durgun, temiz bir ırmak; zenginliğin, mutluluğun ve başarının işaretidir. Kirli bir ırmak, kıskanç insanlarla çevrili olacağınız ve birçok tartışma yaşayacağınız anlamına gelir.
ISIRMAK : Rüyada ısırıldığını görmek, bir düşmanla karşı karşıya kalacağınız ve zararlı çıkacağınız anlamına gelir.
ISLIK : Islık sesi duymak, birtakım üzücü haberlerden dolayı planlarınızı değiştirmek zorunda kalacağınız anlamına gelir. Islık çaldığınızı gördüyseniz, bu, mutlu olacağınız anlamına gelir.
ISPANAK : Rüyada taze yeşil ıspanak bol para, kazanç, zenginlik ve servet sahibi olarak yorumlanır buna karşın pişmiş ıspanağı yemek para harcamak olarak yorumlanır.
IŞIK : Her konuda başarılı olacaksınız. Loş ışık, kısmen başarılı, eğer ışıkların söndüğünüzü görürseniz uzun süredir gerçekleştirmeye çalıştığınız bir planınız konusunda hayal kırıklığına uğrayacağınız anlamına gelir
-İ-
İBADET : Bu rüyalar daima iyiye yorulur. İbadet ettiğini gören kimse dertlerinden, sıkıntılarından sıyrılır. Eskisinden çok daha iyi konuma
gelirler.
İÇKİ : Rüyada şerbet, şurup gibi içkiler daima hayırlı sayılırlar. Berrak ve güzel renkli olmaları koşuluyla iyidir. Buna karşılık içinde alkol olanlar iyiye yorulmazlar.
İDAM : Rüyada idam edildiğini görmek, başkaları yüzünden zarara gireceğiniz anlamına gelir. Karardan vazgeçildiğini görmek, birçok sorunun üstesinden geleceğiniz anlamındadır.
İDRAR : Hastalığın ve kavganın işaretidir. Rüyada idrar yaptığınızı gördüyseniz, bu özellikle aşk hayatında şanssızlık anlamına gelir.
İĞNE : Birtakım sıkıntı ve şanssızlıklarla karşılaşacağınız anlamındadır.
İHTİYAR : Rüyasında bir ihtiyar, yani iyice yaşlanmış birini gören kimse hayırlı bir haber alır. İhtiyar erkekse haber parayla ilgilidir. Yaşlı olan kadınsa haber sevgiyle ilgili olabilir. İhtiyar birinin elinden bir şey almak yaklaşan bir mutluluktur. Rüyasında ihtiyarlığını gören kimsenin çok uzun ömürlü olacağı söylenir.
İLAÇ : Rüyada tadı güzel olan bir ilaç alıyorsanız, birtakım sorunlarla karşılaşacak; fakat bu sorunlara derhal çözüm bulabileceksiniz. Acı bir ilaç, kaybın ve hastalığın habercisidir.
İMPARATOR : Uzun bir seyahate çıkacağınızın habercisidir. Fakat bu seyahatler güzel geçmeyecek; bunlardan pek karlı da çıkmayacaksınız.
İMPARATORİÇE : Çok başarılı olup yükseleceksiniz. Fakat aşırı derecede kibirli olmanız sizi başarısızlığa sürükleyecek.
İNCİ : Rüyada inci gören bir erkekse, çok üzülebilir ve gözyaşı dökebilir. Buna karşılık rüyasında boynuna inci takan kız evlenir. Birden fazla inci taktığını gören kızı birkaç kişi birden isteyebilir. İncileri tek tek ipe dizen kişi sevinç gözyaşı dökebilir.
İNCİR : Rüyada incir daima kısmettir. Üstü yeşil veya siyahımsı olgun incir yiyen kimse umduğundan çok daha büyük kısmet alır. Fakat incirler kurtluysa bu kısmet, dedikoduya ve kıskançlığa sebep olacaktır.
İNEK : Memeleri süt dolu inek, bereketin ve bolluğun ifadesidir.
İNTİHAR : İntihar ettiğinizi gördüyseniz, bu, yakında birtakım aksiliklerle karşılaşacağınız anlamına gelir. Başka birinin intihar ettiğini gördüyseniz, Bu başka insanların hatalarından dolayı hayatınızın olumsuz etkileneceğinin işaretidir.
İP : Sıkıntılı günler geçireceksiniz. Özellikle aşk hayatınızda karmaşık ve tedirgin günler olacak.
İPEK : Rüyada ipek görmek çok iyi sayılır. İpek saflık, iyi niyet, yükselme, başarı vb olarak yorumlanır. Rüyasında ipek elbise giyen kadın aradığı mutluluğa kavuşacaktır. İpek giydiğini gören erkekte bir dedikodudan sonra bir kısmet alacaktır.
İSKAMBİL KAĞIDI : Rüyada para kazanmak için değil de eğlence amacıyla iskambil oynuyorsanız, hayallerinizi gerçekleştireceksiniz demektir. Para için oynamak, maddi sıkıntıya işarettir.
İSTİFA ETMEK : İşinizden istifa ettiğinizi gördüyseniz, bu, iş konusunda yeni girişimlerde bulınacak, fakat başarısız olacağınız anlamına gelir. Başkalarının istifa etmesi, kötü haberler alacağınıza işarettir.
İTFAİYE : Rüyada itfaiye görmek sanılanın aksine iyidir. İtfaiye arabalarının geldiğini gören önemli birinden bir iyilik görecektir. Kırmızı bir itfaiye arabası tek kelimeyle müjdedir. Arabadan su sıkıldığını gören kimse önemli bir göreve gelir ve çevresinin takdirini alır
-J-
JAGUAR : Elinize değerli bir hediye geçecek.
JANDARMA : Rüyada jandarma görmek hayırlıdır. Bu insanın korunduğuna, hayatının rahat geçeceğine işaret eder.
JİLET : Rüyada temiz, yeni, parlak jilet güç anlamına gelir. Elinde böyle jilet olduğunu gören insan, başkalarından daha üstün bir duruma gelir ve kıskanılır. Fakat jilet paslı ve körse insan başarıya ulaşacağını düşünerek kendini aldatmaktadır.
JÜRİ : Bir jüriye üye olduğunuzu gördüyseniz, şu anki işinizden memnun olmadığınız anlamına gelir. Yakında işinizi değiştirip, yeni bir işe girebilirsiniz. Eğer bir jüri kararıyla yükseldiğinizi gördüyseniz, elinizi attığınız her işte başarı sağlayacaksınız
-K-
KABİN : Bir düşmanınız sizin için bir komplo hazırlıyor. Dikkat etmenizde yarar var, aksi takdirde kötü işlere karışıp, mal kaybına uğrayabilirsiniz.
KABLO : Tehlikeli bir işle uğraşacaksınız; fakat bu iş olumlu olacak. Mutlu ve zengin olacaksınız.
KAÇMAK : Rüyasında koşarak kaçtığını gören kimse zekasından yararlanarak sorumluluklardan sıyrılacaktır. Birinin kaçtığını görmek ayrılıktır. Evinden, alıştığı yerden kaçan insan büyük bir değişiklik yaşayacak ve hayatına yeni bir yön verecektir.
KADEH : Rüyada kadeh kısmet, hayırlı iş, evlilik, eş olarak yorumlanır. Genç bir kız, rüyasında içinde temiz su veya şerbet dolu bir kadehi aldığını görürse iyi huylu çalışkan biriyle evlenir. Elinde boş kadeh bulunan bekar biri çevresindekilerin yardımıyla bir eş bulur.
KADIN : Rüyada kadın görmek genellikle iyi sayılamaz. Kadın dedikodu, entrika tatsız haber, yalan, hoşa gitmeyecek olay olarak tanımlanır. Yalnız güzel ve genç bir kadın sıkıntıları izleyecek mutluluktur. Sevinçli bir kadın insanın kısa süre sonra sevineceğini haber verir.
KAFES : Kafes rüyası pek de iyi sayılmaz. Boş bir kafes yaklaşan sıkıntılı bir durumu, bir sorumluluğu belirtir. Bu kafes koşullarında güçleşeceğini haber verir. Kafeste bir kuş varsa o zaman zorluklardan sonra insan rahat edecektir.
KAĞIT : Ailenizde birtakım kavgalı günler yaşayacaksınız. Eğer biriyle mahkemelikseniz, bu rüya mahkemeyi kaybedeceğinizin işaretidir.
KAHVALTI : Pek yakında güzel haberler alacağınızın işaretidir.
KAHVE : Kahve rüyaları birkaç şekilde yorumlanırlar. Kahve kavurduğunu gören, göz kalacak bir kısmet alır. Rüyasında değirmende kahve çektiğini gören başkalarının da talip olduğu bir işe girer. Kahve pişiren bir insan kısmet alır. Rüyasında acı kahve içen kimse dost sandığı birinden kötülük görecektir.
KALEM : Rüyasında elinde kalem tuttuğunu gören kimse çok işe yarayacak bir şey öğrenir. Kalemle yazı yazan sevinç verici bir haber alır. Kendisine bir kalem hediye edildiğini gören bir insan yeni ve geleceği parlak bir işe girer.
KANBUR : Hayatınızda birtakım olumsuz değişiklikler olacak.
KAN : Çok büyük hayal kırıklığına uğrayacak ve mutsuz olacaksınız. Garip ve esrarengiz arkadaşlardan uzak durun. Sağlığınıza dikkat edin.
KANARYA : Rüyada bir kanaryanın öttüğünü duymak, mutluluğun ve güzel haberler alacağınızın işaretidir. Genç bir kişinin kanaryaya sahip olduğunu görmesi, akademik kariyer yapacağı anlamına gelir.
KANSER : Rüyanızda kanser hastalığından kurtulduğunuzu görmek, para sıkıntınız sona erecek ve zengin olacaksınız. Eğer hastalık tedavi edilemezse, bir yakınınızın hastalanacağı ve ya kavga edeceğiniz anlamına gelir.
KAPI : Kapıdan geçmek, iftiraya uğrayacağınız anlamındadır. Kapalı bir kapı, bazı fırsatları kaçırdınız demektir.
KAPLAN : Rüyada kaplan çok güçlü,kendini beğenen, kibirli, üstün, mevkii sahibi bir insan olarak yorumlanır. Bir kaplanla karşılaşan kimse bir iyilik alır. Sıska tüyleri dökülmüş bir kaplan, kişinin beklediği yardımı göremeyeceğine işarettir.
KAPTAN : Birçok hayalinizi gerçekleştireceğiniz anlamına gelir. Eğer rüya sahibi kadınsa, etrafının kıskanç insanlarla dolacağı ve birçok düşmanla karşı karşıya kalacağı anlamına gelir.
KAR : Kar rüyası iki şekilde yorumlanır. Kışın görülen kar rüyaları iyi sayılır. Bu rüyalar hayatın değişeceğini, iyi günlerin yaklaştığını, sıkıntıların biteceğini haber verir. Bembeyaz kar, huzur ve mutluluk olarak da alınır. Mevsimsiz görülen kar rüyası, ani değişiklikler nedeniyle hayatın alt üst olacağına işarettir.
KARANLIK : Eğer karanlıktan korktuğunuzu veya karanlık bir yerde bulunduğunuzu gördüyseniz, girişmiş olduğunuz bir işte başarılı olamayacaksınız demektir. Karanlık odaya ışık vurduğunu gördüyseniz, birçok sorunun üstesinden geleceğiniz anlamındadır.
KARDEŞ : Rüyasında öz kardeşini gören kimse iyi haber alır ve sevinir. Ancak kardeş rüyasındaki her şey birlikte yorumlanmalıdır. Bazen kardeş rüyaları bambaşka anlamlara gelebilir.
KARGA : Uğursuzluğun simgesidir. Karga sesi duyduysanız, bazı insanların önerilerini dikkate alıp zarara uğrayacağınıza işarettir.
KARINCA : Bolluk ve berekettir. Rüyada karınca görmek, aşırı hırslı biri olduğunuzun ve hiçbirşeyden memnun olmadığınızın belirtisidir.
KARPUZ : Çok güvendiğiniz bir arkadaşınız, arkanızdan konuşuyor. Dikkat
edin.
KARTAL : Başarının işaretidir. Bir kartal öldürüyorsanız, tüm sorunların üstesinden gelecek ve engelleri aşacaksınız.
KASA : Aşk ve iş hayatında emin adımlarla ilerlediğinizin işaretidir.
KASAP : Ailenizden bir kişi, kötü bir hastalığa yakalanabilir. Bir mektup veya belge yazmak istediğiniz yazıyı iyi düşünün. Yanlış bir şeyler yazabilir, aleyhinize kullanılabilir.
KATİL : Bir katil tarafından öldürülüyorsanız, hedeflerinize ulaşamayacaksınız. Bu rüya bazı gizli düşmanlarınız olduğu konusunda uyarıdır.
KAVANOZ : Boş kavanoz, sıkıntı ve fakirliğin işaretidir. Dolu bir kavanoz ise, zenginlik ve başarı anlamındadır.
KAVGA : Rüyada kavga ediyorsanız, ömrünüz uzun olacak ve iş hayatında başarılı olacaksınız.
KAYINPEDER : Arkadaşlarınız veya akrabalarınızla kavga edeceksiniz. Kayınpederiniz neşeliyse, ailenizle güzel vakit geçirecek ve uzun süredir görmediğiniz akrabalarınıza kavuşacaksınız.
KAYISI : Kayısı yemek şansınızın artacağı anlamına gelir.
KAZA : Rüyada kan çıkmaması koşuluyla her kaza iyi sayılır. Kaza, olumlu değişiklik, yenilik olarak alınır. Başına bir kaza geldiğini gören insanların hayatı değişir. Olgunlaşır ve kendi yaşantısı hakkında daha iyi kararlar verebilir.
KAZMAK : Toprağı kazdığınızı gördüyseniz, hayatınız mücadeleyle geçecek.
KEÇİ : Havanın güzel olacağını haber veren hayvandır. Bir keçinin saldırısına uğradığınızı görmek, etraftaki insanlara dikkat edilmesi gerektiği anlamına gelir.
KEDİ : Uğursuzluğun ve şanssızlığın habercisidir. Kediyi kovalıyorsanız bu iyi anlamdadır.
KEK YAPMAK : Kadın için genelde kötüye yorumlanır. Kek yapan kadın, istemeden hamile kalır, fakir olur ve karşısına birçok aksilik çıkar.
KELEBEK : Zenginliğin ve bol şansın habercisidir. Kelebeklerin uçtuğunu gördüyseniz, uzak bir yerdeki arkadaş ya da akrabanızdan hoş haberler alacaksınız demektir. Rüya sahibi kadınsa, sadık bir sevgili bulup onunla evleneceği anlamına gel ir.
KELLİK : Kel bir adam, sıkıntının habercisidir. Rüya sahibi erkekse bu, çok kavgacı bir kadınla evleneceği anlamına gelir. Rüya sahibi kadınsa bu, ileride kocasına hükmedecek demektir.
KEMER : Yakında size uğursuzluk getirecek ve hayatınızı etkileyecek biriyle karşılaşacaksınız.
KEREVİZ : Taze ve yeşil kereviz, mutluluğun ve zenginliğin habercisidir. Kereviz yemek, çevrenizdeki insanlar tarafından çok sevildiğiniz anlamındadır.
KERTENKELE : Düşmanlarınızın saldırısına uğrayacağınız anlamına gelir. Üzüntünün habercisidir.
KIRMIZI : Yakında romantik bir aşk yaşayacaksınız. Bu rüya birtakım tartışmalar yaşayacağınız anlamına da gelir.
KIZ : Rüyada kız çocuğu görmek, birçok sıkıntıdan sonra sonunda mutluluğu yakalayacağınız anlamına gelir. Güzel bir kız çocuğu, mutlu, düzenli bir aile hayatına işarettir.
KIZ KARDEŞ : Çok mutlu bir hayatınız olacak. Şansınızda açık olacak.
KİBRİT : Zenginliğin işaretidir. Ummadığınız bir anda hayatınızda önemli değişiklikler olacak.
KİLİT : Hayatınızda birtakım karmaşıklıklar olacak; fakat aşk hayatınızda rakibinizi yenilgiye uğratmanın yolunu bulacaksınız.
KİRA : Rüyada ev kiralamak, önemli bir senet imzalayacağınız anlamına gelir. Kira ödemek, maddi durumunuzun düzeleceği anlamındadır.
KİRAZ : İyiliğinizden dolayı insanların takdirini kazanacağınız anlamına gelir. Kiraz yemek, uzun süre sahip olmak istediğiniz bir şeyi sonunda elde edeceğiniz anlamına gelir.
KİTAP : Başarılı olup, yükseleceğinizin işaretidir. Herkesin takdirini kazanıp yükseleceksiniz.
KOLTUK : Bir koltuğa oturmak, yanlış umutlarınız veya hedefleriniz olduğuna işaret eder.
KOMŞU : Birtakım dedikodulara maruz kalacaksınız. Mücadele verecek ve tartışmalar yaşayacaksınız.
KORKU : Rüyanızda korkuyorsanız, bilinçaltında birtakım korkuların varolduğu anlamına gelir. Bunlar yakında açığa çıkacak ve birtakım zorlukların üstesinden gelmeye çalışacaksınız.
KORSAN : Sahte arkadaşlarınız yüzünden hayatınız tehlikeye girecek. Korsan olduğunuzu gördüyseniz, bu itibarınızın sarsılacağı, yakın arkadaş ve akrabaların desteğini kaybedeceğinize işarettir.
KÖPEK : Düşmanınız olduğuna işarettir. Eğer köpek sevimli ve elinizi yalıyorsa, şansınızın açık olacağına işarettir. Havlayan bir köpek, yakın dostlarınızın tavsiyelerini dikkate almanız gerektiğinin işaretidir.
KÖPRÜ : Birtakım zorlukların üstesinden geleceğinize işarettir.
KRİSTAL : Aşk ve iş hayatında birtakım sıkıntılar yaşayarak, depresyona gireceğinizin işaretidir.
KUMAR : Kumar oynayıp kazandığınızı görürseniz, ahlak seviyesi düşük insanlarla çevrili olacağınız anlamına gelir. Eğer kaybederseniz, davranışlarınızdan dolayı bir yakınınıza zarar vereceksiniz.
KURAN : İyiliklerin, güzelliklerin, mutlulukların işaretidir. Çok hayırlı olan bu rüya, Tanrı1nın rüya sahibini koruduğunun da işaretidir.
KURBAĞA : Çok yakın bir dostunuz olduğuna işaret eder. Bu çok seviyeli ve akıllı arkadaşınız, size her zaman öğüt vermeye hazır. Onun dediklerini ciddiye alın.
KURDELE : Neşeli arkadaşlar edineceğinizin ve mutluluğun işaretidir. Eğer kurdele siyah değilse, bu çok neşeli bir hayat süreceğiniz anlamındadır.
KUŞ : Mutluluğun ve bereketin simgesidir. Yaralı bir kuş, sıkıntılı günlerin habercisidir.
KUTU : Seyahate çıkacağınıza işarettir. İçi para dolu kutu güzel bir maaşla erken emekli olacağınıza işarettir.
KUZU : Güzel arkadaşlar edinecek, mutlu bir yaşam süreceksiniz.
KÜPE : Güzel haberler alacaksınız. Çok ilginç ve güzel bir iş sahibi olacaksınız.
KÜRTAJ : Hamile bir kadının kürtaj olması hastalığa işarettir -L-
LABORATUVAR : Sağlığınıza dikkat etmezseniz, çok ciddi bir hastalığa yakalanabilirsiniz.
LAHANA : Hayatınızda birçok sorun yaşayacaksınız. Eğer lahana yeşilse, aşk hayatınız altüst olacak. Evliyseniz, eşinizin ihanetine uğrayacak, çok üzüleceksiniz.
LAMBA : Rüyada ışık veren her şey gibi lamba da çok iyi sayılır. Rüyasında bir lambayı yakan kimse, istediği işte başarılı olur. Elinde lambayla ilerleyen kişinin hayatında bir iyilik olur. Bu sayede sorunlar bile hissedilmez hale gelir. Lambanın çatlaması yada kırılması bir felakete işarettir.
LASTİK : Rüyada bir giyeceğe takılan lastik kısıtlayıcı, sıkıcı bir durumdur. Rüyasında bir yere lastik diktiğini gören kimse kendi fikirlerini kabul ettirebilecektir. Parça halinde lastik herkesi şaşırtacak bir olaya işarettir.
LEBLEBİ : Rüyada leblebi pek de hayırlı olmayan paradır. Leblebi yiyen bir borcu ödemek zorunda kalacaktır. Leblebi alan birine kefil olacaktır. Leblebi kavurduğunu görende başkalarının yüzünden borca girer.
LEKE : Leke genel olarak tatsızlık, hoşa gitmeyen durumlar, olaylar olarak değerlendirilir. Üstündeki elbise de leke olan biri sıkıntı alır. Adı çıkar. Rüyasında bir lekeyi silmeye çalışan biri, başkalarının dertleriyle uğraşmaktadır. Vücutta leke olması paraya işarettir.
LEYLEK : Rüyada leylek bilgili, nazik, sakin, dengeli, iyi niyetli, hikmet sahibi biri olarak yorumlanır. Rüyasında bir leylek gören böyle biriyle tanışır. Uçan bir leylek gören çok hayırlı haber alır.
LİMON : Limon yemek veya görmek, birtakım hayal kırıklıklarına işarettir. Etrafınızda kıskanç insanlar var.
LOKANTA : Rüyada lokanta, çevre ilişkileri, toplum, iş, fırsat olarak yorumlanır. Temiz bir lokantada yemek yediğini gören, istediği bir işin sahibi olur. Lokanta kalabalık ise, bu iş için başkalarıyla mücadele etmek zorunda kalınacağını açıklar.
LOKMA : Rüyada bir lokma yiyecek küçük bir kısmettir. Rüyada lokma tatlısı yemek kısmet ve bol paradır.
LOKOMOTİF : İş hayatında kariyer sahibi olacak, birçok güzel seyahate çıkacaksınız. Hasarlı veya raydan çıkmış bir lokomotif, sıkıntılı günlerin habercisidir.
LOKUM : Rüyasında lokum yediğini gören kısa süre içinde sevinç verici bir haber alır. Bu müjde sayesinde günleri aydınlanır. Rüyasında bir kutu lokum alanın istediği gibi bir hayatı olur. Lokum ikram eden başkalarını sevindirir
-M-
MADALYON : Rüyada madalyon gören kız, çok kısa süre sonra nişanlanır veya evlenir. Nişanlılık veya evliliğin nasıl geçeceği madalyonun rengine ve türüne göre değişir. Gümüş bir madalyon bu devrenin çok iyi geçeceğine işarettir. Gümüş madalyon saflığı, temiz aşkı simgeler. Rüyasında bir madalyon alan veya bulan erkek düşündüğü gibi biriyle tanışır ve evlenir.
MAĞARA : Bu rüyalar bilinmeyen, gizli, esrarlı olaylar olarak yorumlanır. Karanlık bir mağaraya giren bir insan, gizli bir şey duyacak bu yüzden sıkılacak hatta pişman olacaktır. Mağaraya uzaktan bakan bir insan öğrenmek istediği sırrı asla öğrenemeyecektir.
MAĞAZA : Rüyasında büyük, güzel bir mağaza gören kimsenin umutları gerçekleşecektir. Alış veriş ettiğini gören kimsenin hayatında olumlu bir değişiklik olacaktır. Rüyayı gören uzun bir yol yapıp yabancı bir ülkeye de gidebilir. Mağazada yangın çıktığını gören kişi çok ilginç bir şey öğreni r.
MAHKEME : Arkadaşlarınız, düşmanlarınızdan fazla sorun çıkaracaklar. Beklenmedik bir zamanda tartışma yaşayabilirsiniz.
MAHKUM : Kötü haberler alacaksınız. Eğer kendinizi mahkum gördüyseniz, özel hayatınızda birtakım sorun ve üzüntülerle karşılaşacaksınız.
MAKARNA : Ufak zararlara uğrayacaksınız. Rüya sahibi bir kadınsa, yakında hayatına bir erkeğin gireceğine işarettir.
MAKAS : Rüyasında eline makas alan kişi güçlenir. Küçük bir makas zekaya işarettir, yani insan zekası sayesinde her şeye çare bulur. Evli bir kadın makas görürse bir kız çocuğu olur. Bazen bu ikiz kız çocuk anlamına da gelir. Parlak çelik makas başarıdır. Rüyada makasla saç kesmek bir yolculuktur.
MAKYAJ : Makyaj rüyaları genellikle iyi sayılmazlar. Bu aldatma, kandırma olarak yorumlanır. Makyajı yapan tanıdıksa aldatacak da odur. Tanınmıyorsa yabancı biri tarafından kandırılacaktır. Kadının makyaj yapması fena sayılmaz. Ama erkeğin makyaj yapması, art niyet, çıkar ve aldatmadır.
MANTAR : Rüyada yenilen mantar bir süre zevk veren fakat hayırlı olmayan kısmet, haram karışmış paradır. Zehirli mantar topladığını gören kişinin başı bir yolsuzluktan dolayı belaya girer.
MANTO : Yeni temiz bir manto hayırlı ve sevinç verecek bir kısmete delalettir. Yırtık, pis bir manto sıkıntıdır.
MANZARA : Başarılı ve itibar sahibi olacağınız anlamına gelir.
MARANGOZ : Sıradan bir işyerinde çalışmaya başlayacak, fakat zamanla başarı ve para elde edeceksiniz.
MARKA : Herhangi bir eşyanın üzerinde marka görmek önemlidir. Oradaki harflere bakarak yorumlanır. Adının baş harfleri markadaki gibi olan biri hayatına girebilir. Rüyada bir eşya üzerinde marka görmek bir yeniliğe işaret eder.
MARKET : Hareketli bir yaşamınız olacak. Boş bir market, sıkıntı ve üzüntünün işaretidir.
MASA : Yakında hiç ummadığınız bir şekilde şansınız açılacak.
MAVİ : Bolluğun ve zenginliğin rengidir. Başkalarının çalışması sayesinde bol para kazanacaksınız.
MAYDANOZ : Sağlıklı, başarılı ve mutlu bir hayatınız olacak. Eğer maydanoz yediğinizi gördüyseniz, sağlıklı olacağınız, fakat ailenizi geçindirmek için çok çalışmanız gerekeceği anlamına gelir.
MAYMUN : Hastalığın ve şanssızlığın işaretçisidir. Sahte bir arkadaşınız size kötülük yapabilir.
MEKTUP : Mektup rüyaları da genel olarak belge ve kağıt gibi yorumlanır. Rüyasında bir mektup yazan kimse bir isteğini açıklar ve kendisine olumlu cevap verilir. Mektubu yazıp zarfa koyan kişi bir işi başarıyla halledecektir. İş mektubu yararlı kazanç ve yatırımdır.
MELEK : Güzel bir haber alacağınıza işarettir. Eğer melek size doğru geliyorsa, yaşam tarzınızı değiştirmeniz gerekir.
MENDİL : Aşk hayatınızda birtakım flörtleriniz ve yanlış ilişkileriniz olacak.
MERDİVEN : Merdiven çıktığınızı gördüyseniz, bu, hayallerinizi gerçekleştireceğinize işarettir. Merdiven inmek, başarısızlığa işarettir.
MERMER : Bol miktarda para kazanacağınız anlamına gelir.
MESAJ : Size mesaj geldiğini hayatınızda birtakım değişiklikler olacak. Mesaj yolladığınızı görürseniz, sorunlarla karşılaşacağınız anlamına gelir.
MEŞALE : Elinde yanan bir meşale tuttuğunu gören insan hayatta çok ilerleyecek ve toplumda güzel bir yere sahip olacaktır. Sönen ve tüten meşale başarısızlık ve sıkıntıdır.
MEYVE : Ağaçta olgunlaşmış meyve görmek bolluğun ve bereketin simgesidir. Yeşil ve olgunlaşmamış meyve, birtakım kararlar alırken acele davranmamanız gerektiğine işaret eder. Meyve yemek, mutluluğun simgesidir.
MEZARLIK : Bir yakınınız kötü bir hastalıktan kurtulacak. Eğer eski ve terkedilmiş mezar gördüyseniz, sevdikleriniz sizi terkedecek demektir. Yeni evlenmiş kadın için bu rüya, dul kalacağı anlamına gelir.
MIKNATIS : Size kötü işler yaptırmaya çalışanlar var. Onlara uymayın. Rüya sahibi kadınsa, bir kişinin ona pahalı hediyeler alacağı anlamındadır.
MISIR : Şansın, paranın ve mutluluğun işaretidir. İnsanların mısır topladığını gördüyseniz, bir arkadaşınızın elde edeceği başarıya sevineceksiniz.
MİKROSKOP : İş hayatında ufak kazançlarınız olabilir. Bu rüya, birtakım zararlara uğrayabileceğiniz anlamına da gelir.
MİLYONER : Arkadaşlarınızın nasihatlerine kulak vermeniz gerekir.
MİMAR : İşinizi değiştirmeniz olumsuz sonuçlar doğurabilir. Rüyayı gören kadınsa, evlilik hayalleri suya düşebilir.
MOBİLYA : İş hayatında pek yükselemeyeceğinizin ve olduğunuz yerde kalacağınız anlamına gelir.
MUM : Etrafınızdaki insanlara güvenebileceğiniz ve elinizi attığınız her işte başarılı olacağınız anlamına gelir. Mumu üfleyerek söndürmek, bir arkadaşınızı ya da akrabanızı kaybedeceğiniz anlamına gelir.
MUTFAK : Birtakım tehlikeler atlatacak, kötü günler geçireceksiniz.
MUZ : Bu rüya, evlilik için yanlış adamı seçeceğinizin işaretidir. Eğer evliyseniz, evlilik hayatında sorun çıkacak, para konusunda da yanlış kararlar alıp, maddi açıdan sıkıntı çekeceksiniz.
MÜCEVHER : Bütün güzellikler ve zenginlikler sizin olacak. Mücevher taktıysanız bu, başarılı olup yükseleceğiniz anlamına gelir. Makam sahibi olabilirsiniz.
MÜHÜR : Çok büyük hedefleriniz var. Bu hedeflere ulaşabilmek için de elinizden geleni yapacaksınız.
MÜZE : Hayatınız boyunca sürekli değerli eşyalara sahip olacaksınız. MÜZİK : Mutluluğun ve zenginliğin işaretidir
-N-
NAL : Nal rüyaları daima hayra yorulur. Rüyasında nal görenin talihi açılacaktır. Yolda nal bulan bir kimse, hiç beklemediği bir anda güzel bir fırsatla karşılaşacaktır. Nal talihin açılması ve uğurlu olaylar olarak yorumlanır.
NANE : Rüyada yemyeşil taze nane para olarak yorumlanır. Kırlarda nane toplayan kimse biraz çalışmayla para kazanır. Nane satın alanda büyük bir kısmete sevinir.
NAR : Kışın soğuk havada nar rüyası hayırlıdır. Kırmızı nar, bolluk, zenginlik olarak alınır. Genç kız rüyasında ekşi nar yerse aşık olacaktır, fakat seveceği pekte hayırlı biri çıkmayacaktır. Nar ayıkladığını gören kimse bol para kazanır.
NEFRET : Bu kötü anlamlı bir rüyadır. Birinden nefret ettiğinizi gördüyseniz, kaza geçireceğiniz anlamındadır.
NEZLE : Etrafınızda düşmanlarınız var demektir. İnsan ilişkilerinde dikkatli olmalısınız. Sağlık açısından da önlemler almalısınız.
NİKAH : Rüyada bir nikahta bulunduğunu gören, bir anlaşmanın içyüzünü anlayarak bundan yararlanır. Rüyasında nikahlandığını gören bir kız ise kısa zamanda evlenir. Nikah kıydığını gören kimse hiç aklına gelmeyen birine iyilik eder.
NİSAN AYI : Mutluluğun, aşkın ve güzelliklerin simgesidir. Kötü ve yağmurlu havada geziniyorsanız, şansınızın artacağı ve birtakım kötülüklerden arınacağınız anlamındadır.
NİŞAN : Rüyasında bir nişan töreninde bulunan kimse yeni şeyler öğrenecek, yeni kimselerle tanışacaktır. Rüyasında nişanlandığını gören kimse de beklediği gibi fırsat bulacaktır.
NOHUT : Rüyada nohut güçlükle kazanılan paradır. Yine de nohut pek de hayır gelmeyecek bir kısmettir. Rüyasında bir yerden nohut aldığını gören parayla ilgili bir söz vererek güç durumda kalır. Nohut yemeği yediğini gören para alır.
NUMARA : İş hayatında gerçekleşecek olan olaylar, canınızın sıkılmasına neden olabilir
-O-
OCAK : Rüyada boş bir ocak görmek henüz tasarı halinde olan bir iştir. İçine kömür konmuş ocak, gayretler sayesinde bir süre sonra işte gelişme olacağını belirtir. Bir ocağın sönmesi, işte kriz, yuvada sıkıntı, yokluktur.
OFİS : Sevgilinizi elinizden almaya çalışan birileri olabilir. Dikkat
edin.
OĞLAK : Rüyasında oğlak gören kimsenin karşısına oğlak burcunda doğmuş biri çıkabilir.
OĞLAN ÇOCUK : Ailenize yeni bir sevilen kişi girerek, ailenizin büyümesine neden olacak.
OKLAVA : Oklava iyi niyetli, çalışkan, dürüst, aklı başında bir hizmetkar olarak yorumlanır. Oklavayla hamur açan, böyle birinin gayret ve çalışmasından yararlanarak kısmet alır. Oklavanın kırılması o kişinin darılması anlamındadır.
OKUL : Okula gittiğini gören eğitim yaşını geçmiş kimsenin tutumu, hareketi yanlıştır. Öğreneceği yeni şeyler sayesinde yaşantısına yeni bir yön verir. Okula gidip sıkılan hem sevinir hem de kazançlı çıkar.
OKYANUS : Okyanus sakinse, iş hayatında büyük başarılara imza atacaksınız. Dalgalı okyanus, birtakım zorluklara işaret eder.
OPERA : Sevdiğiniz arkadaşlarınızla hoş vakit geçireceksiniz. Uzun süredir yolunda gitmeyen işlerinizde nihayet yoluna girecek.
ORDU : Bu, aile içinde birtakım sorunların yaşanacağına işarettir. Sorunların üstesinden gelebilmek için desteğe ve güvene ihtiyacınız var. Çok uğraşacak fakat sorunu çözeceksiniz.
ORMAN : Ormanda kaybolmak, iş hayatında sorunlara işaret eder. Yeşil bir orman gördüyseniz, elinizi attığınız işlerde başarılı olacaksınız anlamına gelir.
OT : Herkes tarafından sevileceğiniz anlamına gelir.
OTEL : Sürekli seyahatlere çıkacak, hayatta çok başarılı ve mutlu olacaksınız.
OTOBÜS : Arkadaşlarınız ve sizin aranızda birtakım yanlış anlamalar olacak. Yanlış vaatlerde bulunmaktan kaçının. Dikkat edin.
OTOMOBİL : Bir otomobili kullanıyorsanız, hayatınıza hakimsiniz demektir. Eğer otomobili başkası kullanıyorsa, hayatınızı başkaları yönetiyor
demektir.
OYUNCAK : Rüyada bir çocuğa bir oyuncak vermek bir iyilik yapmak, bir yardımda bulunmaktır. Bir dükkanda türlü oyuncak, akla hayale gelmeyecek söz, dedikodudur. Evinde oyuncak gören kimsenin bir sırrını herkes duyacaktır.
OYUNCAK BEBEK : Aşk hayatınızda ciddiyetsiz ilişkilerden kaçının. Bu şekilde hem kendinize hem de karşınızdakine zarar verirsiniz
– Ö-
ÖFKE : Rüyada öfkelendiğinizi gördüyseniz, bu, birtakım arkadaşlarınızın sorunları olduğu anlamına gelir. Eğer başka insanların öfkelendiğini gördüyseniz, hayatınızda sıkıntılı günler geçireceğinizin işaretidir.
ÖĞRENCİ : Birtakım tehlikelerle karşılaşabilirsiniz.
ÖĞRETMEN : Rüyasında öğretmen olduğunu veya öğretmenlik yaptığını gören kimse isteyerek bir sorumluluğu kabul edecek ve bunun sonunda dapek çok kimseyi yönetecek duruma gelecektir. Bir öğretmenle konuşan kimse geleceğini iyi etkileyecek şeyler öğrenir.
ÖKSÜZ : Rüyada öksüz bir çocuk görmek, başka insanlardan yararlanacağınız anlamına gelir. Bu rüya muhtaç duruma düşebileceğinize işaret eder.
ÖKÜZ : Bir lider pozisyonuna yükseleceksiniz. Rüyada öküz görmek yakında evleneceğiniz anlamına gelir. Öküzün sizi kovaladığını görmek, iş hayatında sıkıntılı günler yaşayacaksınız. Öküz sağlıklı ve evcilse, hayatınızı kontrol altına aldınız demektir.
ÖLÜ : Rüyada ölü görüldüğünde korkulmamalıdır. Çünkü ölü hayra yorulur. Rüyada bir ölü görmek sevilen birinin geleceğini haber verir. Yani ölü diri getirir.
ÖPMEK-ÖPÜŞMEK : Rüyada öpmek, öpüşmek yakınlık olarak yorumlanır. Tanıdığı birisini öpen çok kısa süre sonra ona rastlayacaktır. Sevgilisini öpen tezde ondan haber alır. Kısa süre sonra da buluşur. Rüyasında tanımadığı kadını öpen erkek, ani kararla evlenir. Çevresinden
birini alır. Değerli bir taşı öpen kişi çok maddidir. Onun hayatında sevgini yeri yoktur.
ÖRDEK : Rüyada ördek temiz, hayırlı kısmettir. Ördek yakaladığını gören kimse toplu para alır. Mal mülke kavuşur. Yeşil başlı ördek büyük kısmettir.
ÖRGÜ : Huzurlu, sakin ve mutlu bir hayatınız olacak. Sevgi dolu bir eşiniz ve sevimli çocuklarınız olacak. Rüya sahibi bekarsa, çok yakında evleneceği anlamına gelir.
ÖRTÜ : Rüyada örtü gizlenen saklanan şeyleri işaret eder. Yüzünü örttüğünü gören kimse duygularını gizleyecektir. Başkasının üstünü örttüğünü gören onun yaptıklarını, işlerini, sırlarını gizleyecektir.
ÖRÜMCEK : Bu rüyalar daima kötüye yorumlanır. Örümcek, doğrudan doğruya yokluk, kıtlık, sıkıntıdır. Örümceğin evde dolaştığını gören kimse parasız kalır. Ağının içindeki örümcek, yuvadaki huzursuzluktur.
ÖZÜR DİLEMEK : Kavgalı olduğunuz biriyle barışacaksınız
-P-
PADİŞAH : Padişah rüyası onur, ün, yüksek mevkii olarak yorumlanır. Padişah gören işinde ilerler. Elini öpen ve önünde eğilen üstün sayılan birinden destek görür.
PAKET : Birtakım hoşluklarla karşılaşacaksınız. Birine paket yollamak, ufak zararlara uğrayacağınız anlamına gelir.
PALMİYE AĞACI : Hayatınızı düzene sokacak, aşk hayatınızda da mutlu günler geçireceksiniz.
PALTO : Yeni bir palto, akademik kariyer yapacağınızın işaretidir. Paltonuzu kaybettiğinizi gördüyseniz, yanlış aldığınız kararlardan dolayı mal kaybına uğrayacaksınız. Eski bir palto, yakın bir arkadaşınızı kaybedeceğiniz anlamındadır.
PALYAÇO : Yakında ölüm haberi alacağınıza işarettir.
PAMUK : Bu rüyalar genellikle iyi sayılır. Bembeyaz bir pamuk tarlası gören kimsenin en büyük hayalleri bile gerçekleşecektir. Pamuk topladığını gören kendi zekası ve aklıyla kısmet alır. Pamuk kozası hayırlı ve bol paradır.
PANTER : İş hayatında başarısızlığa işaret eder. Panteri öldürdüğünüzü gördüyseniz, bu, büyük başarılara imza atacaksınız demektir.
PAPATYA : Rüyada papatya iyi niyetli, yardım seven, herkesi hoş tutan bir ahbap, dost olarak yorumlanır. Papatya toplayan genç kız veya erkek böyle birine ilgi duyar. Baharda kırda papatya görmek hoş umut ve hayallerdir.
PARA : Rüyada para bir kaç şekilde yorumlanır. Gümüş para hayırlı haber, sevinç verici sözdür. Bakır para hayırlı, uğurlu iş ve hizmetkardır. Altın para kıskançlık, dedikodu ve sıkıcı sözdür.
PASTA : Rüyada taze ve renkli pasta sevinç verecek, hayırlı, iyi kısmettir. Pasta yiyen insan bolluğa sevinir. Pastayı kesen ve dağıtan
kimse çevresindekilere yardımda bulunur, kendi malından onlara da pay
verir.
PATLAMA : Başka insanların davranışları sizi hayal kırıklığına uğratacak. İnsanların yaralandığını gördüyseniz, bu, yapmadığınız bir şey için suçlanacağınız anlamına gelir.
PATRON : Rüyada patronunuzu gördüyseniz, çok çalışkan ve enerjik bir insan olduğunuza işaret eder. Bu rüya, iş değişikliği yapacağınız anlamına da gelir.
PERDE : İstenmeyen bir misafir, canınızın aşırı derecede sıkılmasına ve birtakım sorunlar yaşamanıza neden olacak.
PERİ : Rüyada güzel bir peri görmek hayallerin gerçekleşeceğini müjdeler. Perinin insanı okşaması sevinçtir. Periden bir şey almak huzur ve mutluluktur. Işıklar içindeki peri sevinçli haberdir.
PEYGAMBER : Hayra işarettir. Rüya sahibinin Tanrı’nın sevgili kulu olduğu anlamına gelir.
PEYNİR : Hayal kırıklığına işarettir.
PİPO : Yakında çok güzel haberler alacaksınız. Para konusunda biraz daha dikkatli olmalısınız.
PİRE : Birtakım insanlar sizin hakkınızda kötülük düşünüyor. Eğer pire tarafından ısırıldığınızı gördüyseniz, aşk hayatınız sarsılacak demektir.
PİRİNÇ : Başarının ve güzel dostlukların işaretidir. Pilav yediğinizi gördüyseniz, bu zenginliğin ve mutluluğun işaretidir.
PİYANGO : Piyango rüyalarına dikkat etmek gerekir. Çünkü bunlar olduğu gibi de çıkabilir. İkramiye çıktığını gören birine gerçekten de çıkabilir. Ayrıca piyango görmek, bilinmeyen ilginç ve hoş bir olay olarak da yorumlanır.
PİYANO : Yakında güzel bir olayla karşılaşacaksınız demektir. Piyano çalmak, hoşlandığınız kişinin kalbini kazanacaksınız demektir.
PLAJ : Rüyada kumlu bir plaj bolluk, para olarak ta alınır. Plaj boşsa para rüya sahibine aittir. Kalabalıksa büyük kısmet paylaşılacaktır.
PLAK : Rüyada plak, henüz yola çıkmamış haberdir. Çalan bir plak haberdir. Çalan plaktaki müziği beğenmezse haber sıkıntılıdır.
POLİS : Rakiplerinizi yenilgiye uğratacaksınız demektir. Polis tarafından tutuklanmak, etrafınızda tehlikenin varolduğu anlamına gelir.
PORTAKAL : Turuncu kabuklu, iri portakal değerli eşya olarak yorumlanır. Portakal aldığını, bulduğunu gören değerli eşya sahibi olur. Rüyasında koyu turuncu portakallarla dolu bir ağaç gören kimse evini süsleyecektir. En değerli, güzel şeyleri satın alacaktır.
POSTACI : Yakında kötü haberler alabilirsiniz.
PUDRA : Etrafınızda birtakım sahtekar ve yalancı insanlar var. Dikkat edin
-R-
RADYO : Rüyada radyo haber olarak yorumlanır. Çalan bir radyo acele haberdir. Kapatılmış bir radyo, bir süre sonra gelecek haberdir.
RAF : Boş raflar, şanssızlığın ve mutsuzluğun işaretidir. Dolu raflar ise, hayallerinizi gerçekleştireceğiniz anlamındadır.
RAHİBE : Sevgilinizden ayrılma olasılığınız var.
RAHİP : İşleriniz planlandığınız gibi yolunda gitmeyecek. Hayatınızda birtakım aksilikler olacak. Yanlış kararlardan kaçının.
RAKET : Rüyada raket, zamanın hoşça geçeceğini, fakat bu arada bazı fırsatların da kaçabileceğini açıklar. Elinde raket tuttuğunu gören, çevresinden olmayan biriyle ilişki kurar.
RAKİP : Yanlış attığınız adımlardan dolayı zarara uğrayacaksınız.
REÇEL : Reçel yediğinizi gördüyseniz, hoş sürprizlerle karşılaşacak ve seyahatlere çıkacaksınız.
REHBER : Rehber rüyaları önemli sayılır. Rüyasında rehber olduğunu ve peşinde insanlarla gezdiğini gören kimse, önemli bir işin başına geçecek demektir. Yanında pek çok kimse çalışacak demektir. Bir rehberin peşinde yürüyen birinin emrine gireceğine yorumdur.
REKLAM : Düşmana yenik düşme tehlikesi içinde olduğunuz anlamına gelir.
RENDE : Bu rüyalar genellikle para yorumla ilgilidir. Bir şeyi rendelediğini gören kimse, başkasının kısmetinden parçalar alarak yaşamını sürdürecektir. Komisyonculuk gibi bir işte karar kılabilir.
RESİM : Çevrenizde birtakım sahte arkadaşların bulunduğuna işaret eder. Resim yaptığınızı gördüyseniz,hayatınızdan ve şu anki işinizden memnun olduğunuzun belirtisidir.
RESTORANT : Gıdanıza dikkat etmenizde fayda var.
ROKET : Hayatta çok başarılı olacak ve hayatınızın aşkını sonunda bulacaksınız. Roketin düşmesi ise, işlerin ters gideceği anlamındadır.
ROZET : Rüyasında yakasına bilmediği bir rozet taktığını gören biri, kalabalıkta ilginç bir olayla karşılaşacaktır. Ayrıca işle ilgili durumlar ve kararlarla ilgilidir.
RÜŞVET : Elinize kısa sürede para geçecek. Bir arkadaşınıza verdiğiniz borcu geri alabilirsiniz.
RÜZGAR : Rüyada hafif rüzgar yeni olaylara, değişikliklere, hoşa gidecek yeniliklere işaret eder. Sert rüzgar, bütün yaşam koşullarının değişeceğini haber verir. Sıcak bir rüzgar insanın değişiklik yüzünden rahatsız olacağını gösterir
-S-
SAAT : Rüyasında çalışan bir masa veya duvar saati görmek, aileyle ilgili konuların yolunda gittiğini belirtir. Rüyada kol saati veya cep saati özel işlerle ilgilidir. Düzgün çalışması özel hayatın yolunda gittiğine delalettir. Saatin durması yada doğru çalışmaması, bir takım problemler çıkacağına işarettir.
SABUN : Rüyada sabun iyiye yorulmaz. Kalıpla sabun aldığını gören tatsız bir şey duyar. Birine sabun veren darılır. Sabunla bir şey yıkamak veya temizlemek sıkıntıdır. Vücudunu sabun içinde gören kişi sıkılır.
SAÇ : Rüyasında saçlarının gür, temiz ve taranmış olduğunu gören kadın veya erkek sevinir, neşelenir. Saçlarını kestiren kadın özel hayatıyla ilgili değişiklik yapar. Saçlarını kazıtan erkek iş hayatıyla ilgili bir durumdan dolayı sıkılır. Saçın dökülmesi para sıkıntısıdır. Saçların birden gürleşmesi bolluktur.
SAKAL : Maddi sorunlarınız olacak. Rüya sahibi kadınsa, yanlış bir evlilik kararı alma ihtimali var.
SAKAT : Rüyasında sakatlandığını gören insan bazı konularda çaresiz kalacaktır. Yaşam koşullarıyla başa çıkamayacak üzülecektir.
SAKIZ : Sakız çiğnediğini gören gereksiz laflar eder veya dedikodu yapar. Sakızın üstüne, eline yapışması iyi değildir. Bu arsız, yüzsüz birinin insanın huzurunu kaçıracağı anlamına gelir.
SALATA : Rüyada salata yemek, mutluluğun işaretidir. Bazen bu rüya, hastalığa da işaret eder.
SALÇA : Bu birkaç şekilde yorumlanır. Salça, sıkıntıları hafifletecek koşullar, imkanlar olarak yorumlanır. Bir yemeğin üzerine dökülmüş salça, hileli bir durumu,tatsızlığı gizlemek manasındadır.
SALINCAK : Rüyasında salıncağa bindiğini gören gönül eğlendirir. Kısa süreli ilişkilere girebilir. Salıncakta sallanmak evli veya bekar için kritik bir döneme girdiğini haber verir.
SAMAN : Bolluğun, bereketin simgesidir. Yaptığınız her işte başarılı olacak, maddi durumunuzu düzelteceksiniz.
SANDAL : Sandalla gezinmek, istediğiniz her şeyi elde edeceksiniz ve hedeflerinize ulaşacaksınız demektir.
SANDALYE : Önemli bir görevi yerine getiremeyeceksiniz. Bir kişinin hareketsiz sandalyede oturduğunu gördüyseniz, yakında bu kişinin ölüm haberini alacaksınız demektir.
SANDIK : Sandık, nereden geldiği belli olmayan, aslı bilinmeyen herkesin ilgilendiği kısmettir. Rüyayı gören bekarsa, kısa zamanda evlenir. Rüyada türlü eşyayı sandığa yerleştiren biri evini değiştirecektir. İçindeki eşyalar güzelse kendine ev alacaktır.
SARAY : Zenginliğin ve mutluluğun işaretidir.
SARHOŞ : Rüyasında sarhoş olduğunu gören kimse, düşüncesizce hareket ederek kendine zarar verecektir. Yine sarhoş olduğunu gören, kafasız, kötü biri tarafında zarara uğrayabilir.
SARMISAK : Sıkıntılı bir dönemden sonra, eliniz para görecek ve maddi sıkıntıdan kurtulacaksınız. Kadınlar için bu rüya, evlilik anlamına gelir.
SATEN : Zenginliğin ve mutluluğun işaretidir.
SATRANÇ : Satranç oynamak, iş hayatında birtakım sorunlara işaret eder. Bu rüya, sağlık açısından da bazı sorunlarla karşılaşacağınız anlamına gelir. Eğer oyunu kaybettiğinizi gördüyseniz, birçok sıkıntıyla karşı karşıya kalacaksınız. Oyunu kazanmak ise, sorunlardan kurtulacağınızın işaretidir.
SAVAŞ : İnsanlarla birtakım tartışmalar yaşayacaksınız, fakat siz kazanacaksınız. Savaşı kazanmak, başarının işaretidir.
SEKRETER : Hiç ummadığınız anda güzel haberler alacaksınız.
SEKS : Bu rüyalar pek iyiye yorulmazlar. Tatsızlıklara, sıkıntılara, dedikodulara işaret edebilirler. Bazen de iftira ve rezalet manasına gelebilirler.
SEL : Evlilik hayatınızda birtakım sorunlar yaşayacağınızın işaretidir. Bu rüya işinizden ayrılacağınız ya da hastalanacağınız anlamına da gelebilir.
SEPET : Dolu bir sepet görmek veya taşımak, başarının işaretidir. Boş bir sepet, sıkıntı ve sorunların habercisidir.
SİGARA : Yeni planlar yapacaksınız. Gelecekte birçok işiniz yolunda gidecek ve birçok hayaliniz geçekleşecek.
SİNCAP : Çok hayırlı bir hayvandır ve mutluluğun işaretidir. Gerçek dostlarınız olacak ve iş hayatında da birçok başarıya imza atacaksınız.
SİNEK : Bulaşıcı hastalıkların işaretidir. Rüya sahibi kadınsa, aşk hayatının karışacağı anlamındadır.
SİRK : Gelecekte birtakım sorunlar yaşayıp mutsuz olacaksınız. SİVİLCE : Sıkıntı ve hüzün demektir.
SİYAH : Karşınıza birçok sorun çıkacağı anlamına gelir.
SOĞAN : Her alanda çok başarılı olduğunuz için insanların kıskançlıklarıyla karşılaşabilirsiniz.
SOSİS : Başarının işaretidir. Sosis yediğinizi gördüyseniz, mutlu ve mütevazi bir aileniz olacak demektir.
SÜRAHİ : İş hayatında büyük başarılar sizi bekliyor.
SÜT : Süt içmek çok hayırlıdır. Mutluluğun ve başarının simgesi o lan bu rüya, aynı zamanda sağlıklı yaşamın habercisidir. Süt dökmek, zarara uğrayacağınız ve yakın arkadaşlarınız yüzünden geçici olarak canınızın sıkılacağı anlamındadır
-Ş-
ŞAHİN : Eğer dikkat etmezseniz, birtakım insanların size kötülük yapmasına neden olacaksınız. Ölü bir şahin görmek, veya bir şahin öldürmek, karşınıza çıkan sorunların üstesinden gelebileceğiniz ve düşmanlarınızı yenilgiye uğratabileceğiniz anlamına gelir.
ŞAL : Rüyasında omzuna şal aldığını gören bekar kadın kısa süre içinde evlenir. Evliliğin nasıl olacağını da şalın rengi belirler. Evliler için şal, yolla ilgili,yoldan gelecek kısmettir.
ŞAMDAN : Süslü bir şamdan başarı simgesidir. Şamdanda mum yanması sıkıntıların geride kaldığını müjdeler. Üstü değerli taşlarla kaplı bir şamdan büyük bir paranın neden olacağı mutluluktur.
ŞAMPANYA : Rüyada şampanya, kısa sürecek sıkıntıdır. Bu geçici bir anlaşmazlık olabilir. Şampanya içen küçük bir hata yüzünden telaşlanır. Kristal kadehteki şampanya, evlilik veya gönül işiyle ilgili kuruntudur.
ŞAMPUAN : Saçlarınızı şampuanladığınızı görürseniz; bu, birtakım sıkıntı ve sorunlardan çok yakında kurtulacağınız anlamına gelir. Bol miktarda köpük görmek, hayal aleminde yaşadığınızın işaretidir. Ayaklarınızın yere daha sağlam basmasında fayda var.
ŞAPKA : Yeni bir şapka, taşınacağınızın veya işinizi değiştireceğinizin işaretidir. Hayatınızdaki birtakım değişiklikler, sizin karlı çıkmanıza sebep olacak. Şapka kaybetmek, işyerinde sorunlar yaşayacağınız anlamına gel ir.
ŞARKI : Şarkı söylemek, mutluluk ve huzur ifadesidir.
ŞEFTALİ : Rüyada pembemsi renkli olgun şeftali aldığını gören para ve mal sahibi olur. Bekar bir erkek için bu rüya, zengin ve varlıklı bir kadınla evliliktir. Şeftalileri ağaçta gören erkek, tanınmış ve zengin bir ailenin kızıyla evlenir. Evliler için bu rüya yuvada huzur ve mutluluktur.
ŞEHİT : Rüyada şehit gördüyseniz veya kendiniz şehit olduysanız, bu, itibar sahibi olacağınız ve çok yükseleceğiniz anlamındadır.
ŞEKER : Rüyada şeker almak, yemek, zevkli, hayırlı para ve maldır. Çuvallarla toz veya kesme şeker sonsuz servettir. Birine kutuyla şeker ikram eden mal bağışlar.
ŞELALE : Çok büyük bir hayalinizi sonunda gerçekleştireceksiniz.
ŞEMSİYE : Rüyada kapalı bir şemsiye iyi bir iş, açık şemsiye büyük güvendir. Büyük bir plaj veya bahçe şemsiyesinin altında oturduğunu gören, her türlü dert, sıkıntı, tehlikeden uzak durur.
ŞEYTAN : Hedeflerinize ulaşabilmek için, ahlaksızlıklara ve sahtekarlıklara başvurmayın. Eğer rüyada şeytanı yenilgiye uğrattıysanız, birtakım tehlikeleri, zorlukları ve kötülükleri aşmak için yeteri kadar güce sahip olacağınız anlamındadır.
ŞİİR : Rüyasında şiir kitabı alan sevgilisinden haber alır. Şiir okuduğunu gören duygu ve düşüncelerini açıklayarak istediği kimseyi etkileyecektir.
ŞİMŞEK : Rüyada şimşek çakması, eşsiz bir haberdir. Şimşek çakarken hava aydınlanıyorsa rüya sahibinin geleceği güven altındadır. Yine aynı zamanda yağmur yağıyorsa, büyük bir bolluğa işarettir.
ŞİŞE : Yakında aşık olacaksınız. Rüyada şişe görmek, zengin ve başarılı olacağınız anlamına da gelir.
ŞİŞMANLAMAK : Aşırı derecede şişmanladığını görmek, hayatınızda birtakım güzel değişikliklerin olacağı anlamına gelir. Şişman insanlar görmek, zenginliğe işarettir.
ŞÖMİNE : Can sıkıntısı demektir. Kötü bir olay, canınızın sıkılmasına neden olacak. Eğer şöminede ateş yanıyorsa, bu şansınızın açılacağı ve işlerinizin yoluna gireceği anlamına gelir
-T-
TABAK : Rüyada tabak iyi, hayırlı şeyler olarak yorumlanır. Rüyada temiz, sağlam ve boş tabak alan kimse iyi bir işe girer. İşi varsa bir kısmet alır. Bir tabağa yiyecek koymak o kişinin bolluk alacağını haber verir.
TABANCA : Rüyada tabanca görmek, güç, kuvvet, nüfuz olarak yorumlanır. Elinde tabanca olan kimse, hayatta çok ilerler. Ateş edende büyük başarı sağlar.
TABUT : Bu kötü anlam içeren bir rüyadır. Yakında sevdiklerinizden birini kaybedebilirsiniz. Bu rüya ayrıca, çok borçlandığınız anlamına da gelir.
TAÇ : Rüyada taç birleşme, evlilik, işte başarı, kısmet olarak yorumlanır. Başına güzel bir taç taktığını gören bekar kadın herkesi kıskandıracak bir evlilik yapar. Tacın baştan çıkarılması yada düşmesi, ayrılık ve başarısızlıktır.
TAHT : Tahtta oturduğunuzu gördüyseniz, çok yükselecek ve itibar sahibi olacaksınız. Başkasının tahtta oturduğunu gördüyseniz, başka insanların yardımıyla başarı elde edeceksiniz demektir.
TAKSİ : Bir arkadaşınız, size büyük bir sırrını emanet edecek. Eğer rüyada taksi şoförlüğü yapıyorsanız, bir işe girecek fakat pek kar elde edemeyeceksiniz.
TAKVİM : Birtakım aksiliklerle karşı karşıya geleceksiniz. Bu nedenle işlerinizi bir an önce düzene sokmaya başlamanızda yarar var.
TARAK : Yeni bir tarak yoldur. Eski bir tarak alan yada bulan uzak yoldan bir haber alır. Başına süslü tarak taktığını gören bekar bir kadın mutlu
bir evlilik yapar.
TARLA : Boş bir tarla henüz ortaya çıkmamış bir iş, bir kısmettir. Yeşillerin bitmeye başladığı bir tarla bol para getirecek iş veya hazır paradır. Tarlayı eken, biçen kazanç sağlar.
TAVŞAN : Tavşan sevimli, neşeli, candan fakat pekte cesareti olmayan bir tanıdıktır. Tavşan görenin böyle bir ahbabı olur. Tavşanı seven, okşayan, böyle birine yardım eder.
TAVUK : Bir süre canınız sıkılacak, fakat sonunda sorunlarınızın üstesinden gelecek ve rahata kavuşacaksınız. Rüyada tavuk, aile hayatınızın düzene gireceği ve güzel günler geçireceğinizin işaretidir. Küçük tavuklar veya civcivler, iş hayatında başarılara imza atacağınız anlamına gelir.
TAY : Birtakım mücadeleler verdikten sonra, nihayet hedeflerinize ulaşacaksınız.
TEBEŞİR : Tebeşirle yazı yazdığını görmek, başarının işaretidir. Sadece elinizde tutuyorsanız, özel hayatınızda sıkıntılar yaşayacaksınız.
TECAVÜZ : Rüyada tecavüze uğradığınızı gördüyseniz, aşk hayatınızda birtakım sorunlar yaşayacaksınız belki de ayrılacaksınız.
TERAZİ : Rüyasında terazi görenin, önemli bir konuda tarafsız karar vermesi gerekecektir. Elinde teraziyle bir şey tarttığını gören kendisiyle ilgili önemli bir karar verecektir.
TEREYAĞI : Taze ve sarı tereyağı, sabrınızdan dolayı başarılı ve sağlıklı bir yaşam süreceğinizin işaretidir.
TERLEMEK : Birtakım sıkıntılarınızdan yakında kurtulacaksınız. TEYZE : Birçok eleştiri alacaksınız.
TIRMANMAK : Büyük başarılara imza atacak ve çok yükseleceksiniz.
TIRNAK : Güzel tırnaklar başarının işaretidir. Bakımsız tırnaklar, sıkıntı ve hastalık anlamına gelir. Ayrıca ailenizde bazı gençlerin sorun yaratacağı anlamındadır.
TIRTIL : Çevrenizde birtakım yalancı ve tehlikeli insanlar bulunduğu için, herkese güvenmemelisiniz. Tırtıl görmek, tehlikede olduğunuz anlamındadır.
TİLKİ : Tilki kovaladığınızı görürseniz, kirli işlere karışacağınız ve aşk hayatınızda da tehlikeli işler yaşayacağınız anlamındadır. Tilkiyi öldürmek, büyük başarılara imza atacağınız anlamına gelir.
TİMSAH : Gizli düşmanlarınız olduğu anlamına gelir. Bu insanlara ve sağlığınıza dikkat edin. Eğer timsah yakalayıp sizi yenilgiye uğratırsa, hayatınız gerçekten de tehlike içindedir. Timsahı yenip, onu öldürürseniz, bütün sorunların üstesinden geleceğiniz anlamına gelir.
TOHUM : Bolluğun ve bereketin simgesidir. Yakında maddi durumunuz düzelecek.
TOPRAK : Güzel haberlerin simgesidir. Eğer toprak kuru ve verimsiz görünüyorsa, zor günler geçireceğiniz anlamına gelir. Açlık veya hastalık görebilirsiniz.
TÖREN : Bir törene katıldığınızı görmek, sevgilinizin veya eşinizin size olan sevgi ve saygısından emin olacağınız anlamına gelir.
TURP : Uğur getirir. Birtakım hayallerinizi gerçekleştirebilirsiniz.
TURŞU : Rüyada turşu insanın çok beğendiği, istediği fakat içyüzü hiçte iyi olmayan bir şeydir. Rüyasında turşu yaptığını gören, haram mal veya haram para alır. Turşuyu kaba koyan, kapta gören kendisine layık olmayan
biriyle evlenir.
TUZ : Hayatınızda değişiklikler yapmak istiyorsunuz fakat, çevrenizin ve içinde bulunduğunuz durumunuz şartların buna pek izin vermemesi canınızı sıkıyor. Tuz yediğinizi görmeniz, sevgilinizin ihanetine uğrayıp, ondan ayrılacağınız anlamına gelir.
TÜFEK : Kavganın ve ayrılığın işaretidir.
TÜY : Sıkıntı ve üzüntülerinizden kurtulacağınız anlamına gelir. Tavuk tüyü, gereksiz ve önemsiz işlerle uğraştığınızın işaretidir. Siyah tüy, aşk hayatınızda üzüleceğiniz anlamındadır
-U-
UÇAK : Rüyada uçak, yenilik, değişiklik, toplum kurallarının dışına çıkmak vb yorumlanır. Rüyasında bir uçağa bindiğini gören kimsenin hayatında önemlice değişiklik olacaktır. Havalanana uçakta olduğunu gören, isteyerek yaşantısını değiştirecektir.
UÇURTMA : Rüyada uçurtma, ilginç, değişik, akla gelmeyen haber olarak değerlendirilir. Bir yerde duran uçurtmalar, henüz yola çıkmamış haberdir. Uçurtmayı uçurduğunu gören, çevresindekileri iyi etkileyecek şeyler anlatacaktır. Yere düşen uçurtma asılsız haberdir.
UĞURBÖCEĞİ : Rüyada uçarak gelen uğurböceği, çok hayırlı sevinç verecek bir haber, bir mektuptur. Üstüne konduğunu gören insan sorunlarına hemen çare bulacak ve sevinecektir. Uğurböceğini öldürmek uğursuzluğa işaret
eder.
UN : Rüyada un bolluk, bereket, hayırlı para, zenginlik, faz la gelirdir. Un dolu çuvallar gören, çalışmadan zengin olur. Üstü başı una bulanan istediklerini alır. Elinde un olan bir erkek, kadın için cömert bir eştir.
UTANMAK : Rüyasında herhangi bir nedenden dolayı utandığını gören, ani sevinç alır. Başkalarının utandığını gören, çevresiyle ilgili olumlu bir şeyler duyar.
UYKU : Güzel bir mekanda uyuduğunuzu gördüyseniz, bu, sevdiklerinizle birlikte mutlu bir yaşam süreceğinizin işaretidir. Kötü bir ortamda uyumak, hastalığın ve kavganın işaretidir.
UYUŞTURUCU : Dedikodu ve iftiralarla karşı karşıya kalacağınız anlamına gelir. Sahte arkadaşlardan uzak durun.
UZAY : Uzay rüyaları çok değerlidir ve dikkatle yorumlanmalıdır. Uzaya gittiğini gören, kimsenin bilmediği, görmediği, işitmediği olaylara tanık olur. Güveni ve inancı artar. Uzaya çıktığını ve dolaştığını gören, olgunlaşır ve hikmet sahibi olur
-Ü-
ÜCRET : Rüyada ücret vermekte almakta iyiye yorumlanır. Ücret verdiğini gören, birine yardımda bulunacaktır. Ücret alan, yapılan bir iyiliğe sevinecektir. Verilen veya alınan paranın miktarı, yani sayısına göre yorum yapılmalıdır.
ÜN : Rüyasında ün sahibi olduğunu gören kimse kendisini
heyecanlandıracak, umutlandıracak olaylarla karşılaşacaktır. Ünlü birini gören, onunla tanışan, konuşan vb güçlü nüfuzlu birinden destek görecektir.
ÜNİFORMA : Rüyada üniforma veya üniformalı birini gördüyseniz; bu, gerçek dostlarınızın yardımları sayesinde hedeflerinize ulaşacağınız anlamına gelir.
ÜNİVERSİTE : Başarının işaretidir. Bu rüya iş hayatınızda hedeflerinize ulaşacağınız anlamındadır.
ÜŞÜMEK : Yakında aşk hayatınız düzene girecek.
ÜTÜ : Rüyada ütü insanın hayatına karışan, öğüt veren, belirli kurallara uymasını isteyen bir büyüğü olabilir. Ütü yapan kimse, hayırlı doğru yolu seçecektir.
ÜTÜ YAPMAK : Mutlu bir aile hayatına hazırlandığınız ve işlerinizin yolunda gideceği anlamındadır.
ÜVEY : Rüyasında bir üvey akrabası olduğunu gören kimsenin kısmetlerine ortak çıkacak demektir. Üvey anne, baba, kardeş böyle yorumlanır.
ÜZÜLMEK : Rüyada üzülmek, kederlenmek iyi sayılır. Rüyasında üzülen tam
tersine, sevinir.
ÜZÜM : Mevsiminde taze üzüm çok hayırlıdır. Bir salkım yeşil üzüm yediğini gören, bir mal alacaktır. Bir salkım tatlı siyah üzüm ev eşyasıdır. Rüyasında üzümleri bir yere serip kurutan biri, yaşlılığında da darlık çekmeyecek, hatta zengin olacaktır
-V-
VADİ : Rüyada görülen yemyeşil, güzel bir vadi, insanın isteklerine kavuşacağını, muradına ereceğini haber verir. Böyle bir vadiye gittiğini gören, bir daha dert, sıkıntı bilmez.
VAHA : Çöl ortamında bir vaha, yani sulak arazi görmek, eski bir arkadaşınıza kavuşacağınız anlamındadır.
VALİZ : Birtakım gereksiz görevler üstlenmek zorunda kalacağınızın işaretidir. Eğer valiz taşıdığınızı görürseniz, bu, hayatınızda çok büyük sorunlar yaşayacağınızın işaretidir.
VAMPİR : Aşırı hırs yüzünden, evlilik hayatında birtakım sorunlar yaşayacaksınız.
VARİS : Rüyasında bacaklarında varis olduğunu gören kimse bir sıkıntı alır. Bu sıkıntı para veya yolla ilgili olabilir.
VASİYET : Rüyasında vasiyet ettiğini gören insan çok uzun ömürlü olacaktır. Başka birinin vasiyetini dinleyen, bir sorumluluğun altına girecektir. Vasiyetname okuduğunu gören, bir kısmetle ilgili haber alacaktır.
VATAN : Rüyada vatanınızı veya eskiden yaşadığınız yeri gördüyseniz, bu, güzel haberler alacağınız anlamındadır. Eğer orası dağılmış ve harabeye dönmüşse, yakında bir akrabanızın hastalık veya ölüm haberini alacaksınız
demektir.
VAZO : Vazo, genç kızlar, bekar kadınlar ve erkekler için evliliktir. Güzel renkli bir vazo gören iyi bir yuva kurar.
VEDA : Rüyasında biriyle vedalaşan, gerçekten ayrılır. Vedalaşırken gözyaşı döktüğünü gören, tatsız bir olayı geride bırakır.
VERGİ : Rüyada vergi ödediğinizi gördüyseniz, birtakım sorunların üstesinden geleceğiniz ve çevrenizdeki insanlardan olumsuz etkilenmeyeceğiniz anlamına gelir.
VERMEK : Rüyasında başkasına bir şey veren iyilik veya kötülük eder. Verilen şeyin iyiye mi, kötüye mi yorulduğuna göre değişir.
VİNÇ : Ağır bir borç altına gireceksiniz.
VİŞNE : Rüyada mevsiminde koyu kırmızı renkli, güzel vişne almak zevk verecek yeni iştir. Vişne yiyen, bol gelir sahibi olacaktır. Ekşi vişne de işe yaramayacak paradır. Vişne ağacı, insanın hayatına anlam katacak bir kısmettir.
VİTRİN : Bir vitrinin önünden geçmek, yanlış davranışlarınızdan dolayı gülünç duruma düşeceğinizin işaretidir.
VURMAK : Birine vurmak tersi olarak yorumlanır. Birine iyilik etmek ve sevindirmek manasındadır
-Y-
YABAN ARISI : Bir takım iftiralarla karşılaşacaksınız. Eğer bir yaban arısı tarafından sokulursanız, kin ve nefrete bürüneceksiniz anlamındadır.
YABANCI : Kaybetmiş olduğunuz değerli bir şeyi bulacaksınız.
YAĞ : Hem kendinizin, hem de başkalarının hayatını kontrol altına almak demektir. Mutluluk.olarak da yorumlanır.
YAĞMA : Bolluk ve bereket demektir.
YAĞMUR : Elinize büyük miktarda mal geçecek.
YAKUT : Zenginlik ve mutluluk simgesidir.
YALAN : Haksız eleştirilere maruz kalıp, bazı problemler yaşayacaksınız.
YALAK: Başınızdan çok heyecanlı ve tutkulu bir aşk macerası geçecek.
YAMA : Üstleri başları yamalı insanlar görmek, maddi sıkıntı habercisidir. Bir kadın bir şeye yama yaptığını görürse, ailesinde huzurlu ve mutlu fakat, yoksul bir ortam oluşacak demektir.
YANARDAĞ : Şiddetli tartışmalara ve kariyer bozulmasına işarettir. Genç bir kadın bu rüyayı görürse, bu, onun yapmış olduğu bencil ve aç gözlü hareketlerin sonucunda akılsız maceralara sürüklenecek demektir.
YANGIN : Yanıtladığınız sürece, zenginlik ve mutlu bir aile hayatının simgesidir. Eğer yanarsanız, yanlış davranışlarınızdan dolayı zarara gireceksiniz demektir. Şayet rüyada eviniz yanıyorsa sizi seven ve sayan bir eş ve söz dinleyen çocuklar olarak yorumlanır. Çok çok büyük bir yangın görmek iş adamları için sonsuz başarı ve para, sanatçılar için onur ve kazancını denizden sağlayanlar için de kazançlı bir yolculuk anlamı taşır.
YANGIN PROVASI : Parasal konuda anlaşmazlık ve sıkıntıya işarettir.
YANIK : Yakında çok güzel haberler alacaksınız. Bir yerinizi yakarsanız, hatalarınızdan ders alacaksınız.
YANKI : Zor günler, özellikle ani ve düşünmeden karar vermekten kaçının.
YAPRAK : İş hayatında büyük başarılar kazanılacak. Kurumuş yaprak,hayal kırıklığı demektir.
YARA : Hastalık işaretidir. Ayrıca sahte bir arkadaşınız tarafından incitilebilirsiniz.
YARALANMA : Rüyada yaralandığınızı görmek, şanssız olayların sizi üzeceği olarak yorumlanır.
YARASA : Rüyada görülmesi hiç de olumlu yorumlanmayan bir hayvan olan yarasaları rüyasında gören kişi ya bir ölüm haberi ya da bir hastalık haberi alır.
YARDIM : Birine yardım etmek işyerinde yükselip, hayalini kurduğunuz yere geleceğiniz anlamındadır.
YARIŞ : Etrafınızdaki insanlarla aynı amaç için mücadele edeceksiniz. YARIŞ ATI : İyi ve açık şans habercisidir.
YASTIK : Hizmetçi olarak yorumlanır. İpek yastık başarı ve mutluluk demektir. Aynı zamanda lüks ve rahatlık anlamı da taşır. Genç bir kadının yastık yaptığını görmesi, parlak bir istikbali olduğu anlamındadır.
YASEMİN : Refah içinde olunacağına ve büyük sevinçler yaşanacağının habercisidir. Çabuk geçecek bir sevince de işarettir.
YATAK : Rüyada tertemiz, düzgün ve beyaz bir yatak görürseniz, bu, tasa ve kederlerin biteceğine işarettir. Kadının yatak yapması, yeni bir sevgili ve mutlu olacağı işlerle ilgilenmesi anlamı taşır. Açık havada bir yatakta uyumak, iyi ve hoş deneyimlerin yanı sıra maddi durumunuzun da iyileşeceğine işarettir. Yatağı ıslatmak, hastalık ya da iş hayatının kötü gitmesi demektir.
YATAK ARKADAŞI : Yattığınız kişiyi beğenmemek, alacaklılarınızın sizi zor durumlara sokacağına işarettir. Tanımadığınız bir yatak arkadaşınız olduğunu görmek, çevrenizdeki insanları üzeceğiniz ve endişelere yol açmanız.anlamına gelir. Şayet yatakta yanınızda bir hayvanla yatıyorsanız bu, son derece büyük kötülüklerin geldiğine işarettir.
YATAK ÖRTÜSÜ : Temiz ve beyaz yatak örtüsü görmek, kadınlarda iyi bir kariyer ve güzel iş hayatı demektir. Kirli yatak örtüsünü görmek ise bir şeylerden bıkmayı ve ardından da genelde hastalığı getirir.
YAZICI : İyi bir rüya olarak yorumlanır.
YEL DEĞİRMENİ : Rüyada yel değirmeni görmek, devamlılığı olmayan düşmanlıktır.
YELPAZE : Güzel haberlere ve güzel sürprizlere hazırlanın demektir.
YEM : Malınızın ve rızkınızın artarak refaha kavuşacağınıza işarettir.
YENGEÇ : Servet olarak yorumlanır. Ayrıca karışık olaylar ve sevgililerin uzun ve zor bir flört dönemi geçireceklerine işarettir.
YEŞİLLİK : İsteklerinizin, hayallerinizin gerçekleşme yolunda olduğuna işarettir.
YIKAMA TASI : İlgilendiğiniz ilginç olaylar hem sizin hem çevrenizin zevk almasını sağlayacaktır. Bu tasta elinizi ve yüzünüzü yıkamanız, tutku dolu birinin size gönülden bağlanacağını işaret eder.
YILAN : Yılanlar hastalık ve kederi anlattığı gibi, düş kırıklıklarının da işaretçisidirler. Engerek yılanı bir bela anlamını taşır. Boğa yılanı ise, karışık ve kötü günlerin yaklaşması olarak değerlendirilir.
YILAN BALIĞI : Yılan balığı yakaladığınızı görmek, iyiye yorumlanır. Elinizden kaçırmak ise, kalıcı olmayan talih anlamı taşır. Kadın için onu görmek kısa süreli bir zevk anlamına gelir.
YILBAŞI : Beklemediğiniz bir yerden elinize para geçecek. Mutlu bir evlilik habercisidir.
YILDIRIM : Yakında gelecek olan şaşırtıcı bir habere işarettir.
YILDIZ : Yıldızlarla dolu bir gökyüzü mutluluk, şans, zenginlik ve sağlık demektir. Yıldız kayması ise, üzüntü ve sıkıntıdır.
YILDIZ ÇİÇEĞİ : Taze ve parlak görünümlü yıldız çiçekleri, iyi şansın ve mutluluğun simgesidir.
YOĞURT : Bol para ve kazanç demektir. YORGAN : Rahata kavuşmak olarak yorumlanır.
YORGUNLUK : Rüyanızda kendinizi yorgun bir halde görmek, işinizde zorluklara ve hastalığa işarettir.
YOL : Dar ve taşlı bir yolda yürümek, bazı tartışmalar yaşamak demektir. Çiçekli yol size uzun süre baskı yapan sevgilinizden kurtulmak anlamındadır. Arkadaşla birlikte yürümek, mutluluk, güzel bir aile hayatı ve anlayışlı bir kişiyle evlilik habercisidir.
YOLCU : Karşılamak, mutluluğun işaretidir. Uğurlamak ise uzun süre satın alamadığınız bir şeyi almaktır.
YOLCULUK : Güzel bir yolculuk, kar etmek demektir. Kötü bir yolculuk ise, zarar edeceğiniz anlamındadır.
YUNUS : İyiye yorumlanacak bir rüya sayılmaz.
YUMURTA : Zenginlik ve mutluluk demektir. Çok çocuklu ve mutlu bir evlilik. Yumurta yemek aile içinde yaşanacak bir gerginliğin işaretidir.
YUVA : Yeni bir iş ve büyük başarı anlamındadır. Bir kadın bu rüyayı gördüyse taşınmak anlamındadır.
YÜK : Bir borca gireceğinizin habercisidir. Bir yükün altında kaldığınızı görmek, beceriksizlik ve işleri yüzü üstü bırakmaya, yük taşıdığınızı görmek ise, sevgi, hayırseverlik ve yöneticilik anlamına gelir. Ağır bir yük taşıyorsanız, işlerinizi başardığınızda güzel bir hayat sizi bekliyor demektir.
YÜK ARABASI : Yük hayvanları tarafından çekilen bir at arabası görmek, sıkıntı içine girmek ve sonu mutlu olmayacak bir aşk ilişkisine başlayacağınızın işaretidir. O arabayı çamur içinde sürmek de mutsuzluk ve sıkıntı simgesidir.
YÜN : Borçların ödenmesi, huzur ve rahata kavuşmak olarak yorumlanır.
YÜZÜK : Yüzük takmak, yeni bir iş sözleşmesi ve başarıların habercisidir. Evlilik yüzüğü takmak ise çok anlayışlı ve sevecen bir kişiyle evlenmek demektir. Çirkin ve soluk renkli bir yüzük, mutsuzluk getirir
-Z-
ZAMBAK : Bir tarlada beyaz zambaklar gören insan, hakettiği huzur ve mutluluğa kavuşur. Tek bir zambak alan bekar biri, evlenir. Zambağın solması, çürümesi, üzüntü ve kederle ilgilidir.
ZAYIFLAMAK : Rüyasında aşırı zayıfladığını gören biri, hayatındaki sorunlarla başa çıkamayarak bunalıma girmek üzeredir. Rüyada insanlarında hayvanlarında zayıflaması iyi değildir.
ZEBRA : Maceraya düşkün birisiniz ve kendinizi sürekli riske atıyorsunuz. Bu huyunuzdan vazgeçmelisiniz.
ZEHİR : Çevrenizde birtakım olumsuz olaylar canınızın sıkılmasına neden olacak.
ZENCİ : Rüyada güler yüzlü bir zenci, ani haber müjde olarak yorumlanır. Zenciden bir şey alan kazançlı çıkar. Zenciye bir şey verdiğini gören, bir hayır işler. Bir yerde fazla sayıda zenci varsa, bir çok insanın yararlanabileceği önemli bir durumdur.
ZEYTİN : Rüyada zeytin hayırlı bir gelirdir. Siyah zeytin, insanın rahat yaşamasını sağlayacak kadar bir gelire işaret eder. Yeşil zeytin insanın mal, mülk sahibi olacağını belirtir. Üstü zeytin dolu bir ağaç çok büyük bir kısmettir.
ZİNCİR : Rüyasında el ve ayaklarının zincirle bağlı olduğunu gören kimse, önemli bir şeye sahip olmayı ister. Fakat imkanı olmadığı için derin kedere boğulur. Ellerindeki zinciri çıkaran iyi bir fırsat yakalar.
ZİNDAN : Zindan rüyaları genellikle hapishane rüyaları gibi yorumlanır. Zindana atıldığını gören durup dururken büyük sıkıntı alır. Karanlık bir zindan büyük dert ve beladır. Zindan rüyaları genellikle hapishane rüyaları gibi yorumlanır. Zindana atıldığını gören durup dururken büyük sıkıntı alır. Karanlık bir zindan büyük dert ve beladır.
ZİYAFET : Bu rüyalar daima hayra yorulur. Ziyafet sofrası gören ömrü boyunca para sıkıntısı çekmeyecektir. Bir ziyafet sofrasına oturan, haset ettiği kimselerle aynı düzeye gelir. Ziyafet sofrası hazırlamak büyük bolluktur.
ZİYARET : Rüyada birini ziyaret etmek, mutluluğun habercisidir. Rahatsızlık veren bir ziyaret ise, pek hoşlanmadığınız kişilerle muhatap olmak zorunda kalacağınızın işaretidir. Etrafınızda kötü ve ikiyüzlü insanların sayısı artabilir.
ZÜMRÜT : Zümrüt birkaç şekilde yorumlanır. Bir ziynet eşyasına takılıysa, evlilik anlamına gelir. Aldığı zümrüt’ ün çatladığını gören, sevgilisiyle darılacaktır. Dağılması, ayrılıktır. Rüyasında güzel, süslü yüzük, gerdanlık takan kadının çok güzel çocuğu olur. Zümrüt takan kadın eşine daima güvenecektir. Eşi tarafından sevilecek ve aldatılmayacaktır